İçeriğe geç
0553 774 93 58

Baro Sicil No 74199

Tüm makaleler

Bilişim Hukuku

15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı Başladı: Çocuğumun Hesabı Kapanacak mı, Kendi e-Devlet'imle Doğrulama Yapabilir miyim? (2026)

1 Kasım 2026'da başlayan 15 yaş sınırında çocuğunuzun hesabı ne olur, kendi e-Devlet'inizle belirteç alırsanız ne olur, boşanmış ailelerde ebeveyn kontrolünü kim kullanır? Yönetmeliğin Resmî Gazete metnine dayalı veli rehberi.

Hazırlayan: Av. Ömer Faruk DoğanAv. Ömer Faruk Doğan Hukuk Bürosu, İstanbul19 dakikalık okuma

Sosyal medyada 15 yaş sınırı bugün, 1 Kasım 2026'da başladı. Bu yazı kuralı platformlar için değil, evde "çocuğumun hesabı ne olacak" diye soran anne ve babalar için anlatıyor.

Bu konuda bir dosyanız varsa:

Aşağıdaki açıklamalar 10 Ekim 2026 tarihli ve 33396 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliğin metnine dayanıyor; her kuralın yanında madde numarası var. Yönetmelikte yazmayan konular "henüz açıklanmadı" ya da "düzenlenmedi" diye ayrıca belirtildi. Yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; bir hesap ya da aile için sonuç, platformun uygulamasına ve somut duruma göre değişir.

1. Çocuğum hangi grupta? Doğum tarihine göre 15 ve 18 yaş sınırı

Yönetmelik yaş değil "yaşını doldurma" ölçüsünü kullanıyor. Üç grup var: 15 yaşını doldurmamış çocuklar, 15 yaşını doldurmuş ama 18 yaşını doldurmamış çocuklar ve 18 yaşını doldurmuş kullanıcılar (m.4/1-ç, m.5/1, m.7/1-b). "Çocuk", daha erken yaşta ergin olsa bile 18 yaşını doldurmamış kişi demek (m.4/1-ç); yani evlenme ya da mahkeme kararıyla ergin kılınmış bir 17 yaşındaki de bu yönetmelikte çocuk sayılıyor.

Yönetmelik doğum yılı saymıyor; sınır her çocuğun kendi doğum gününe göre belirleniyor. Aşağıdaki tablo iki kritik tarihte (yürürlük günü ve mevcut hesaplar için son gün) hangi doğum tarihlerinin hangi gruba düştüğünü gösteriyor:

Çocuğun 15. doğum günü1 Kasım 2026'da durumu31 Mart 2027'de durumu
1 Kasım 2026 veya öncesi, 18'ini doldurmamış (doğum 2 Kasım 2008 – 1 Kasım 2011)15 yaşını doldurmuş: hesap açabilir, çocuk kuralları uygulanır2 Kasım 2008 – 31 Mart 2009 doğumlular bu tarihe kadar 18'ini doldurur; diğerleri için aynı
2 Kasım 2026 – 31 Mart 2027 arası (doğum 2 Kasım 2011 – 31 Mart 2012)15 yaşını doldurmamış: yeni hesap açamaz; mevcut hesabı doğrulanırsa kapatılırDoğum gününden itibaren 15 yaşını doldurmuş sayılır; o günden sonra yapılan doğrulamada hesap açılabilir
1 Nisan 2027 ve sonrası (doğum 1 Nisan 2012 ve sonrası)15 yaşını doldurmamışHâlâ 15 yaşını doldurmamış: mevcut hesap doğrulamada kapatılır, yeni hesap 15. doğum gününe kadar açılamaz
18. doğum günü 1 Kasım 2026 veya öncesi (doğum 1 Kasım 2008 ve öncesi)Yetişkin kullanıcı: çocuk kuralları uygulanmaz, ama hesap açarken belirteç yine gerekir (m.6/2)Aynı

Bu tabloda doğum günü, yaşın dolduğu gün olarak alındı. Yönetmelik gün hesabına ilişkin ayrı bir kural koymuyor. Doğum gününden önce 15 yaş altı sayılan bir çocuk, doğum gününden sonra e-Devlet belirteci alarak hesap açabilir; bu nedenle aynı sınıftaki iki çocuğun durumu aylarca farklı olabilir.

2. Çocuğumun hesabı 1 Kasım'da kapanacak mı? Mevcut hesaplar ve 31 Mart 2027

Hayır, 1 Kasım'da kendiliğinden kapanmıyor. Yönetmelik iki ayrı takvim koyuyor:

  • Yeni hesaplar (1 Kasım 2026'dan itibaren): Platform, hesap oluşturulurken kullanıcının yaşını belirteçle doğrulamak zorunda (m.6/2). 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocuğun hesap açma talebi reddedilir (m.6/4-a).
  • Mevcut hesaplar (1 Kasım'dan önce açılmış): Platform bu hesaplarda 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez belirteçle doğrulama yapmak zorunda (geçici m.1/1). Doğrulama sonucunda 15 yaşını doldurmadığı anlaşılan çocuğun hesabı "bilgi verilerek" kapatılır (geçici m.1/1-a); 15'ini doldurmuş çocuğun hesabı ise çocuk kurallarına alınır (geçici m.1/1-b).

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin 23 Ekim 2026 tarihli açıklaması da aynı yönde: uygulama 1 Kasım itibarıyla yalnız yeni açılacak hesaplar için geçerli; mevcut hesaplarda doğrulama süresi 31 Mart 2027'ye kadar sürüyor.

Yönetmeliğin söylemediği bir nokta var: platform 31 Mart 2027'ye kadar doğrulama yapmayı istediği hâlde kullanıcı belirteç yüklemezse hesabın ne olacağı metinde yazmıyor. Yükümlülük ve yaptırım platformda olduğu için platformların doğrulanmamış hesapları askıya alma ya da kapatma yoluna gitmesi beklenebilir; ancak bunun ne zaman ve nasıl yapılacağı her platformun kendi uygulamasına kalıyor ve henüz açıklanmış değil. Çocuk hesabının kapatılması ise "doğrulama yapılmadı" şartına değil, "15 yaşını doldurmadığı tespit edildi" şartına bağlanmış.

Kapatılan hesaptaki fotoğraf ve mesajlar ne olur?

Geçici m.1/1-a, kapatılan hesaba ilişkin verilerin akıbetini de düzenliyor: itiraz mekanizması işletilirse veriler itiraz sonuçlanana kadar durur ve sonuçtan sonra silinir; itiraz edilmezse "gecikmeksizin" silinir. Yani bir çocuk hesabı kapatıldığında itiraz süreci, verinin hemen silinmesini durduran tek araç. Yönetmelik, kapatmadan önce kullanıcıya fotoğraf ve mesajlarını indirme imkânı verilmesini ayrıca düzenlemiyor; platformların genel "verilerini indir" araçları varsa bu, yönetmelikten değil platformun kendi uygulamasından geliyor.

3. Veli izin verirse 15 yaş altı çocuk hesap açabilir mi?

Hayır. Yönetmeliğin 5. maddesinin 1. fıkrası tek cümle: "Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz." Bu kuralda ebeveyn onayına dayalı bir istisna yok. Ebeveyn kontrol araçları (m.9) 15 yaşını doldurmuş çocuklar için var; 15 yaş altı için "velisi onayladı" seçeneği yönetmelikte düzenlenmedi.

Kanun düzeyinde de aynı: 7578 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değiştirilen 5651 sayılı Kanun ek m.4/7, sosyal ağ sağlayıcının 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacağını ve bunun için yaş doğrulama dâhil gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunu söylüyor; bu hüküm de 1 Kasım 2026'da yürürlüğe girdi (7578 m.27/1-a).

Bu, Avrupa'daki bazı modellerden farklı: orada 13-16 yaş aralığı için ebeveyn onayıyla hesap mümkünken Türkiye'deki yönetmelik 15 yaş altında onaya bakmadan hizmeti yasaklıyor.

4. Kendi e-Devlet şifremle çocuğuma yaş doğrulaması yapabilir miyim?

Bu, velilerin en çok sorduğu ama rehberlerde en az cevaplanan soru. Yönetmelik metninden çıkan cevap: yapılabilir gibi görünse de işe yaramaz ve hesabı riske atar.

  • Belirteç kimin yaşını gösterir? Belirteç, kullanıcının talebi üzerine, e-Devlet Kapısı'nda kimlik doğrulaması yapılarak erişilen Başkanlık hizmetinde üretilir (m.7/1-a) ve "kullanıcının" 15 ve 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini içerir (m.7/1-b). e-Devlet'e sizin kimliğinizle girildiğinde üretilen belirteç sizin yaş eşiğinizi taşır. Çocuğunuzun adına ya da doğum tarihine göre belirteç üretilmesi yönetmelikte yok.
  • Böyle açılan hesap ne olur? Sizin belirtecinizle açılan hesap platformda "18 yaşını doldurmuş kullanıcı" olarak görünür; çocuk kuralları (gizli hesap, kişiselleştirilmiş reklam yasağı, mesaj kısıtı) uygulanmaz. Yönetmelik platformu, hesabın doğrulanan yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşursa hesabı askıya almak ve yeniden belirteç istemekle yükümlü kılıyor (m.6/3). Yani çocuk sizin belirtecinizle açılan hesabı kullanırsa, kullanım biçiminden bu anlaşıldığında hesap askıya alınır.
  • 15 yaşını doldurmuş çocuk kendi belirtecini alabilir mi? e-Devlet'in resmî sık sorulan sorular sayfasına göre e-Devlet şifresini "15 yaşını doldurmuş Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları" alabiliyor; şifre PTT işyerlerinden kimlik belgesiyle alınıyor, yeni kimlik kartı ya da mobil imzayla giriş yapanlar şifreyi çevrim içi de oluşturabiliyor. Dolayısıyla 15 yaşını dolduran çocuk kendi e-Devlet hesabıyla kendi belirtecini üretebilir. 15 yaşını doldurmamış çocuğun ise e-Devlet şifresi olmadığı gibi, olsa da belirteç "15 yaş altı" sonucu verecektir.
  • e-Devlet şifrenizi çocuğa vermek: e-Devlet'in kendi sayfası şifrenin kimseyle paylaşılmamasını istiyor. Şifre paylaşıldığında çocuk, sizin adınıza vergi, SGK, adres, sağlık gibi bütün hizmetlere de ulaşır. Bu konu yönetmeliğin değil, e-Devlet kullanım kurallarının ve genel sorumluluğun konusu.

Yaş doğrulamanın yalnız e-Devlet'ten yapılacağı, platformlara hiçbir kimlik bilgisi aktarılmayacağı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi'nin 23 Ekim 2026 açıklamasında da tekrarlandı. Yönetmelik ayrıca yaş doğrulama yöntemlerinin "gerçeğe aykırı beyan ve manipülasyon girişimlerine karşı" sağlam olmasını istiyor (m.5/4); velinin belirtecinin çocuk hesabında kullanılması tam da bu kapsama giren bir durum.

5. e-Devlet yaş doğrulama belirteci nasıl alınır? Bilinenler ve henüz açıklanmayanlar

Yönetmeliğin 7. maddesi akışı dört adımda tarif ediyor; e-Devlet ekranının adı, menüsü ve belirtecin biçimi ise henüz açıklanmadı. Aşağıda yalnız metinde olanlar var:

  1. Talep: Kullanıcı e-Devlet Kapısı'na kimlik doğrulamasıyla girer ve Siber Güvenlik Başkanlığı'nın sunduğu "yaş doğrulama belirteci oluşturma" çevrim içi hizmetini kullanır (m.7/1-a).
  2. Belirteç: Hizmet, yalnız iki bilgi içeren bir belirteç üretir: 15 yaşını doldurmuş mu; doldurmuşsa 18 yaşını doldurmuş mu (m.7/1-b). Belirteçte ad, soyad, kimlik numarası, doğum tarihi, kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan başka bir bilgi bulunmaz.
  3. Yükleme: Kullanıcı belirteci ilgili platforma kendisi yükler (m.7/1-c). Yönetmelik platformun e-Devlet'e doğrudan bağlanıp bilgi çekmesini değil, kullanıcının belirteci alıp platforma vermesini öngörüyor.
  4. Teyit: Platform önce belirtecin Başkanlık tarafından e-Devlet üzerinden üretildiğini teyit eder, sonra yaş grubunu belirler; belirteci yaş doğrulama dışında hiçbir amaçla kullanamaz (m.7/1-ç).

Belirtecin teknik yapısını ve platformun izleyeceği süreci tanımlayan rehberi Başkanlık hazırlayıp platformlarla paylaşacak (m.12/1). Yönetmelik bu rehberin kamuya açıklanmasını şart koşmuyor. 30 Ekim 2026 gecesi itibarıyla e-Devlet'te "yaş doğrulama" ya da "belirteç" aramasında böyle bir hizmet listelenmiyordu; Siber Güvenlik Başkanlığı'nın e-Devlet'teki hizmetleri arasında da yoktu. Bu nedenle "hangi menüden, kaç adımda" sorusunun cevabı bugün için yok; hizmet açıldığında bu bölüm güncellenecek.

Platform ve devlet neyi görür, neyi görmez?

BilgiPlatform görür mü?Dayanak
15 yaşını doldurup doldurmadığıEvetm.7/1-b
18 yaşını doldurup doldurmadığıEvet (15'ini doldurmuşsa)m.7/1-b
Doğum tarihi, yaş, ad, kimlik numarasıHayırm.7/1-b: başkaca hiçbir kişisel veri içermez
Kullanıcı adı, profil bilgisi (e-Devlet tarafında)Belirteçte yer almazm.7/1-b
Belirtecin başka amaçla kullanımıYasakm.7/1-ç
Kimlik tespitiYöntem olarak yasak; yalnız yaş eşiğim.5/3

Yönetmelik, e-Devlet tarafının hangi platformda hangi hesabın açıldığını kaydedip kaydetmediğine dair ayrı bir hüküm içermiyor; belirtecin "kullanıcı adlarını içermeyeceğini" söylüyor (m.7/1-b). Platformun 5651 sayılı Kanun'dan kaynaklanan diğer yükümlülükleri (ör. adli taleplere cevap) bu yönetmelikten bağımsız olarak sürüyor.

6. 15 yaşını doldurmuş çocuğun hesabında neler değişiyor?

15'ini doldurmuş, 18'ini doldurmamış çocuğun hesabı "çocuklara özgü ayrıştırılmış hizmet"e tabi (m.8). Veli olarak göreceğiniz somut farklar şunlar:

KuralGünlük hayatta anlamıMadde
Hesap varsayılan olarak gizli; kamuya açık seçeneği sunulamazÇocuk hesabını "herkese açık" yapamazm.8/5-b
Takipçi ve takip edilen listesi başkalarına görünmezYabancılar çocuğun kimlerle bağlantılı olduğunu göremezm.8/5-c
Yalnız takip ettiği hesaplar mesaj gönderebilir; "görüldü" bilgisi yokTanımadığı kişiler mesaj kutusuna düşemezm.8/5-ç
Telefon rehberi ve kişi listeleriyle eşleştirme yok; takip önerisi yokÇocuğun hesabı rehber üzerinden bulunamaz, başkalarına önerilmezm.8/5-d, e
Ekran görüntüsüne karşı teknik tedbirProfil fotoğrafı ve paylaşımların başkalarınca kopyalanması zorlaşırm.8/5-f
Canlı yayın yokÇocuk hesabından yayın açılamazm.8/5-g
Ardışık görsel akışı (kaydırma, dokunma, kendiliğinden geçiş) yok"Sonsuz kaydırma" türü akışlar çocuk hesaplarında sunulamaz; uygulama ve sitedem.8/5-ğ
Davranışa göre özelleştirme, profilleme, kişiselleştirilmiş reklam yokÇocuğun verisi reklam hedeflemesinde kullanılamazm.8/5-h
Bağımlılık etkisi doğurabilecek hizmet yokPlatformun kendi tasarımında dikkate alacağı genel kuralm.8/5-a
Yüksek gizlilik ayarı varsayılan; asgari veri; anlaşılır sözleşmeAyarlar en korumalı hâlde başlar, metinler çocuğun anlayacağı dildem.8/2, 8/3

Platform aldığı bu tedbirleri kendi internet sitesinde yayımlamak zorunda (m.8/6). Yani 1 Kasım'dan sonra her platformun sitesinde "Türkiye'de çocuk hesapları" başlıklı bir açıklama aranabilir; Başkanlık bu maddenin uygulanmasına ilişkin ek usul belirleyebilir (m.8/7).

Çocuk 18 yaşını doldurunca kısıtlamalar kendiliğinden kalkar mı?

Yönetmelik bu geçişi ayrıca düzenlemiyor. Belirteç 18 yaş eşiğini de taşıdığı için (m.7/1-b), 18'ini dolduran kullanıcının yeni bir belirteç alıp yüklemesiyle platformun yaş grubunu güncellemesi yönetmeliğin sistemine uygun görünüyor; platformun bunu nasıl yapacağı ise Başkanlığın rehberine ve platform uygulamasına bağlı. Metinden çıkan tek kesin sonuç şu: hesap 18'ini doldurduğu doğrulanmadan çocuk kurallarında kalır.

7. Ebeveyn kontrol araçları: ne yapabileceğim, çocuk kapatabilir mi?

Platformlar açık, anlaşılır ve kullanıma elverişli ebeveyn kontrol araçları sağlamak zorunda (m.9/1). Araçların asgari içeriği yönetmelikte sayılıyor (m.9/3):

  • Hesap ve özellik ayarlarını kontrol etme.
  • Satın alma, kiralama, ücretli üyelik gibi işlemleri ebeveyn iznine ya da onayına bağlama ve harcama limiti koyma.
  • Kullanım süresini izleme, süreyi belirleme ve sınırlama; konum paylaşımı.

Tasarım şartları da var (m.9/4): araçlar Türkçe sunulur, kolay bulunur, farklı cihaz ve işletim sistemlerinde çalışır, etkinleştirildiğinde çocuğa açıkça bildirilir ve çocuk, ebeveynin bilgisi ve aynı güvenlik doğrulaması olmadan bu kontrolü devre dışı bırakamaz. Buna karşılık yönetmelik dengeyi de kuruyor: araçlar çocuğun mahremiyetini orantısız biçimde ortadan kaldırmayacak, gözetimden çok iletişim, öğrenme ve güçlendirme esasına dayanacak (m.9/4-e). Platform, araçların kapsamını ve kullanımını sitesinde açıklar (m.9/5).

İki sınır önemli: ebeveyn kontrolü, platformun çocuk hesabı kurallarını uygulama yükümlülüğünü kaldırmıyor (m.9/1 son cümle); yani veli "ben kontrol ediyorum" dese de hesap kamuya açılamaz. Ve araçlar 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları için; 15 yaş altında hesap zaten açılamadığından kontrol aracı da söz konusu değil.

Boşanmış ya da ayrı yaşayan anne-baba: kontrol araçlarını kim kullanır?

Yönetmelik bu soruyu "ebeveyn" kelimesiyle değil, yetkiyle cevaplıyor: ebeveyn kontrol araçları "anne, baba, vasi gibi yasal olarak çocuk hakkında karar verme yetkisini haiz kişiler" tarafından kullanılır (m.9/2). Bu yetkinin kimde olduğunu yönetmelik değil Türk Medeni Kanunu belirliyor:

  • Evlilik sürerken anne ve baba velayeti birlikte kullanır (TMK m.336/1).
  • Boşanmada velayet, çocuğun bırakıldığı tarafa aittir (TMK m.336/3); ortak hayata son verilmiş ya da ayrılık hâlinde hâkim velayeti eşlerden birine verebilir (m.336/2).
  • Anne ve baba evli değilse velayet anneye aittir (TMK m.337/1).
  • Velayet kendisine verilmeyen eşin çocukla kişisel ilişkisi mahkeme kararıyla düzenlenir (TMK m.182).
  • Velayet altında olmayan küçük için vasi atanır (TMK m.404/1); yönetmelik vasiyi açıkça sayıyor.

Buradan çıkan sonuç, yönetmeliğin dilinde "karar verme yetkisini haiz" kişinin kural olarak velayet hakkı sahibi olduğu. Velayeti olmayan ebeveynin kontrol araçlarını kullanıp kullanamayacağı, mahkemece ortak velayete karar verilmiş ailelerde iki ebeveynin aynı anda nasıl tanımlanacağı ve platformun bu yetkiyi hangi belgeyle kontrol edeceği yönetmelikte düzenlenmedi; Başkanlığın rehberi ya da platform uygulamaları netleştirene kadar bu konular açık. Velayet uyuşmazlığı olan ailelerde çocuğun sosyal medya kullanımı, mahkemenin kişisel ilişki düzenlemesinin ve velayet kararının parçası olarak ele alınabilir; bu, dosyaya göre değişen bir konudur.

8. Hesap yanlışlıkla kapatıldı ya da askıya alındı: itiraz nasıl yapılır?

Yönetmeliğin 10. maddesi üç işleme karşı itiraz yolu kuruyor: yaş doğrulama sonucu, hesabın askıya alınması ya da kapatılması ve çocuk hesabına uygulanan tedbirler (m.10/1). Kurallar şöyle:

  • Kim yapar: Hakkında işlem yapılan kullanıcı (m.10/2). Yönetmelik veliyi ayrıca saymıyor; çocuk adına velinin başvurusu, çocuğun yasal temsilcisi sıfatıyla genel hükümlere göre değerlendirilir.
  • Nasıl: Platformun kuracağı Türkçe dil seçenekli, ücret istemeyen ve erişilebilir başvuru ve itiraz mekanizması üzerinden (m.10/1). Yönetmelik mekanizmanın adını ya da ekranını belirlemiyor; her platform kendi sayfasında açıklayacak.
  • İnceleme: İtiraz tamamen otomatik sistemlerle incelenemez; anlamlı insan incelemesi zorunlu (m.10/3).
  • Süre: "Hızla sonuçlandırma" yükümlülüğü var ama gün ya da saat sayısı yok (m.10/1).
  • Veriler: İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez (m.10/4). Kapatılan çocuk hesabında da silme, itiraz sonuçlanana kadar bekler (geçici m.1/1-a).
  • Sonuç bildirimi: Platform cevabında, sonuca karşı Siber Güvenlik Başkanlığı'na şikâyet edilebileceğini ve yargı yoluna başvurulabileceğini belirtmek zorunda (m.10/5).
  • Şeffaflık: Platform itiraz sayısını, kabul oranını ve ortalama sonuçlandırma süresini yıllık olarak Başkanlığa bildirir ve sitesinde yayımlar (m.10/6).

Başkanlığa şikâyetin hangi kanaldan yapılacağı ve yargı yolunda hangi mahkemenin görevli olacağı yönetmelikte yazmıyor; bu iki konu uygulamada netleşecek. Yaş doğrulamasında belirteç kullanıldığı için "yaş yanlış hesaplandı" türü bir uyuşmazlıkta sorunun kaynağı çoğu zaman belirteç değil, hesabın m.6/3 kapsamında askıya alınmasına yol açan "makul şüphe" olacak; itirazda hesabın kimin tarafından kullanıldığının ortaya konması bu nedenle belirleyici.

Kişisel veriler bakımından ayrıca ne var?

Yönetmelik yaş doğrulama süreçlerinde kişisel verilerin korunmasını esas alıyor (m.5/3). Bunun dışında 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu genel hükümleriyle uygulanmaya devam ediyor: kullanıcı, veri sorumlusuna başvurarak hakkında hangi verilerin işlendiğini öğrenme, düzeltme ve silme isteme ve yalnız otomatik sistemle analiz sonucu aleyhine çıkan sonuca itiraz etme haklarına sahip (KVKK m.11/1); veri sorumlusu başvuruyu en geç otuz gün içinde sonuçlandırır (m.13/2); ret ya da cevapsızlık hâlinde Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na şikâyet yolu var (m.14). Bu yol, yönetmelikteki itiraz mekanizmasından ayrı ve ondan bağımsız bir yol.

9. "Hesabınız kapatılacak, yaş doğrulamanızı hemen yapın" mesajı geldi: gerçek mi?

Hayır. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi 23 Ekim 2026'da, düzenlemeyi fırsat bilen kişilerin "Hesabınız kapatılacak", "Yaş doğrulamanızı hemen yapın" gibi ifadeler içeren sahte SMS, e-posta ve sosyal medya bağlantılarıyla kişisel ve finansal bilgi toplamaya çalıştığını açıkladı. Açıklamadaki temel noktalar:

  • Yaş doğrulaması yalnız e-Devlet Kapısı üzerinden alınacak belirteçle yapılır; platformlara kimlik bilgisi aktarılmaz.
  • Uygulama 1 Kasım itibarıyla yalnız yeni açılacak hesaplar için; mevcut hesaplarda süre 31 Mart 2027'ye kadar.
  • "Bugün doğrulamazsanız hesabınız kapatılacak" mesajları panik yaratmaya yönelik; itibar edilmemeli.
  • İşlem için yalnız turkiye.gov.tr adresi ya da resmî e-Devlet uygulaması; SMS, e-posta ve sosyal medyadan gelen bağlantılara tıklanmamalı; e-Devlet şifresi, SMS kodları, kart bilgileri kimseyle paylaşılmamalı; yaş doğrulama adıyla ücret, kart bilgisi ya da şifre isteyenlere karşı dikkatli olunmalı.

Yönetmeliğin sistemi de bu uyarıyı destekliyor: belirteç size mesajla gönderilmez; sizin talebinizle e-Devlet içinde üretilir ve platforma sizin yüklemenizle gider (m.7/1-a, c). Platformun ya da devletin "şu bağlantıya tıklayıp doğrulayın" diye SMS atması yönetmelikte öngörülen akışın parçası değil. Sahte kurum mesajlarının nasıl tanındığını "Hesabınız MASAK tarafından kısıtlanmıştır" mesajı yazısında, dolandırıcılık gerçekleşmişse izlenecek yolu dolandırıldım, paramı nasıl geri alırım yazısında anlattık. Hesabın bu yolla ele geçirilmesi hâlinde Instagram ve TikTok hesabım çalındı yazısındaki adımlar geçerli.

10. Çocuk kuralı delerse veliye ceza var mı? Yaptırım kime uygulanır?

Yönetmelikteki bütün yükümlülükler sosyal ağ sağlayıcıya yönelik; çocuğa ya da veliye uygulanacak bir idari para cezası ya da başka yaptırım yönetmelikte yok (m.11). Yaptırım 5651 sayılı Kanun ek m.4'e göre uygulanır; önce aykırılık platforma bildirilir ve giderilmesi için makul süre verilir (m.11/2); yaptırımın belirlenmesinde aykırılığın ağırlığı, süresi, etkilenen çocuk sayısı ve platformun iyi niyetli uyum çabası dikkate alınır (m.11/3).

Kanun tarafında ceza basamakları 7578 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle kuruldu: 7. fıkra (15 yaş yasağı ve ayrıştırılmış hizmet) ile 20. fıkra (ebeveyn kontrol araçları) yükümlülüklerini yerine getirmeyen sağlayıcıya Siber Güvenlik Başkanı tarafından bir önceki takvim yılındaki küresel cirosunun yüzde üçüne kadar idari para cezası verilebilir; ceza tebliğinden itibaren otuz gün içinde yükümlülük yerine getirilmezse Türkiye'de mukim vergi mükelleflerinin o platforma yeni reklam vermesi yasaklanır; reklam yasağından itibaren üç ay içinde uyum yoksa internet trafiği bant genişliğinin yüzde elli, sonraki otuz gün içinde yüzde doksana kadar daraltılması için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; yükümlülük yerine getirilince yasak kalkar. Bu basamakların muhatabı platform; çocuğun kuralı dolanması platformun hesabı askıya alması dışında bir sonuç doğurmuyor (m.6/3).

Bu yönetmeliği uygulayan ve yürüten kurum Siber Güvenlik Başkanlığı (m.14); 5651 sayılı Kanun'daki "Başkanlık" ibaresi 24 Temmuz 2026 tarihli 7590 sayılı Kanun'la Siber Güvenlik Başkanlığı olarak değiştirildi. Yönetmelik VPN kullanımına ya da yurt dışından erişime ilişkin bir hüküm de içermiyor.

11. Hangi uygulamalar kapsamda? YouTube, WhatsApp ve oyunlar

Yönetmelik hiçbir platform adı saymıyor; kapsamı tanım belirliyor: sosyal etkileşim amacıyla kullanıcıların metin, görüntü, ses, konum gibi içerikleri oluşturmasına, görüntülemesine ya da paylaşmasına imkân sağlayan gerçek ya da tüzel kişiler (m.4/1-e; 5651 m.2/1-s ile aynı). Türkiye'den erişilebilen yurt içi ve yurt dışı kaynaklı bütün sosyal ağ sağlayıcılar kapsamda (m.2/1); kullanıcı sayısına dayalı bir eşik yönetmelikte yok. Belirli bir uygulamanın (ör. mesajlaşma ağırlıklı ya da video ağırlıklı hizmetler) bu tanıma girip girmediğini yönetmelik tek tek söylemiyor; bu, Başkanlığın uygulamasıyla ve platformların kendi açıklamalarıyla netleşecek.

Dijital oyun platformları bu yönetmeliğin değil, 7578 sayılı Kanun'un 23. maddesiyle 5651 sayılı Kanun'a eklenen ek m.5'in konusu: derecelendirilmeyen oyunların sunulmaması, günlük erişimi yüz binden fazla yurt dışı kaynaklı oyun platformlarına temsilci, hesap ayarları ve ücretli işlemler için ebeveyn kontrol araçları ve 1-10 milyon ile 10-30 milyon TL arası idari para cezaları. Ek m.5'te 15 yaş altına hizmet yasağı ve e-Devlet belirteci şartı yok; ayrıntıları ayrı bir yönetmelikle belirlenecek (ek m.5/5). Haberlerde dolaşan "1 milyon TL ceza" rakamları sosyal ağlara değil bu oyun platformu hükümlerine ait.

12. Türkiye'de geçici bulunan yabancılar ve yurt dışındaki aileler

Türkiye'de mukim olmayıp geçici olarak bulunan kullanıcılar yönetmelikteki yaş doğrulama kontrol mekanizmalarından muaf; bunların Türkiye'de hizmetten yararlanabilmesi için başvuruları üzerine e-Devlet üzerinden, kimlik doğrulaması yapılmaksızın ve yalnız pasaport bilgisiyle erişilen bir hizmetle istisnai belirteç oluşturulur (m.7/1-d). "Mukim" kelimesi yönetmelikte tanımlanmıyor; bu istisnanın hangi belgeyle ve hangi ekrandan işletileceği de henüz açıklanmadı. Türkiye'de ikamet izniyle yaşayan yabancı aileler bu istisnanın kapsamında görünmüyor; e-Devlet'e yabancı kimlik numarasıyla giriş yapabildikleri için genel kurala tabi olmaları beklenir. Yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının Türkiye'den erişmedikleri sürece durumu ise yönetmeliğin kapsam maddesinin ("Türkiye'den erişilebilen") uygulanmasına bağlı ve metinde ayrıca düzenlenmedi. Bu konunun İngilizce ve Arapça ayrıntısı sitede ayrı yazılarda ele alınıyor.

Kim ne yapacak? Tarih ve görev tablosu

KimNe yapacakNe zamanDayanak
Sosyal ağ sağlayıcı (platform)Yeni hesap açılışında e-Devlet belirteciyle yaş doğrulaması; 15 yaş altı talebi reddetme1 Kasım 2026'dan itibarenm.6/2, m.6/4-a, m.13
Sosyal ağ sağlayıcıMevcut hesapları en az bir kez belirteçle doğrulama; 15 yaş altı hesapları bilgi vererek kapatma; 15-17'yi çocuk kurallarına alma31 Mart 2027'ye kadarGeçici m.1
Sosyal ağ sağlayıcıÇocuk hesabı kurallarını uygulama ve sitesinde yayımlama; ebeveyn kontrol araçları; Türkçe itiraz mekanizması1 Kasım 2026'dan itibarenm.8, m.9, m.10
Sosyal ağ sağlayıcıİtiraz sayısı, kabul oranı ve ortalama süreyi bildirme ve yayımlamaYıllıkm.10/6
Siber Güvenlik Başkanlığıe-Devlet'te belirteç hizmetini sunma; belirteç rehberini hazırlayıp platformlarla paylaşma; tereddütleri giderme; yaptırımTarih yönetmelikte yok; 30 Ekim'de hizmet henüz listelenmiyordum.7/1-a, m.12, m.11, m.14
18 yaşını doldurmuş kullanıcıYeni hesap açarken belirteç alıp yükleme; mevcut hesapta platform istediğinde belirteç yüklemeYeni hesap: 1 Kasım 2026; mevcut: platformun takvimine göre, en geç 31 Mart 2027m.6/2, m.7/1-c, geçici m.1
15-17 yaş çocukKendi e-Devlet hesabıyla belirteç alıp yükleme; çocuk hesabı kurallarıyla kullanmaAynı takvimm.6/4-b, m.7, m.8
15 yaş altı çocukHesap açamaz; mevcut hesabı doğrulamada kapatılır; 15. doğum gününden sonra belirteç alabilir1 Kasım 2026 / 31 Mart 2027m.5/1, geçici m.1/1-a
Veli (velayet sahibi), vasiEbeveyn kontrol araçlarını kullanma; kapatma ya da askıya alma kararına çocuk adına itiraz; sahte mesajlara karşı dikkatAraçlar 1 Kasım'dan itibaren; itiraz işlem bildirildiğindem.9/2, m.10, TMK m.336-337

Kaynaklar

Mevzuat

Resmî kurum sayfaları ve açıklamalar

Sitedeki ilgili yazılar

Not: Bu yazı 30 Ekim 2026 gecesi hazırlandı. e-Devlet'teki belirteç hizmeti, Başkanlığın rehberi ve platformların Türkiye uygulamaları açıklandıkça "henüz açıklanmadı" diye işaretlenen bölümler güncellenecektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Çocuğumun Instagram ya da TikTok hesabı 1 Kasım 2026'da kapanacak mı?

Hayır, o gün kendiliğinden kapanmıyor. 1 Kasım'dan önce açılmış hesaplar için platformlar 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez e-Devlet belirteciyle yaş doğrulaması yapmak zorunda (geçici m.1). Doğrulamada çocuğun 15 yaşını doldurmadığı anlaşılırsa hesap bilgi verilerek kapatılır; 15'ini doldurmuşsa hesap çocuk kurallarına alınır. Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de 23 Ekim 2026'da 1 Kasım'ın yalnız yeni hesaplar için geçerli olduğunu açıkladı.

Veli olarak izin verirsem 14 yaşındaki çocuğum hesap açabilir mi?

Hayır. Yönetmelik m.5/1 'Sosyal ağ sağlayıcı, onbeş yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamaz' diyor ve ebeveyn onayına dayalı bir istisna içermiyor. Aynı kural 7578 sayılı Kanun'la değiştirilen 5651 sayılı Kanun ek m.4/7'de de var. Ebeveyn kontrol araçları (m.9) yalnız 15 yaşını doldurmuş çocuk hesapları için öngörülmüş.

Kendi e-Devlet şifremle çocuğuma yaş doğrulama belirteci alabilir miyim?

Belirteç, e-Devlet'e kimlik doğrulamasıyla giren kişinin 15 ve 18 yaş eşiğini gösterir (m.7/1-a, b); sizin hesabınızdan alınan belirteç sizin yetişkin olduğunuzu söyler, çocuğunuzun yaşını değil. Bu belirteçle açılan hesap yetişkin hesabı olur; platform, hesabın doğrulanan yaş aralığına aykırı kullanıldığına dair makul şüphe oluşursa hesabı askıya alıp yeniden belirteç ister (m.6/3). e-Devlet'in kendi sayfası da şifrenin kimseyle paylaşılmamasını istiyor.

15 yaşını dolduran çocuğum e-Devlet belirtecini nasıl alacak, e-Devlet şifresi var mı?

e-Devlet'in resmî sık sorulan sorular sayfasına göre e-Devlet şifresini 15 yaşını doldurmuş Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları, kimlik belgesiyle PTT işyerlerinden alabiliyor; yeni kimlik kartı ya da mobil imzayla giriş yapanlar şifreyi çevrim içi de oluşturabiliyor. Belirteç bu hesapla, kullanıcının talebi üzerine Siber Güvenlik Başkanlığı'nın e-Devlet'teki hizmetinde üretilir (m.7/1-a). Hizmetin e-Devlet'teki adı ve adımları 30 Ekim 2026 itibarıyla henüz açıklanmadı.

31 Mart 2027'ye kadar yaş doğrulaması yapmayan yetişkin hesabı ne olur?

Yönetmelik bunu açıkça söylemiyor. Geçici m.1, platformu mevcut hesaplarda doğrulama yapmakla yükümlü kılıyor ve yalnız 15 yaş altı çıkan hesapların kapatılacağını düzenliyor. Doğrulamayı yüklemeyen kullanıcının hesabına ne olacağı her platformun kendi uygulamasına bağlı ve henüz açıklanmadı. Platformlar yaptırım riskini azaltmak için doğrulanmamış hesapları askıya alabilir; bu bir öngörü, yönetmelik hükmü değil.

Boşandık, velayet bende değil; çocuğumun hesabındaki ebeveyn kontrol araçlarını kullanabilir miyim?

Yönetmelik araçların 'anne, baba, vasi gibi yasal olarak çocuk hakkında karar verme yetkisini haiz kişiler' tarafından kullanılacağını söylüyor (m.9/2). Türk Medeni Kanunu'na göre boşanmada velayet çocuğun bırakıldığı tarafa aittir (m.336/3). Velayeti olmayan ebeveynin bu araçları kullanıp kullanamayacağı ve platformun yetkiyi hangi belgeyle kontrol edeceği yönetmelikte düzenlenmedi; bu konu Başkanlığın rehberi ve platform uygulamalarıyla netleşecek. Velayet ve kişisel ilişki düzenlemesi olan ailelerde durum dosyaya göre değişir.

Çocuğumun hesabı yanlışlıkla 15 yaş altı diye kapatıldı; fotoğrafları silinir mi, nasıl itiraz ederiz?

Platform, Türkçe dil seçenekli, ücret istemeyen ve erişilebilir bir başvuru ve itiraz mekanizması kurmak zorunda (m.10/1). İtiraz tamamen otomatik sistemle incelenemez, insan incelemesine tabi tutulur (m.10/3). İtiraz sonuçlanıncaya kadar hesaba ait içerik ve kişisel veriler silinmez (m.10/4); kapatılan çocuk hesabında silme de itiraz sonuçlanana kadar bekler, itiraz edilmezse gecikmeksizin yapılır (geçici m.1/1-a). Sonuç bildiriminde Siber Güvenlik Başkanlığı'na şikâyet ve yargı yolu da gösterilir (m.10/5).

Platform ya da devlet çocuğumun kimlik bilgilerini görecek mi?

Belirteç yalnız 15 yaşını doldurup doldurmadığı, doldurmuşsa 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisini taşır; ad, kimlik numarası, doğum tarihi, kullanıcı adı ya da kişiyi belirlenebilir kılan başka hiçbir bilgi içermez (m.7/1-b). Platform belirteci yaş doğrulama dışında kullanamaz (m.7/1-ç); kimlik tespiti yerine yalnız yaş eşiği belirleyen yöntemler kullanılır (m.5/3). Kişisel verilerle ilgili bilgi alma, düzeltme ve silme talepleri için 6698 sayılı Kanun'daki başvuru yolu ayrıca açık (KVKK m.11, 13, 14).

Telefonuma 'yaş doğrulamanızı hemen yapın, yoksa hesabınız kapatılacak' diye mesaj geldi; ne yapmalıyım?

Dezenformasyonla Mücadele Merkezi 23 Ekim 2026'da bu mesajların dolandırıcılık amaçlı olduğunu açıkladı. Yaş doğrulaması yalnız turkiye.gov.tr ya da resmî e-Devlet uygulamasında, kullanıcının kendi talebiyle üretilen belirteçle yapılır (m.7/1-a); belirteç SMS ya da bağlantıyla gönderilmez. e-Devlet şifresi, SMS kodu ve kart bilgisi kimseyle paylaşılmamalı, gelen bağlantılara tıklanmamalıdır. Mesaj yoluyla bilgi verilmişse dolandırıcılık şikâyeti ve hesap kurtarma adımları sitedeki ilgili yazılarda anlatılıyor.

Çocuğum kuralı delip hesap açarsa bana ya da ona ceza kesilir mi?

Yönetmelikte çocuğa ya da veliye uygulanacak bir yaptırım yok; yükümlülük ve ceza yalnız sosyal ağ sağlayıcıya yönelik (m.11). Platform böyle bir hesabı makul şüphe üzerine askıya alır ve yeniden belirteç ister (m.6/3). Platforma uygulanabilecek yaptırımlar 5651 sayılı Kanun ek m.4'te: küresel cironun yüzde üçüne kadar idari para cezası, reklam yasağı ve bant daraltma basamakları.

Çocuk hesabı 18 yaşına girince kendiliğinden normal hesaba döner mi?

Yönetmelik bu geçişi ayrıca düzenlemiyor. Belirteç 18 yaş eşiğini de taşıdığı için (m.7/1-b) 18'ini dolduran kullanıcının yeni belirteç alıp yüklemesiyle platformun yaş grubunu güncellemesi sisteme uygun görünüyor; bunun nasıl işleyeceği Başkanlığın rehberine ve platforma bağlı. 18'ini doldurduğu doğrulanmayan hesap çocuk kurallarında kalır.

WhatsApp, YouTube ve oyunlar bu yasağın kapsamında mı?

Yönetmelik platform adı saymıyor; kapsam 'sosyal etkileşim amacıyla metin, görüntü, ses, konum gibi içerik oluşturma, görüntüleme ya da paylaşma imkânı sağlayan' sosyal ağ sağlayıcı tanımıyla belirleniyor (m.4/1-e). Belirli bir uygulamanın tanıma girip girmediği Başkanlığın uygulaması ve platform açıklamalarıyla netleşecek. Dijital oyun platformları ise 7578 sayılı Kanun'la 5651'e eklenen ek m.5'e tabi; orada 15 yaş yasağı ve belirteç şartı yok, ebeveyn kontrolü ve derecelendirme yükümlülükleri var.

Bu konudaki hizmetlerimiz

Bilişim Hukuku

Sayfayı görüntüle

Bu yazıyı paylaş

Yapay zekâ ile özetle:ChatGPTPerplexityClaude

İlgili Yazılar

Tüm makaleler
ArayınWhatsApp'tan yazın