Ç-104 Tahdit Kodu Nedir, Nasıl Kaldırılır? 2 Yıl Giriş Yasağı ve Ç-114 ile Farkı (2026)

Bu yazı Ç-104 koduna ve aynı "Ç" ailesinden Ç-114 koduna odaklanıyor. Ç-104 için kodun kararlardaki tanımı, iki yıllık sürenin nereden geldiği, yasağın ne zaman başlayıp bittiği ve ödenmemiş cezaların etkisi; Ç-114 için kodun tam adı, "adli işlem"in ne anlama geldiği, bir yıllık sürenin nasıl işlediği ve süresi dolmuş kaydın yıllar sonra ikamet ve vatandaşlık başvurularına etkisi anlatılıyor. Kodun öğrenilmesi, kaldırma başvurusu ve dava ise iki kod için ortak bölümlerde. Diğer Ç kodları ve genel kaldırma usulü tahdit kodları yazımızda anlatıldı. [M1] gibi işaretler mevzuata, [Y1] gibi işaretler mahkeme kararlarına, [D1] gibi işaretler diğer resmî kaynaklara karşılık geliyor; liste yazının sonunda. Yazı genel bilgi verir; her dosyanın sonucu kendi belgelerine göre değişir.

Ç-104 ile Ç-114 arasındaki ilişki ne? İkisi de giriş yasağı kodudur; dayanakları farklıdır. Ç-104 kararlarda ikamet ihlaline, yani yasal kalış süresinin aşılmasına bağlı iki yıllık yasak olarak geçiyor [Y1] [Y2]. Ç-114 ise kişi hakkında yapılan adli işleme bağlı bir yıllık yasak; kararlardaki olaylarda kod genellikle bir sınır dışı işleminin ardından girilmişti [Y10] [Y7]. İki kodun yan yana karşılaştırması karşılaştırma tablosunda.

Ç-104 Kodu Nedir? Kararlarda Nasıl Geçiyor?

Ç-104, Göç İdaresi ve Emniyet kayıtlarında yabancının adına girilen tahdit kodlarından biri. Göç İdaresi Başkanlığı kodların listesini ve anlamlarını resmî olarak yayımlamıyor; bilinen anlamlar mahkeme kararlarından geliyor. Ç-104 için yayımlanmış iki Danıştay kararı var.

• Mayıs 2024 kararı: Danıştay'ın aktardığı ilk derece mahkemesi kararının özeti şöyle: "yurda yasal girişinden sonra iki yıla kadar ikamet ihlali bulunan davacı hakkında iki yıl süreyle yurda giriş yasağı konulmasına ilişkin dava konusu Ç-104 tahdit kodu işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir." [Y1]
• Eylül 2025 kararı: Dava, "25/12/2024 tarihli ve Ç-104 tahdit kodlu 2 yıl Türkiye'ye giriş yasağına ilişkin işlemin iptali istemiyle" açılmıştı. Kararın gerekçesinde işlemi "İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü"nün yaptığı belirtiliyor [Y2].

Mayıs 2024 kararında küçük bir ayrıntı dikkat çekiyor: Kararın "dava konusu istem" bölümünde işlem "O-100 tahdit kodu konularak giriş yasağı getirilmesine ilişkin" diye anılıyor, ilk derece özeti ise Ç-104 diyor [Y1]. Karar bu farkı açıklamıyor. Yazıdaki Ç-104 tanımı, karardaki ilk derece özetine ve Eylül 2025 kararına dayanıyor.

"Ç" harfi neyi gösteriyor?

Kararlarda Ç ile başlayan kodların çoğu süreli giriş yasağı olarak geçiyor. Ç-114'ün uzun adı "Ç-(Süreli yurda giriş yasağı) 114-(Haklarında Adli İşlem Yapılan Yabancılar, 1 Yıl Men)" diye yazılmış [Y10]; başka bir kararda Ç-105 için "Ç-süreli yurda giriş yasağı-105" ifadesi kullanılmış [Y9]. Bu yazımda "Ç" harfi süreli yurda giriş yasağını, rakam ise yasağın sebebini ve süresini gösteriyor. Ç-101 üç aylık, Ç-114 bir yıllık, Ç-104 iki yıllık, Ç-105 beş yıllık yasakla birlikte anılıyor [Y5] [Y10] [Y1] [Y9]. Ancak harfin resmî bir tanımı yayımlanmış değil; diğer Ç kodları ve anlamları genel yazımızdaki tabloda.

Ç-104 deport demek mi?

Google'da "ç 104 deport" diye de aranıyor. Ç-104 bir giriş yasağı kaydıdır; sınır dışı etme (deport) kararı ise ayrı bir idari işlemdir. İkisi çoğu zaman birlikte görülüyor: Kanuna göre "Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi, Genel Müdürlük veya valilikler tarafından yasaklanır" [M1]. Yani deport edilen kişiye ayrıca bir giriş yasağı konur ve bu yasak bir kodla kayda geçer. Ancak giriş yasağı, sınır dışı kararı olmadan da konabiliyor; örneğin ihlali olan kişi kendiliğinden çıkış yaptığında [M2] [D1]. Aynı ayrım Ç-114 için de geçerli: Ç-114 de bir giriş yasağı kaydı; kararlardaki Ç-114 olaylarında kod genellikle sınır dışı işleminin ardından girilmişti [Y10]. Sınır dışı kararına karşı 7 günlük dava süresi deport yazımızda anlatıldı.

Ç-104 Kaç Yıl? 2 Yıllık Giriş Yasağı Nereden Geliyor?

İki kararda da Ç-104 iki yıllık yasakla birlikte geçiyor [Y1] [Y2]. Kanun yasağın üst sınırını koyuyor ama ihlal süresine göre kaç yıl yasak konacağını saymıyor: 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9/3'e göre "Türkiye’ye giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır. Ancak, kamu düzeni veya kamu güvenliği açısından ciddi tehdit bulunması hâlinde bu süre Genel Müdürlükçe en fazla on yıl daha artırılabilir." [M1] Kanunun 9/8 fıkrası uygulamanın usul ve esaslarını Bakanlığa bırakıyor.

İhlal süresine göre yasak sürelerini gösteren kamuya açık tek metin, Göç İdaresi Başkanlığı'nın sitesinde hâlen yayında olan 9 Haziran 2020 tarihli açıklama [D1]. Açıklamada iki yıllık yasak iki ayrı satırda geçiyor:

Açıklamadaki durum	İhlal süresi	Giriş yasağı
Tespit edilmeden kendiliğinden sınır kapısına gelen ve cezayı ödeyen	2 yıl - 3 yıl arası	2 yıl
Cezayı ödemeyen; terke davet süresinde çıkmayan; 3 ay ve üzeri ihlalde terke davet edilen; ikamet ya da çalışma izni reddedilip süresinde çıkmayan; refakatle sınır dışı edilen ve benzerleri	1 yıl - 2 yıl arası	2 yıl

Açıklama kod adı vermiyor. Bu nedenle Ç-104'ün bu satırlardan hangisine karşılık geldiğini kesin söylemek mümkün değil. Mayıs 2024 kararındaki "iki yıla kadar ikamet ihlali" ifadesi [Y1], ikinci satırdaki "1 yıl - 2 yıl arası ihlal" ile örtüşüyor; ama bu yalnız sürelerin karşılaştırılmasına dayanan bir gözlem. İhlal sürenize göre açıklamanın öngördüğü süreyi vize ihlali ve giriş yasağı hesaplama aracımızda görebilirsiniz; araç kişisel bir değerlendirme yapmaz. Ç-114 ise bir ihlal süresine değil adli işleme bağlı olduğundan bu tabloyla hesaplanmıyor.

"İkamet ihlali" ne demek?

İkamet ihlali, ikamet izninin süresi bittiği hâlde Türkiye'de kalmaya devam etmek demek. Kanun, ikamet izni bulunup "süresinin sona ermesinden itibaren kabul edilebilir gerekçesi olmadan ikamet izni süresini on günden fazla ihlal edenler" hakkında sınır dışı etme kararı alınacağını söylüyor [M3]. Vize ya da vize muafiyeti süresini on günden fazla aşmak da ayrı bir sınır dışı sebebi [M3]. Göç İdaresi'nin açıklaması "yasal kalış hakkı ihlali"ni vize, vize muafiyeti, ikamet izni, çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti ihlallerinin tamamı olarak tanımlıyor [D1].

Ç-104 ile Ç-101 ve Ç-105 arasındaki fark

Kararlardaki üç kod, ihlal süresine göre kademelenen yasaklar gibi görünüyor:

• Ç-101: "Ç-101 (vize/ikamet ihlali yapan yabancı 3 ay men)" [Y5].
• Ç-104: İki yıla kadar ikamet ihlali, 2 yıl giriş yasağı [Y1] [Y2].
• Ç-105: "Ç-süreli yurda giriş yasağı-105, 2-5 yıl vize ihlali ile 5 yıl men kaydı" [Y9].

Bu kodlar kayıtta tek başına ya da başka kodlarla birlikte görülebiliyor. Hangi kodun girildiği, kişinin güncel kaydından anlaşılır.

Ç-104 Yasağı Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter?

İki yıllık sürenin hangi günden sayılacağı, kişinin Türkiye'den nasıl çıktığına göre değişiyor. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8/2-a'ya göre "Sınır dışı edilecek yabancılar için ülkeye giriş yasağının başlangıcı yabancının ülkeden çıkış tarihidir." [M2] Yani sınır dışı edilen kişide iki yıl, kararın tarihinden değil, kişinin fiilen çıktığı günden itibaren işlemeye başlıyor.

Kendiliğinden çıkış yapanlar için Yönetmelik iki durum ayırıyor [M2]:

• Valiliğe başvurup çıkanlar: Vize, vize muafiyeti, çalışma izni ya da ikamet izni süresini on günden fazla aşan ve hakkında sınır dışı etme kararı alınmadan ya da bu karar tebliğ edilmeden önce çıkmak için valiliğe başvuran yabancının giriş yasağı süresi, ihlalden kaynaklanan harç ve cezaların ödenmiş olması koşuluyla "bir yılı geçemez" (8/2-b).
• Sınır kapısına kendiliğinden gelenler: Hakkında sınır dışı etme kararı alınmadan çıkış yapmak üzere sınır kapısına kendiliğinden gelen ve harç ile cezaları ödeyen yabancı hakkında "vize veya ikamet ihlali gerekçesiyle giriş yasağı kararı alınmayabilir" (8/2-c).

Kanunun 9/4 ve 9/5 fıkraları da benzer bir esneklik tanıyor: Valiliğe başvurup hakkında sınır dışı kararı alınan ve cezasını ödeyen kişiye, Bakanlıkça belirlenen ihlal sürelerini aşmamışsa giriş yasağı "alınmayabilir"; terke davet edilip süresinde çıkan kişi için de aynı ifade geçiyor [M1]. "Alınmayabilir" kelimesi bir zorunluluk değil, idareye tanınmış bir takdirdir.

İki yıl dolunca kod kendiliğinden kalkar mı?

Ç-104'ün süre dolunca sistemden otomatik düşüp düşmediği, yayımlanmış Ç-104 kararlarında açıklanmıyor. Başka süreli kodlara ilişkin kararlarda kodun süre sonunda "otomatik olarak" kaldırıldığı örnekler var; bunlardan biri aşağıda anlatılan Ç-114 dosyası [Y10], diğerleri genel yazımızın "süre bitince kod kalkar mı" bölümünde. Kaydın gerçekten kalkıp kalkmadığı ve yerine başka bir kod girilip girilmediği ancak güncel kayıttan anlaşılıyor.

Yasak bitse bile ödenmemiş ceza girişi engeller mi?

Göç İdaresi'nin açıklamasının son maddesi bu soruya doğrudan cevap veriyor: "Tesis edilen giriş yasağı kararının süresi sona ermiş olsa dahi 492 sayılı Harçlar Kanundan ve diğer mevzuat hükümlerinden doğan idari para cezalarını ve diğer amme alacaklarını ödemeyen yabancıların söz konusu para cezalarını ve amme alacaklarını ödemedikleri müddetçe ülkemize girişlerine 6458 sayılı Kanunun 7 nci ve 15 inci maddeleri kapsamında izin verilmemektedir." [D1]

Kanunun 15. maddesi, vize ihlalinden ya da önceki ikamet izninden doğan alacakları "ödemeyi kabul etmeyenler"e vize verilmeyeceğini düzenliyor; 9/7 fıkrası ise "idari para cezaları ve kamu alacakları sebebiyle" valiliklerin yabancının ülkeye kabulünü ön izin şartına bağlayabileceğini söylüyor [M6] [M1]. Yönetmelik ayrıca sınır dışı masrafı devletçe karşılanan ve bu masrafı ödemeyen yabancının "ülkeye girişine izin verilmeyebilir" diyor [M2]. Yani iki yıl dolmuş olsa da ödenmemiş bir harç, ceza ya da masraf kaydı girişte sorun çıkarabiliyor.

İkamet ihlali cezasının tutarı uyruğa, ihlal süresine ve yaşa göre değişiyor; İstanbul İl Göç İdaresi'nin açıklamasına göre tutar çıkış sırasında sınır kapısında öğreniliyor [D2]. Bu nedenle yazıda bir tutar verilmiyor.

Ç-104 ya da Ç-114 Varken Türkiye'ye Girmeye Çalışmak

Yasak sürerken Türkiye'ye gelen kişi için kanunda iki ayrı sonuç var:

• Sınır kapısında: Kanunun 15. maddesi "Türkiye’ye girişleri yasaklı olanlar"a vize verilmeyeceğini söylüyor; 7. madde ise vize muafiyeti olsa bile 15. maddede sayılanların "kabul edilemeyen yolcu" olarak geri çevrileceğini düzenliyor [M6]. Bu konu genel yazımızda da aktarıldı.
• Girmiş olursa: Kanun, "Hakkında Türkiye’ye giriş yasağı bulunmasına rağmen Türkiye’ye geldiği tespit edilenler" hakkında sınır dışı etme kararı alınacağını söylüyor (54/1-ı) [M3]. Ayrıca 102. maddeye göre "9 uncu maddenin birinci ve ikinci fıkraları uyarınca Türkiye’ye girişleri yasaklanmış olmasına rağmen Türkiye’ye girebilmiş olanlar hakkında bin Türk Lirası" idari para cezası uygulanır; bir takvim yılı içinde tekrarında ceza yarı oranında artırılır [M4]. Kanun metnindeki tutar her yıl yeniden değerleme oranında güncelleniyor.

Yasak bitmeden Türkiye'ye gelinmesinin, sonraki dönemde yeni ve daha uzun bir yasağa yol açabileceği kararlardan anlaşılıyor: Ç-105 kararındaki kişi yasağı ihlal ederek farklı kimlik bilgileriyle Türkiye'ye geldiği için, yakalandığında yasak yeniden düzenlenmiş ve beş yıllık yasak bu tarihten itibaren yeniden başlatılmıştı [Y3].

Ç-114 Tahdit Kodu Nedir? Adli İşlem Kaydı ve 1 Yıl Giriş Yasağı

Ç-114, hakkında adli işlem yapılan yabancılar için girilen ve kararlarda bir yıllık Türkiye'ye giriş yasağıyla birlikte geçen bir tahdit kodudur. Ç-104 gibi o da süreli bir giriş yasağı kaydı; ama kaynağı ikamet ihlali değil, kişi hakkında yapılan bir ceza işlemi. Göç İdaresi kodların anlamlarını yayımlamıyor; Ç-114'ün anlamı ise iki Danıştay kararında açıkça yazılı [Y10] [Y7].

Kodun uzun adı ve "1 yıl men"

Mart 2022 tarihli Danıştay kararında, bir vatandaşlık dosyasındaki ön inceleme formuna dayanılarak şu kayıt aktarılıyor: "16/08/2006 tarihinde ... İstanbul Yabancılar Şube Müdürlüğünce Ç-(Süreli yurda giriş yasağı) 114-(Haklarında Adli İşlem Yapılan Yabancılar, 1 Yıl Men) tahdit veri girişi yapıldığının, bu tahdidin ise 17/08/2007 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından otomatik olarak kaldırıldığının anlaşıldığı" [Y10].

Ekim 2021 tarihli başka bir kararda kısa biçim kullanılmış: "Ç-114 koduyla (haklarında adli işlem yapılan yabancılar) 1 yıl süreli tahdit veri girişi yapıldığının" [Y7]. Kararlardaki "men" sözcüğü yasaklama anlamında; "1 Yıl Men", yabancının Türkiye'ye girişinin bir yıl süreyle yasaklandığını anlatıyor. Ç ile başlayan diğer kodlarda da aynı kalıp görülüyor; örneğin Danıştay 10. Dairesi'nin 10.06.2021 tarihli bir kararında Ç-116 "Genel Ahlak Kamu Sağlığını Tehdit Eden Yabancılar - 1 yıl men" diye geçiyor [Y14].

"Adli işlem" mahkûmiyet mi demek?

Kararlardaki örnekler mahkûmiyetin beklenmediğini gösteriyor: kod, ceza davası sonuçlanmadan, olayın hemen ardından girilmiş. Mart 2022 tarihli dosyada kişi hakkında 11/08/2006'da "sahtecilik" suçundan işlem yapılmış, 15/08/2006'da sınır dışı edilmiş ve ertesi gün Ç-114 girilmişti; ceza davası ise daha sonra sonuçlandı [Y10]. Ekim 2021 tarihli dosyada da kod, kişinin önceki ikamet izni üzerinde tahrifat yaptığını "savcıya itiraf ettiğinden bahisle" girilmişti [Y7]. Yani kodda belirleyici olan bir kovuşturma sonucunun değil, bir adli işlemin varlığı.

Ç-114 kaç yıl sürer? Bir yıl ve "otomatik" kalkma

Yayımlanmış üç kararda da Ç-114 bir yıllık yasakla birlikte geçiyor:

• 2006'da İstanbul'da girilen kod 16/08/2006 - 17/08/2007 arasında geçerliydi ve "otomatik olarak kaldırıldı" [Y10].
• 2013'te girilen kod "1 yıl süreli giriş yasağı" olarak kaydedilmişti [Y7].
• Anayasa Mahkemesi'nin aktardığı 2015 tarihli Danıştay kararında, Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü'nün bir ABD vatandaşını "hakkında adli işlem yapılan yabancılardan olması nedeniyle 20.8.2010 tarihi itibariyle Ç-114 tahdit koduyla 1 yıl süreli Türkiye'ye giriş yasağı kapsamına" aldığı anlatılıyor [Y13].

Kanun giriş yasağı için yalnız üst sınır koyuyor: "Türkiye’ye giriş yasağının süresi en fazla beş yıldır." [M1] Bir yıllık süre kanunda değil, kodun kendi tanımında yer alıyor. Ç kodlarının sürelerinin idarenin iç düzenlemelerine dayandığı ve Danıştay'ın kanuni dayanağı olmayan genelgelere nasıl baktığı aşağıda, mahkemelerin Ç kodlu yasakları değerlendirdiği bölümde anlatılıyor; Ç-114 kararlarında bir genelgeye atıf bulunmuyor.

Süre dolmadan kaldırılan Ç-114

Ekim 2021 tarihli dosyada 12/02/2013'te konan bir yıllık yasak, süresi dolmadan kalktı. Kişi "16/04/2013 tarihinde aile birleşimi amaçlı özel meşruhatlı vize ile Türkiye'ye" geldi ve "Ç-114 kodlu 1 yıl süreli giriş yasağı kararının 18/04/2013 tarihinde kaldırıldığı" görüldü [Y7]. Kanun bu yetkiyi açıkça veriyor: "Genel Müdürlük, giriş yasağını kaldırabilir veya giriş yasağı saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir." [M1] Vize verilmeyecek yabancılar arasında "Türkiye’ye girişleri yasaklı olanlar" sayılsa da kanun "Bakanın onayıyla vize verilebilir" diyerek istisna tanıyor [M6].

Ç-114 hangi olaylarda konuldu?

Kararlardaki örnekler, "adli işlem"in farklı türlerini gösteriyor:

• Pasaportta sahte giriş-çıkış mührü: Rusya vatandaşı bir kişinin pasaportuna, vize süresini uzatma vaadiyle başka biri tarafından sahte giriş-çıkış mührü vurdurulmuştu. Kişi İstanbul Atatürk Havalimanı'nda çıkış yaparken pasaporta el konuldu, sınır dışı edildi ve Ç-114 girildi. Ceza davasında Türk Ceza Kanunu'nun 204/1 maddesinden 1 yıl 8 ay hapis cezası verildi ve hükmün açıklanması geri bırakıldı [Y10].
• İkamet izninde tahrifat: Moldova vatandaşı bir kişi hakkında önceki ikamet izni üzerinde tahrifat yaparak resmî belgede sahtecilik yaptığı ve bunu savcıya itiraf ettiği gerekçesiyle kod girildi; kişinin anlatımına göre 2013'te hakkında sınır dışı kararı verilmişti [Y7].
• Güvenlik soruşturmasıyla birlikte: Diyarbakır'daki dosyada ABD vatandaşı bir kişi hakkında hem İçişleri Bakanlığı'ndan sorulmadan girişine izin verilmemesi anlamına gelen bir "istizan" kararı alınmış hem de Ç-114 ile bir yıllık yasak konmuştu; ilk derece mahkemesinin ret kararı Danıştay'ca onandı [Y13].

Ayrıca 2024 tarihli bir yetki kararında, kod numarası kararda karartılmış olsa da açılımı "(haklarında adli işlem yapılan yabancılar)" olan bir kaydın "kasten yaralama olayı" nedeniyle konduğu anlatılıyor [Y12]. Kod numarası görünmediği için bu kararı Ç-114 örneği olarak değil, aynı açılımlı bir kayıt örneği olarak anıyoruz.

Ç-114'ün dayanağı: sınır dışı edilenlere giriş yasağı

Kararlardaki Ç-114 olaylarında yasak genellikle bir sınır dışı işleminin ardından gelmiş. Kanunun 9. maddesinin ikinci fıkrası bu durumu düzenliyor: "Türkiye’den sınır dışı edilen yabancıların Türkiye’ye girişi, Genel Müdürlük veya valilikler tarafından yasaklanır." [M1] Fıkra, birinci fıkradaki "yasaklayabilir" ifadesinden farklı olarak "yasaklanır" diyor.

Sınır dışı kararının kendisi ise kanunun 54. maddesine dayanıyor. Maddede, Türk Ceza Kanunu'nun 59. maddesi kapsamında sınır dışı edilmesi gerektiği değerlendirilenler, "Türkiye’ye giriş, vize ve ikamet izinleri için yapılan işlemlerde gerçek dışı bilgi ve sahte belge kullananlar" ve kamu düzeni ya da kamu güvenliği açısından tehdit oluşturanlar ayrı bentlerde sayılıyor (54/1-a, c, d) [M3]. Ç-114 kararlarında sınır dışı kararının hangi bende dayandığı yazmıyor; sahte mühür ve tahrifat iddiaları (c) bendinde sayılan sahte belge kullanımına benziyor. Kasten yaralama örneğinde ise kararda açıkça (d) bendine dayanıldığı belirtiliyor [Y12].

Ç-114 ve ikamet izni: Moldova dosyası

Ç-114'ün en çok sorun çıkardığı alan ikamet izni. Kanunun 33. maddesi, giriş yasağı bulunan yabancıya kısa dönem ikamet izni verilmeyeceğini düzenliyor [M7]:

Moldova vatandaşı kişi, Türkiye'deki annesinin yanında aile ikamet izniyle yaşıyordu. İzni 02/06/2015'te bitecekti; 28/05/2015'te İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne kısa dönem ikamet izni için başvurdu. İdare, 2013'teki Ç-114 kaydını gerekçe gösterdi ve kişinin "özel meşruhatlı vize ile Türkiye'ye gelmesi gerektiği" belirtilerek başvuruyu reddetti. İdare mahkemesi de 33/1-ç bendine dayanarak davayı reddetti [Y7].

Danıştay ise kararı oy birliğiyle bozdu. Gerekçe açıktı: yasak 18/04/2013'te kaldırılmış, kişiye sonradan aile ikamet izni verilmişti; dolayısıyla "işlem tarihi itibarıyla davacı hakkında yurda giriş yasağı bulunmadığı açıktır." Danıştay'a göre "davacı hakkında yurda giriş yasağı bulunduğu" iddiası "dava konusu işlemin sebep unsuru olarak kabul edilemeyeceği" gibi, aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçişte valiliğe başvurmanın "yasal bir engel"i de yoktu [Y7].

Danıştay'ın dayandığı hüküm, ikamet izni başvurularının istisnai olarak valiliklere de yapılabileceği hâlleri sayan 22. madde. Kararda aktarıldığı üzere bu hâllerden biri "Aile ikamet izninden kısa dönem ikamet iznine geçişlerde" [Y7] [M7]. Bu nedenle kişiden yurt dışına çıkıp vize alarak yeniden gelmesi istenemedi. İkamet izninin reddi ve iptaline karşı genel yol ikamet izni yazımızda; iptal sonrası girilen V-69 kodu da ayrı yazıda.

Süresi dolmuş Ç-114 sonradan sorun çıkarır mı?

Kararlar, bir yıllık yasağın bitmesinin kaydın tamamen etkisiz kaldığı anlamına gelmediğini gösteriyor. Eski Ç-114 kayıtları yıllar sonra başka başvurularda karşıya çıkmış.

Evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusu. Mart 2022 tarihli dosyada 2006'daki Ç-114, 2011'de yapılan evlilik yoluyla vatandaşlık başvurusunun ön inceleme formunda yer aldı. Tahkikatta evliliğin "normal bir evlilik olduğu" tespit edilmişti; buna rağmen başvuru, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nun 16/1-c bendindeki "Millî güvenlik ve kamu düzeni bakımından engel teşkil edecek bir hali bulunmama" şartı gerekçesiyle reddedildi. İdare, ceza davasında verilen 1 yıl 8 aylık cezayı ve yönetmelikteki altı aydan fazla hapis cezası kuralını gösterdi [Y10].

Danıştay oy çokluğuyla kararı bozdu. Kanunun gerekçesine göre vatandaşlık şartında amaçlanan, "devletin varlığına ve işleyişine yönelik olarak kamu düzenini ciddi düzeyde bozan suçları işleyenlerin" vatandaş olmasını engellemekti; somut olaydaki suçun "davacının Türk vatandaşı olmasına engel teşkil edecek mahiyette olmadığı" sonucuna varıldı [Y10]. Karar, Ç-114'ün yıllar sonra bile bir başvuruda gündeme gelebildiğini ama tek başına belirleyici olmadığını gösteriyor.

Uluslararası koruma dosyası. Aralık 2020 tarihli bir kararda kişi, uluslararası koruma davasında aleyhine kullanılan kayıtlar arasındaki "Ç-114 tahdit kaydının ise süresinin sona erdiğinin" Göç İdaresi'nin 14/04/2016 tarihli yazısıyla tespit edildiğini ileri sürdü; aynı dosyadaki G-87 ve N-87 kayıtları da mahkemece iptal edilmişti. Danıştay karar düzeltme talebini kabul ederek koruma başvurusunun reddini iptal eden kararı onadı [Y11]. Bu dosyada süre dolumunu gösteren idari yazının, kişinin elindeki en önemli belgelerden biri olduğu görülüyor. G-87 kayıtları hakkında ayrıntı G-87 yazımızda.

Ç-114 nasıl kaldırılır?

Kararlardaki Ç-114 dosyalarında kod üç yoldan sona ermiş: bir yıllık sürenin dolmasıyla "otomatik" olarak [Y10], süre bitmeden idarenin kaldırmasıyla [Y7] ve süre dolumunun idari bir yazıyla tespitiyle [Y11]. Kod henüz yürürlükteyse Başkanlığa kaldırma başvurusu ve iptal davası yolları Ç-104 ile aynı; bunlar aşağıdaki kaldırma ve dava bölümlerinde iki kod için birlikte anlatılıyor. Ç-114 kararlarında en sık görülen yol ise başka: süresi dolmuş ya da kaldırılmış bir Ç-114 gerekçe gösterilerek verilen ikamet ya da vatandaşlık reddine karşı açılan dava [Y10] [Y7].

Ceza davası beraatle biterse kod kalkar mı?

Bu soru sık soruluyor, ancak ceza dosyasının sonucunun (beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı ya da hükmün açıklanmasının geri bırakılması) Ç-114'ü nasıl etkilediği yayımlanmış kararlarda açıklanmıyor. Kararlardaki örneklerde kod, ceza davası sürerken ya da sonuçlanmadan önce bir yıllık süresini doldurmuştu. Ceza dosyasına ait kararlar, özellikle sonradan yapılan ikamet ve vatandaşlık başvurularında kişinin durumunu anlatan belgeler olarak önem taşıyor; Mart 2022 tarihli dosyada Danıştay, hükmün açıklanmasının geri bırakıldığı suçun niteliğini ayrıca değerlendirdi [Y10].

Ç-104 ve Ç-114 Farkı: Karşılaştırma Tablosu

İki kod da "Ç" harfli, süreli giriş yasağı kaydı. Aşağıdaki tablo, iki kodu yalnız bu yazıdaki kaynaklarda yer alan bilgilerle yan yana koyuyor; bir hücrede kararlarda bilgi yoksa bu da belirtiliyor.

Konu	Ç-104	Ç-114
Kararlardaki anlamı	"Yurda yasal girişinden sonra iki yıla kadar ikamet ihlali bulunan" kişiye iki yıl giriş yasağı [Y1]	"Haklarında Adli İşlem Yapılan Yabancılar, 1 Yıl Men" [Y10] [Y7]
Sebep	İkamet ya da vize süresinin aşılması (yasal kalış hakkı ihlali) [Y1] [D1]	Kişi hakkında yapılan adli işlem; kararlarda sahte mühür, ikamet izninde tahrifat [Y10] [Y7]. Mahkûmiyet beklenmemiş [Y10]
Kanuni dayanak	6458 m.9; kanun yalnız üst sınırı koyuyor (en fazla 5 yıl), ihlal süresine göre süreler Göç İdaresi'nin açıklamasında [M1] [D1]	Kararlardaki olaylarda sınır dışı işleminin ardından; 6458 m.9/2 ("yasaklanır"), sınır dışı kararı için m.54 [M1] [M3]
Süre	2 yıl [Y1] [Y2]	1 yıl [Y10] [Y7] [Y13]
Başlangıç	Sınır dışı edilenlerde çıkış tarihi [M2]	Bir dosyada sınır dışı edildikten ertesi gün girildi: 16/08/2006 [Y10]
Süre sonunda	Otomatik düşüp düşmediği Ç-104 kararlarında açıklanmıyor	Bir dosyada "otomatik olarak" kalktı [Y10]; bir başkasında süre dolumu idari yazıyla tespit edildi [Y11]
Süre bitse de	Ödenmemiş ceza ve kamu alacağı varken giriş yok [D1]	Eski kayıt yıllar sonra ikamet ve vatandaşlık başvurularında gerekçe yapıldı; iki dosyada ret bozuldu [Y7] [Y10]
Özel meşruhatlı vize	Kanun, yasak saklı kalmak kaydıyla süreli giriş izni verilebileceğini söylüyor [M1]; bu yazıdaki somut örnek Ç-114 dosyasından	Kişi 16/04/2013'te aile birleşimi amaçlı özel meşruhatlı vizeyle geldi; yasak 18/04/2013'te kaldırıldı [Y7]
Kaldırma yolu	Göç İdaresi'ne başvuru; 30 gün cevap yoksa zımni ret [M1] [M5]	Aynı başvuru yolu [M1] [M5]; kararlarda en sık bağlı ikamet ya da vatandaşlık reddine karşı dava [Y7] [Y10]
Dava	60 gün; yasağı İstanbul İl Göç koyduysa İstanbul idare mahkemeleri [M5] [Y2]	60 gün; bağlı sınır dışı kararına 7 gün. Aynı açılımlı kod sınır dışı kararıyla birlikte dava edildiğinde yetki, sınır dışı kararını veren yere göre belirlendi [M5] [M3] [Y12]

İki kod Ç-105 ve G kodlarından da ayrılıyor. Ç-105 kararlarda "2-5 yıl vize ihlali ile 5 yıl men" olarak anılıyor; Ç-101, Ç-104 ve Ç-105 vize ya da ikamet süresinin aşılmasına bağlı [Y5] [Y1] [Y9]. G ile başlayan kodlar ise güvenlik gerekçeli: G-87 "Genel Güvenlik", G-82 "millî güvenlik aleyhine faaliyet". Bu kodların kararlarda belirli bir süresi yazmıyor. Diyarbakır dosyasında olduğu gibi Ç-114 bir güvenlik kaydıyla birlikte de görülebiliyor [Y13]; girişin Başkanlık iznine bağlandığı N-82 de bu tür bir kayıt.

Ç-104 ve Ç-114 Kodunu Nasıl Öğrenirsiniz?

e-Devlet'te "tahdit kodu sorgulama" ya da "giriş yasağı sorgulama" adında bir hizmet bulunmuyor; bu konu genel yazımızda ayrıntılı anlatıldı. Kodun varlığı çoğu zaman yasağın tebliğiyle ya da bir başvuru sırasında ortaya çıkıyor. Kararlarda Ç-114, ikamet başvurusu sırasında ve vatandaşlık başvurusunun ön inceleme formunda karşıya çıktı [Y7] [Y10]. Yönetmelik, giriş yasağına ilişkin tebligatın kim tarafından yapılacağını üç durumda sayıyor [M2]:

• Yurt dışında vize ya da izin başvurusunda: Konsolosluklara vize, ikamet ya da çalışma izni için başvurulduğunda konsolosluk görevlileri tebliğ yapar.
• Kişi Türkiye'deyse: Tebliği valilik yapar.
• Çıkış sırasında: Giriş yasağı kararı alınanlara Türkiye'den çıkışta, sınır kapısında giriş-çıkış işlemlerinden sorumlu kolluk birimi tebliğ yapar.

Uygulamada ikamet ihlaliyle çıkış yapan kişiye sınır kapısında, cezanın ödenmesi sırasında yasakla ilgili bir form verilebiliyor; Ç-105 kararındaki dosyada "bilgilendirme formunun imza karşılığı tebliği" yapılmıştı [Y3]. Bu belgenin ve ödeme makbuzunun saklanması, ileride yasağın tarihini ve süresini göstermek için önem taşıyor. Belge yoksa kaydın kendisi il göç idaresine ya da Göç İdaresi Başkanlığı'na verilen dilekçeyle istenebiliyor. Süresi dolmuş bir kayıtta da aynı yol işliyor: uluslararası koruma dosyasındaki kişi, Ç-114 kaydının süresinin sona erdiğini Göç İdaresi'nin yazısıyla belgelemişti [Y11].

Tebligatta neler yazmalı?

Kanun, giriş yasağına ilişkin tebligatta "yabancıların karara karşı itiraz haklarını etkin şekilde nasıl kullanabilecekleri ve bu süreçteki diğer yasal hak ve yükümlülükleri"nin de yer alacağını söylüyor (6458 m.10) [M6]. Aynı madde, 9/1 kapsamındaki yasaklarda tebligatın sınır kapısında yapılacağını söylerken 9/2 kapsamındaki yasaklarda, yani sınır dışı edilenlere konan yasaklarda tebligatı valiliklere bırakıyor. Kararlardaki Ç-114 olaylarında kod sınır dışı işleminin hemen ardından konmuş; tebliğin nasıl yapıldığı Ç-114 kararlarında ayrıca anlatılmıyor. Tebliğ belgesinde yasağın süresi, dayanağı ve itiraz yolu yazmıyorsa, bu eksiklik dava süresinin hesabında ve davanın kendisinde tartışılabilecek konular arasında.

Ç-104 ve Ç-114 Nasıl Kaldırılır? Süre Dolmadan Giriş Mümkün mü?

Kanun Göç İdaresi Başkanlığı'na iki yetki veriyor: "Genel Müdürlük, giriş yasağını kaldırabilir veya giriş yasağı saklı kalmak kaydıyla yabancının belirli bir süre için Türkiye’ye girişine izin verebilir." [M1] Yönetmelik bunu "gerekli gördüğünde sürenin dolmasını beklemeden" diye tekrarlıyor [M2]. Yetki kodun numarasına göre ayrılmıyor; Ç-104'te iki yıl, Ç-114'te bir yıl dolmadan iki yol mümkün:

• Yasağın kaldırılması: Kayıt tamamen silinir.
• Yasak dururken belirli süreli giriş izni: Yasak yerinde kalır, ama kişi örneğin bir aile ya da sağlık nedeniyle belli bir süre için ülkeye alınabilir. Kararlarda bu tür girişlerin "özel meşruhatlı vize" ile yapıldığı görülüyor. Kanun, girişi yasaklı olanlara vize verilmeyeceğini söylese de "Bakanın onayıyla vize verilebilir" diyerek istisna tanıyor [M6]. Somut örnek bir Ç-114 dosyası: yasaklı kişi 16/04/2013'te "aile birleşimi amaçlı özel meşruhatlı vize ile" Türkiye'ye geldi ve Ç-114 yasağı 18/04/2013'te kaldırıldı [Y7].

Kaldırma ya da izin talebi Göç İdaresi Başkanlığı'na veya il göç idaresine dilekçeyle yapılıyor. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.10'a göre "Otuz gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır" ve buna karşı dava açılabilir [M5]. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda vekâletname eklenmemesi nedeniyle başvurunun işleme konmadığı bir örnek, genel yazımızda aktarıldı.

Kaldırma talebinde hangi konular öne çıkıyor?

Kanun kaldırma için şart saymıyor; karar idarenin takdirinde. Kararlarda ve kanunda öne çıkan unsurlar şunlar:

• Ç-104'te ihlal süresi ve ihlalin nedeni (örneğin süresinde yapılmış ama sonuçlanmamış bir ikamet başvurusu).
• Harç, ceza ve varsa sınır dışı masrafının ödenmiş olması [D1] [M2].
• Türkiye'deki aile bağları; kanun ikamet işlemlerinde "aile bağları, ikamet süresi, menşe ülkedeki durumu ve çocuğun yüksek yararı"nın gözetileceğini söylüyor (6458 m.25/1).
• Kişinin hakkında başka bir kod ya da adli kayıt bulunup bulunmadığı.

Bu unsurların hiçbiri tek başına sonucu belirlemiyor; her talep kendi belgeleriyle değerlendiriliyor.

Ç-104 ve Ç-114 Davası: 60 Gün, Hangi Mahkeme?

Giriş yasağı bir idari işlemdir; ona karşı idare mahkemesinde iptal davası açılır. Özel bir süre olmadığı için 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7'deki altmış günlük süre uygulanır ve süre "yazılı bildirimin yapıldığı" tarihi izleyen günden başlar [M5]. Kanuna göre giriş yasağı sınır kapısında ya da valilikçe tebliğ edilir ve tebligatta itiraz hakları yazılır; Yönetmelik, giriş yasağı kararı alınanlara çıkışta sınır kapısındaki kolluk biriminin tebliğ yapacağını da söylüyor [M2]. Tebliğ edilmemiş yasaklarda sürenin ne zaman başlayacağı genel yazımızda karar örnekleriyle anlatıldı.

Süre hesabı için kanun yolu süresi hesaplama aracımız kullanılabilir. Aynı dosyada sınır dışı etme kararı da varsa, ona karşı süre "kararın tebliğinden itibaren yedi gün"dür ve iki süre ayrı işler [M3]. Ç-114 olaylarında kod çoğu zaman bir sınır dışı kararıyla birlikte konduğu için bu ayrım orada daha sık önem taşıyor. 21 Kasım 2024'te 7533 sayılı Kanun'la değişen 53. maddeye göre yabancı, rızası olmadıkça dava süresi içinde ve yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmiyor [M3]. Ayrıntılar deport kararına itiraz yazımızda.

Kodun kendisinden başka, kodu gerekçe gösteren işlemler de ayrıca dava konusu edilebiliyor. Süresi dolmuş ya da kaldırılmış bir Ç-114 gerekçe gösterilerek verilen ikamet ya da vatandaşlık reddine karşı dava, Ç-114 kararlarında en sık görülen yol [Y10] [Y7].

Dava hangi şehirde açılır? Eylül 2025 kararı

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.32'ye göre yetkili mahkeme, işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir ve yetki kamu düzenindendir [M5]. Eylül 2025 kararındaki Ç-104 dosyası bu kuralın pratikte nasıl zaman kaybettirebildiğini gösteriyor [Y2]:

• Türkmenistan uyruklu kişinin avukatı, 25 Aralık 2024 tarihli Ç-104 yasağının iptali için Göç İdaresi Başkanlığı'na karşı dava açtı.
• İstanbul 17. İdare Mahkemesi 10 Şubat 2025'te Ankara İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verdi.
• Ankara 1. İdare Mahkemesi 25 Mart 2025'te İstanbul İdare Mahkemesi'nin yetkili olduğuna karar verdi.
• Danıştay 16 Eylül 2025'te, işlemi "İstanbul Valiliği İl Göç İdaresi Müdürlüğü"nün yaptığını tespit ederek İstanbul idare mahkemelerinin yetkili olduğuna ve dosyanın İstanbul 17. İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verdi.

Dava açıldıktan sonra yaklaşık yedi ay yalnız yetki tartışmasıyla geçti. Kodu hangi makamın girdiği, davanın nerede açılacağını belirliyor; Göç İdaresi Başkanlığı'nın girdiği kodlarda ise Ankara idare mahkemeleri yetkili sayılıyor. İstanbul'daki idare mahkemeleri İstanbul adliye rehberimizde.

Kod sınır dışı kararıyla birlikte dava edilirse: Temmuz 2024 kararı

Kod ile sınır dışı kararı aynı davada dava konusu edilirse yetkili mahkeme sorunu başka bir biçimde çıkabiliyor. 2024 tarihli yetki kararında İran vatandaşı bir kişi, sınır dışı kararı ile "haklarında adli işlem yapılan yabancılar" açılımlı kodun iptali için dava açmıştı. Danıştay, kasten yaralama olayının hem sınır dışı kararının hem de kodun sebebi olduğunu, bunlardan "daha esaslı olan işlemin sınır dışı etme işlemi olduğu"nu belirtti ve sınır dışı kararını İstanbul İl Göç İdaresi verdiği için davanın İstanbul İdare Mahkemesi'nde görülmesine karar verdi [Y12]. Davacı işlemi Ağrı İl Göç İdaresi'ne yöneltmişti; ancak sınır dışı kararını İstanbul'un verdiği anlaşılınca dava İstanbul'a gönderildi.

İstinaf süresi ve UYAP'ta son dakika: Mayıs 2024 kararı

Giriş yasağı davasında idare mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna gidilebiliyor. Danıştay'ın aktardığı kurala göre istinaf süresi kararın tebliğinden itibaren otuz gündür [Y1]. Mayıs 2024 kararındaki Ç-104 dosyasında [Y1]:

• İdare mahkemesi davayı reddetti; karar 29 Mart 2023'te kişiye bizzat tebliğ edildi.
• Avukat istinaf dilekçesini UYAP Avukat Portal üzerinden son gün olan 28 Nisan 2023'te saat 23:57'de gönderdi; ekleriyle birlikte ikinci dilekçe 29 Nisan 00:02'de gitti ve dosyaya bu ikinci dilekçe kondu.
• Bölge İdare Mahkemesi istinafı süre aşımından reddetti.
• Danıştay, dilekçenin son gün gönderildiğini dikkate alarak başvuruyu süresinde saydı ve Bölge İdare Mahkemesi kararını oy birliğiyle bozdu.

Bu karar Ç-104'ün esasına ilişkin değil; ancak bu tür dosyalarda sürelerin ne kadar dar işlediğini gösteriyor. Dosya, esas yönünden yeniden incelenmek üzere Bölge İdare Mahkemesi'ne gönderildi; sonraki sonuç yayımlanmış değil.

Mahkemeler Ç Kodlu Yasakları Nasıl Değerlendiriyor?

Ç-104'ün esasını tartışan yayımlanmış bir Danıştay kararı yok; Mayıs 2024 dosyasında ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bulmuştu [Y1]. Ç-114 kararlarında ise tartışma çoğunlukla kodun kendisi değil, eski kaydın sonraki başvurulara etkisi üzerinde yürüdü [Y7] [Y10]. Benzer Ç kodlarına ilişkin kararlar mahkemelerin hangi sorulara baktığını gösteriyor.

Genelgeye dayanan yasak ve kanuni dayanak

Ç kodlarının süreleri kanunda değil, idarenin iç düzenlemelerinde yer alıyor. Danıştay, 2003 tarihli bir Emniyet genelgesine dayanılarak Ç-105 koduyla konan beş yıllık yasağın iptaline ilişkin kararı onadı; ilk derece mahkemesi "Kanunda öngörülmeyen bir sınırlama neden ve yönteminin idari düzenleme ile getirilmesine olanak bulunmadığı" görüşündeydi [Y3]. Bu dosya 6458 sayılı Kanun'dan önceki döneme aitti. Bugün kanunun 9/8 fıkrası usul ve esasları Bakanlığa bırakıyor [M1]; 2019 sonrası düzenlemelerin aynı biçimde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği yayımlanmış kararlarda açık değil.

Ölçülülük: Kısa ihlale uzun yasak

Danıştay'ın 2020 tarihli bir kararında, 180 gün içinde 116 gün kalan ve cezayı ödeyemeyen kişiye Ç-120 koduyla beş yıllık yasak konulması "ölçülülük ilkesiyle bağdaşmayacağı" gerekçesiyle iptal edilmiş; Danıştay bu kararı kesin olarak onamıştı [Y4]. Aynı kararda, 1-3 ay arası vize ihlali için "3 ay men" öngören bir koddan da söz ediliyor. Bu karar, yasağın süresinin ihlalin ağırlığıyla orantılı olup olmadığının mahkemece incelenebildiğini gösteren bir örnek.

Süresinde yapılmış ikamet başvurusu

Ç-101 dosyasında İngiliz vatandaşı kişi, girişte on gün içinde ikamete başvurmayı kabul etmiş ve ertesi gün başvurmuştu; çıkışta başvuru belgesini gösteremeyince üç aylık yasak konmuştu. İdare mahkemesi, başvurunun yapılıp yapılmadığı araştırılmadan konulan yasağı iptal etti; Danıştay onadı [Y5]. Ç-104 dosyalarında da ihlal süresinin doğru hesaplanıp hesaplanmadığı ve bekleyen bir başvurunun dikkate alınıp alınmadığı aynı biçimde tartışılabilecek konular arasında.

Giriş Yasağı Varken Türk Vatandaşıyla Evlilik ve Aile

Yasak sırasında Türkiye'deki eş ve çocuklarla aile hayatı, kaldırma talebinde sık ileri sürülen bir gerekçe. Anayasa Mahkemesi'nin 2024 tarihli bir kararı burada önemli bir ayrım yapıyor: Başvurucu, hakkında yasak konulduktan yaklaşık iki yıl sonra Türk vatandaşıyla evlenmişti. Mahkeme, kişinin "Türkiye'ye giriş yasağının tesis edildiği tarihten çok sonraki bir tarihte ve de bu yasağın farkında olarak evlenmiş" olduğunu, bu nedenle yasağın konulduğu tarihte "mevcut bir aile hayatı" bulunmadığını belirterek aile hayatına saygı hakkına ilişkin şikâyeti kabul edilemez buldu [Y6]. O dosyadaki yasak Ç-104 ya da Ç-114 değil, güvenlik gerekçeli bir koddu; ancak değerlendirme, aile bağının yasaktan önce mi sonra mı kurulduğunun önemini gösteriyor.

Yasağın kaldırılmasından sonra eski kaydın yeni başvurularda ret gerekçesi yapılması da kararlarda tartışıldı. Danıştay, yasağı kaldırılmış ve özel meşruhatlı vizeyle gelmiş kişinin ikamet başvurusunun eski giriş yasağı gerekçe gösterilerek reddedilmesini hukuka aykırı buldu; bu, yukarıda anlatılan Ç-114'lü Moldova dosyası [Y7]. Bir başka dosyada da "önceki tarihlerde konulan ve sonrasında iptal edilen tahdit kayıtları gerekçe gösterilerek" yapılan reddi hukuka uygun görmedi [Y8]. Türk vatandaşıyla evlilik yoluyla yapılan vatandaşlık başvurusunda eski Ç-114 kaydının gerekçe yapıldığı ve ret kararının bozulduğu dosya da Ç-114 bölümünde [Y10].

Süre dolduktan ya da yasak kaldırıldıktan sonra yeniden ikamet izni almak isteyen kişi için şartlar ve ret hâlinde izlenen yol ikamet izni yazımızda anlatıldı. İkamet izni iptal edilen kişinin kaydına girilen V-69 kodu ise giriş yasağı değil, iptal kaydı olarak geçiyor; Ç-104 ile birlikte görülebiliyor.

Ç-104 ve Ç-114 Dosyalarında Avukatla Netleştirilen Konular

Ç-104 ya da Ç-114 kaydıyla karşılaşan kişinin dosyasında genellikle şu sorular ele alınıyor:

• Kayıtta hangi kodlar var? Yanında V-69, G-87, N-87, bir istizan kaydı, bir sınır dışı kaydı ya da ödenmemiş ceza kaydı bulunup bulunmadığı; başka bir kod dosyanın yönünü değiştirebiliyor [Y11] [Y13].
• Kod hâlâ aktif mi? Giriş tarihi, kaldırılma tarihi ya da süre dolumunu gösteren idari yazı. Ç-114'lü Moldova ve uluslararası koruma dosyalarında sonucu bu tarihler belirledi [Y7] [Y11].
• Yasağı hangi makam koydu, hangi tarihte? Bu bilgi hem davanın açılacağı şehri hem de sürenin bitiş tarihini belirliyor.
• Kişi nasıl çıktı? Sınır dışı edilerek mi, terke davet süresinde mi, kendiliğinden mi; çıkış tarihi ve sınır kapısında verilen belgeler.
• Ç-104'te ihlal süresi doğru hesaplanmış mı? Giriş tarihi, ikamet izninin bitiş tarihi, varsa bekleyen bir ikamet başvurusu.
• Ç-114'te adli işlem neydi, ceza dosyası nasıl bitti? İfade tutanağı, sınır dışı kararı; hüküm, hükmün açıklanmasının geri bırakılması ya da düşme kararı. Vatandaşlık dosyasında suçun niteliği ayrıca tartışıldı [Y10].
• Harç ve cezalar ödendi mi? Ödeme belgeleri ve varsa sınır dışı masrafı.
• Türkiye'deki aile: Eş ve çocukların vatandaşlığı, evliliğin yasaktan önce mi sonra mı kurulduğu.
• Hangi işlem dava konusu? Kodun kendisi mi, ikamet reddi mi, vatandaşlık reddi mi, sınır dışı kararı mı? Süre ve yetkili mahkeme buna göre değişiyor; yasağın ne zaman ve nasıl bildirildiği 60 günlük sürenin işleyip işlemediğini belirliyor.

Bu liste bir yol haritası değil; her dosyada belgelere göre farklı adımlar gündeme gelebilir.

İstanbul ve Anadolu Yakası'nda Ç-104 ve Ç-114 Dosyaları

Yayımlanmış iki Ç-104 kararının ikisinde de işlem İstanbul'da yapılmıştı; Eylül 2025 kararında yasağı İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü koymuş ve dava İstanbul 17. İdare Mahkemesi'ne gönderilmişti [Y2]. Ç-114 örneklerinin ikisi de doğrudan İstanbul'dan: 2006'da kodu İstanbul Yabancılar Şube Müdürlüğü girmişti, 2015'teki ikamet reddi ise İstanbul İl Göç İdaresi'nden çıkmıştı [Y10] [Y7]. İstanbul İl Göç'ün koyduğu yasaklara ve ikamet işlemlerine, İstanbul Valiliği'nin sınır dışı kararlarına karşı davalar İstanbul idare mahkemelerinde görülüyor [Y2] [Y12]; kişinin Maltepe, Kartal, Kadıköy ya da Ataşehir'de oturması yetkili mahkemeyi değiştirmiyor [M5].

Büromuz Maltepe'de bulunuyor ve Anadolu Yakası'nda yaşayan yabancıların ikamet, vatandaşlık ve tahdit kodu dosyalarıyla, yasak nedeniyle yurt dışında kalan eşini bekleyen ailelerin dosyalarıyla ilgileniyor. Bir ceza dosyası nedeniyle Ç-114 girilen kişinin dosyası çoğu zaman hem ceza hem idare hukukunu ilgilendiriyor. Kişi yurt dışındaysa başvuru ve dava vekâletname ile yürütülebiliyor. Kartal ve Pendik çevresi için Kartal avukat sayfamızda, büro adresi için Maltepe avukat sayfamızda, Kadıköy ve Ataşehir için Ataşehir avukat sayfamızda bilgi bulunuyor. Yabancılar hukukundaki diğer başlıklar Yabancılar Hukuku ve İdare Hukuku sayfalarımızda; İngilizce okuyan aile üyeleri için İngilizce yazımız da var.

Kaynaklar

Kod	Kaynak	Konu
M1	6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu m.9	Giriş yasağı: 9/2 sınır dışı edilenlere yasak; 9/3 en fazla 5 yıl, +10 yıl; 9/4-9/5 "alınmayabilir"; 9/6 kaldırma ve süreli izin; 9/7 ön izin; 9/8 usul ve esaslar
M2	Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik m.8, 9	Yasağın başlangıcı çıkış tarihi; valiliğe başvuranlarda 1 yıl sınırı; kendiliğinden gelenler; seyahat masrafı; 15 yıl sınırı; kaldırma; tebliğ
M3	6458 s.K. m.53, 54	Sınır dışı kararına 7 gün; 7533 s.K. değişikliği; 54/1-a, c, d sebepler; 54/1-e, g vize ve ikamet ihlali; 54/1-ı yasağa rağmen gelenler
M4	6458 s.K. m.102	Yasağa rağmen girenlere idari para cezası (102/1-b), tekrar hâlinde artırım
M5	2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu m.7, 10, 11, 32	60 gün dava süresi, 30 gün cevap verilmezse zımni ret, sürenin durması, yetkili mahkeme
M6	6458 s.K. m.7, 10, 15	Kabul edilemeyen yolcu; giriş yasağının tebliği; vize verilmeyecekler (15/1-b yasaklılar, 15/1-ğ alacakları ödemeyi kabul etmeyenler), Bakan onayıyla vize istisnası
M7	6458 s.K. m.22, 33	Valiliğe ikamet başvurusu (aile ikametinden kısa dönem ikamete geçiş); 33/1-ç giriş yasağı varken kısa dönem ikamet verilmemesi
D1	Göç İdaresi Başkanlığı, Yasal Kalış Hakkı İhlalinde Bulunan Yabancılara Uygulanacak Giriş Yasaklarına İlişkin Açıklama (09.06.2020)	İhlal süresine göre giriş yasağı tablosu; süre dolsa da ödenmemiş ceza ve amme alacağında giriş yok
D2	İstanbul İl Göç İdaresi Müdürlüğü, "34 Soru-34 Cevap" (18.11.2020)	İhlal cezası tutarının uyruk, süre ve yaşa göre değişmesi; sınır kapısında öğrenilmesi
Y1	Danıştay 10. D., 22.05.2024, E.2023/3752 K.2024/2090	İlk derece özeti: iki yıla kadar ikamet ihlali, iki yıl yasak, "Ç-104 tahdit kodu işlemi"; UYAP'ta son gün 23:57 istinaf süresinde; BİM kararı bozuldu
Y2	Danıştay 10. D., 16.09.2025, E.2025/1731 K.2025/3878	"Ç-104 tahdit kodlu 2 yıl Türkiye'ye giriş yasağı"; İstanbul İl Göç; İstanbul idare mahkemeleri yetkili
Y3	Danıştay 10. D., 10.03.2021, E.2016/3056 K.2021/1050	Ç-105 ile 5 yıl; yasağa rağmen giriş sonrası yeniden düzenleme; genelgeye dayalı işlemin iptali onandı
Y4	Danıştay 10. D., 08.12.2020, E.2020/3217 K.2020/5912	Ç-120 ile 5 yıl yasak ölçüsüz; iptal kararı onandı (kesin)
Y5	Danıştay 10. D., 25.11.2020, E.2016/14985 K.2020/5406	"Ç-101 (vize/ikamet ihlali yapan yabancı 3 ay men)"; süresinde ikamet başvurusu araştırılmadan konan yasak iptal
Y6	AYM, Ramiz Islamov, B. No: 2020/37579, 03.10.2024	Yasaktan sonra kurulan evlilikte "mevcut bir aile hayatı" yok; aile hayatı şikâyeti kabul edilemez
Y7	Danıştay 10. D., 20.10.2021, E.2016/938 K.2021/4947	"Ç-114 koduyla (haklarında adli işlem yapılan yabancılar) 1 yıl"; özel meşruhatlı vizeyle giriş ve kaldırma; kaldırılmış yasak gerekçesiyle İstanbul ikamet reddi hukuka aykırı, bozuldu
Y8	Danıştay 10. D., 25.11.2020, E.2016/3625 K.2020/5405	Önceki ve sonra iptal edilen tahdit kayıtlarıyla ikamet başvurusunun reddi hukuka aykırı
Y9	Danıştay 10. D., 06.04.2021, E.2016/14686 K.2021/1614	"Ç-süreli yurda giriş yasağı-105, 2-5 yıl vize ihlali ile 5 yıl men kaydı"
Y10	Danıştay 10. D., 08.03.2022, E.2017/1053 K.2022/1213	"Ç-(Süreli yurda giriş yasağı) 114-(Haklarında Adli İşlem Yapılan Yabancılar, 1 Yıl Men)"; otomatik kalkma; vatandaşlık reddi bozuldu
Y11	Danıştay 10. D., 01.12.2020, E.2018/3842 K.2020/5485	Ç-114 süresinin sona erdiğinin idari yazıyla tespiti; G-87 ve N-87 iptali; koruma reddinin iptali onandı
Y12	Danıştay 10. D., 09.07.2024, E.2024/2898 K.2024/2698	Numarası karartılmış "(haklarında adli işlem yapılan yabancılar)" kodu; kasten yaralama; 54/1-d; İstanbul İM yetkili
Y13	AYM [GK], Amanda Jolyn Krause ve diğerleri, B. No: 2019/40761, 15.02.2024, § 26	Aktarılan Danıştay 10. D. E.2012/5665 K.2015/4303 (13.10.2015): Diyarbakır, istizan ve Ç-114 ile 1 yıl yasak
Y14	Danıştay 10. D., 10.06.2021	Ç-116 "Genel Ahlak Kamu Sağlığını Tehdit Eden Yabancılar - 1 yıl men"