"Hesabınız MASAK Tarafından Kısıtlanmıştır" Mesajı Geldi: MASAK SMS Atar mı, Telefonla Arar mı?

MASAK SMS Atar mı? MASAK'tan Mesaj Gelir mi?

Bu yazı için MASAK'ın internet sitesini (masak.hmb.gov.tr), Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın duyurularını ve ilgili mevzuatı inceledik. MASAK'ın vatandaşlara SMS göndererek hesap kısıtlaması bildirdiğine dair resmî bir bilgi bulamadık. Bulduğumuz iki resmî metin ise tam tersi yönde: MASAK, kendi adıyla gönderilen mesajlar için iki ayrı tarihte kamuoyunu uyardı [D1] [D2].

MASAK'ın 14 Aralık 2023 tarihli uyarısı

Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın internet sitesinde yayımlanan 14 Aralık 2023 tarihli "MASAK Basın Duyurusu" birebir şöyledir [D1]:

"Son günlerde Başkanlığımıza gelen bildirimlerde, bazı cep telefonlarına gönderilen kısa mesajlarda (SMS) “dijital para hesaplarının MASAK incelemesi sebebiyle kısıtlandığı” ifade edilerek vatandaşlarımızın telefonlarına uygulama indirmelerini sağlayarak veya (sözde) kısıtlamayı kaldırmalarını sağlamak için yönlendirdikleri belirli internet adreslerine kimlik bilgilerini girmelerini sağlayarak, bu bilgileri ele geçirmeye çalıştıkları görülmektedir.

Herhangi bir dolandırıcılık olayına maruz kalınmaması açısından, vatandaşlarımızın bu tür mesajlara itibar etmemeleri, bu mesajlardaki bağlantılara tıklamamaları, cep telefonlarına bu bağlantılardan herhangi bir uygulama indirmemeleri ve bu mesajlardaki bağlantıların yönlendirdiği internet sitelerine kimlik bilgilerini girmemeleri büyük önem taşımaktadır."

Sade bir dille: Mesaj, hesabın MASAK incelemesi yüzünden kısıtlandığını söylüyor. Ardından kişiyi ya telefonuna bir uygulama indirmeye ya da bir internet sitesine kimlik bilgilerini girmeye yönlendiriyor. MASAK'a göre amaç bu bilgileri ele geçirmek. Duyuru bu mesajları bir dolandırıcılık girişimi olarak anlatıyor ve vatandaşların bu mesajlara itibar etmemesinin önemini vurguluyor [D1].

Mevzuata göre MASAK'ın kararı kime bildirilir?

Halk arasında "MASAK blokesi" denen 7 iş günlük erteleme, 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesine dayanır. Kararı MASAK değil Bakan verir; Bakan bu yetkisini bakan yardımcısına devredebilir. Süre yedi iş günüdür. Maddede uzatma, hesap sahibine bildirim ve itiraz yolu düzenlenmemiştir [M1].

Kararın kime ve nasıl bildirileceği, İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik'in 7. maddesinde yazılıdır. Karar "yükümlülere", yani banka, ödeme kuruluşu ya da kripto platformu gibi kurumlara elektronik tebligatla bildirilir. Elektronik tebligat hesabı olmayan kurumlara faks, e-posta ya da web servis gibi araçlarla derhâl bildirilir. Yönetmelikte hesap sahibine bildirim yapılacağına dair bir hüküm yoktur [M5].

Kanun bankaya ayrıca bir susma yükümlülüğü yükler. Banka, MASAK'a şüpheli işlem bildiriminde bulunduğunu işleme taraf olanlar dâhil hiç kimseye açıklayamaz (5549 m.4/2) [M1]. Tedbirler Yönetmeliği bu yasağı genişletir: Yasak, bildirimde "bulunulacağına" dair bilgiyi de kapsar ve bildirimden haberi olan bütün banka personeli için geçerlidir (m.29/1-2) [M4].

Bu kurallar birlikte okunduğunda şöyle bir tablo çıkıyor: Mevzuatta MASAK'ın kararı kişiye değil kuruma gider; kurum da bildirimi kişiye açıklayamaz. Bu nedenle kişiye doğrudan "hakkınızda MASAK incelemesi var" diyen bir mesajın kaynağı, mevzuattaki bildirim düzeni dışında kalan ve ayrıca değerlendirilmesi gereken bir sorudur.

MASAK mail atar mı?

Mevzuatta e-postanın geçtiği bir yer var: Erteleme kararının, elektronik tebligat hesabı olmayan kurumlara bildirilmesi [M5]. Bu bildirim kurumlara yapılır, hesap sahibine değil. MASAK'ın iki duyurusu SMS'ler ve kendini MASAK çalışanı olarak tanıtan kişiler hakkındadır. MASAK adına gönderilen e-postalarla ilgili ayrı bir resmî duyuru bulamadık [D1] [D2].

MASAK birinden bilgi isterse nasıl ister?

MASAK'ın kişilerle ilgili yetkisi bilgi ve belge istemektir. 5549 sayılı Kanun'a göre kamu kurumları, gerçek ve tüzel kişiler MASAK'ın istediği bilgi ve belgeleri tam ve doğru olarak vermekle yükümlüdür (m.7) [M1]. Tedbirler Yönetmeliği bu talebin nasıl yapılacağını düzenler (m.31/4) [M4]:

• Bilgi ve belgeler, acil hâller dışında yazılı olarak istenir.
• Yazıyla istenen bilgi ve belgeler için yedi günden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
• Bilgi ve belge sözlü olarak istenirse bu talep yazıyla teyit edilir.

Bu usulde bir ödeme, bir uygulama indirme ya da bir bağlantıya tıklama adımı yer almaz. MASAK incelemesinin nasıl yürüdüğünü ve neden kişiye haber verilmediğini MASAK İncelemesi Nedir, Ne Kadar Sürer? yazımızda ayrıntılı anlattık.

"Hesabınız MASAK Tarafından Kısıtlanmıştır" Mesajında Dikkat Çeken İşaretler

MASAK'ın duyuruları, bu mesajların nasıl kurulduğunu da anlatıyor. Duyurularda ve mevzuatta öne çıkan noktalar şunlardır [D1] [D2]:

• Bağlantı (link): Mesaj, kısıtlamayı "kaldırmak" için bir internet adresine yönlendirir. 2023 duyurusuna göre bu adreslerde kimlik bilgileri istenir.
• Uygulama indirme: Aynı duyuruya göre mesajlarla kişilerin telefonuna uygulama indirtilmeye çalışılır.
• "Hukuk bürosu" ya da "MASAK çalışanı" kimliği: 2025 duyurusuna göre gönderen kişiler kendilerini hukuk bürosu ya da MASAK çalışanı olarak tanıtabiliyor.
• İletişime geçme çağrısı: "Hakkınızda MASAK dosyası bulunmaktadır" gibi ifadelerle kişiden aramak ya da yazmak istenir.
• "Bilgi" ve "çözüm" vaadi: 2025 duyurusunda, MASAK'taki çalışmalar hakkında bilgi verme vaadiyle "iş fırsatları ve sözde çözüm önerileri" sunulduğu belirtiliyor.
• Ödeme talebi: Mevzuatta MASAK'a ya da bir aracıya ödenen bir "inceleme", "onay" ya da "bloke kaldırma" bedeli bulunmuyor [M1]. Bu konu aşağıda ayrıca ele alınıyor.

Mesajlarda geçen kalıp cümleleri mevzuattaki karşılıklarıyla yan yana koyunca fark daha net görülüyor:

Mesajda yazan	Mevzuattaki ya da resmî kaynaktaki durum	Dayanak
"Hesabınız MASAK tarafından kısıtlanmıştır"	19/A ertelemesini Bakan ya da bakan yardımcısı verir. Karar kuruma bildirilir; hesap sahibine bildirim düzenlenmemiştir.	5549 m.19/A [M1]; Erteleme Yön. m.7 [M5]
"Hesabınız MASAK tarafından incelenmektedir"	Banka, bildirimde bulunduğunu ya da bulunacağını açıklayamaz. İncelemeyi kişiye bildiren bir usul yoktur.	5549 m.4/2 [M1]; Tedbirler Yön. m.29 [M4]
"Kısıtlamayı kaldırmak için bağlantıya tıklayın, uygulamayı indirin"	MASAK'ın 2023 duyurusunda kimlik bilgilerini ele geçirmeye yönelik yöntem olarak anlatılıyor.	[D1]
"Bloke kaldırma ya da MASAK onay ücreti yatırın"	Kanunda vatandaştan alınan böyle bir ücret yoktur.	5549 [M1]
"Hakkınızda MASAK dosyası bulunmaktadır, bizimle iletişime geçin"	MASAK'ın 2025 duyurusunda "yanıltıcı ifade" olarak anlatılıyor.	[D2]
"MASAK çalışanıyım, dosyanız hakkında bilgi verebilirim"	2025 duyurusunda dolandırıcılık girişimi olarak anlatılıyor. MASAK personelinin görevi gereği öğrendiği sırları açıklaması suçtur.	[D2]; 5549 m.22 [M1]

"İncelenmektedir", "kilitlenmiştir", "varlıklarınız dondurulmuştur" gibi farklı sürümler

Aynı mesajın farklı sürümleri de dolaşıyor: "Hesabınız MASAK tarafından incelenmektedir", "Hesabınız MASAK tarafından kilitlenmiştir", "Dijital para hesabınız MASAK tarafından kısıtlanmıştır", "MASAK tarafından varlıklarınız kısıtlanmıştır" ya da "dondurulmuştur". Kelimeler değişse de mevzuat açısından tablo aynıdır: MASAK'ın erteleme kararı kişiye değil kuruma bildirilir [M5].

"Dondurma" kelimesinin hukukta ayrı bir anlamı da vardır. Malvarlığının dondurulması, 5549 sayılı Kanun'daki 7 iş günlük ertelemeden farklı bir kurumdur; terörün finansmanı ve kitle imha silahlarının yayılmasının finansmanıyla ilgili ayrı kanunlarda (6415 ve 7262 sayılı Kanunlar) düzenlenir. MASAK'ın 2023 duyurusunda anlatılan mesajlar ise "MASAK incelemesi" iddiasına dayanan ve kimlik bilgisi toplamaya yönelik mesajlardır [D1].

MASAK'tan Mesaj Geldi, Ne Yapmalıyım? Resmî Duyurular Ne Diyor?

Bu soruya, MASAK'ın kendi açıklamalarını aktararak cevap verilebilir. MASAK'ın iki duyurusunda vatandaşlar açısından şu noktaların önemli olduğu belirtiliyor [D1] [D2]:

• 2023 duyurusu: Bu tür mesajlara itibar edilmemesi, mesajlardaki bağlantılara tıklanmaması, bu bağlantılardan telefona uygulama indirilmemesi ve bağlantıların yönlendirdiği sitelere kimlik bilgisi girilmemesi.
• 2025 duyurusu: Dolandırıcılık amacı taşıdığı açık olan bu tür girişimlere itibar edilmemesi ve böyle bir durumla karşılaşıldığında "yetkili mercilere" başvurulması.

Duyurular, hangi mercilerin "yetkili" olduğunu ayrıca saymıyor. Bu konudaki genel kural Ceza Muhakemesi Kanunu'ndadır.

MASAK adına gelen mesaj ya da arama nereye bildirilir?

CMK'nın 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar veya şikâyet Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluk makamlarına (polis, jandarma) yapılabilir. Valilik, kaymakamlık ya da mahkemeye yapılan ihbar ve şikâyet ilgili Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. İhbar veya şikâyet yazılı olarak ya da tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak yapılabilir [M2].

Para gönderilmiş ya da hesaptan para çıkmışsa süreç daha ayrıntılıdır. Başvuru yerleri, dilekçe içeriği ve süreler Dolandırıldım, Nereye Şikayet Etmeliyim? yazımızda; paranın geri alınma yolları ise Dolandırıldım, Paramı Nasıl Geri Alırım? yazımızda anlatılıyor.

"MASAK Ücreti", "MASAK Onayı" ya da "Bloke Kaldırma Bedeli" Diye Bir Ödeme Var mı?

"MASAK ücreti nedir?" sorusu, bu mesajların bir kısmında ödeme istendiği için aranıyor. 5549 sayılı Kanun'un tam metninde "ücret" kelimesi yalnızca bir maddede geçer: "Ek ödemeler" başlıklı 25. madde. Bu madde, Koordinasyon Kurulu başkan ve üyelerine ödenen toplantı ücretini ve görevlendirilen denetim elemanlarına ödenebilecek ek ücreti düzenler [M1]. Kanunda vatandaşın MASAK'a, bir bankaya ya da bir aracıya ödeyeceği inceleme, onay, teminat ya da "bloke kaldırma" bedeli yer almaz.

Kanunda para ödemesi gerektiren hükümler başka türdendir: Kurallara uymayan yükümlülere (bankalar ve diğer kurumlar) verilen idari para cezaları ve suçlar için öngörülen adli para cezaları. Örneğin 19/A kapsamında ertelenen bir işlemi karara aykırı şekilde gerçekleştiren kuruma, işlem tutarı kadar idari para cezası verilir (m.19/A-3) [M1]. Bu ceza kuruma verilir, hesap sahibinden alınan bir bedel değildir.

Bir ödeme, erteleme süresini de kısaltmaz. 19/A ertelemesi yedi iş günü için verilir; kanunda bu sürenin bir ödemeyle sona erdirilmesine ilişkin bir düzenleme yoktur [M1]. Ertelemenin nasıl başladığı ve bittiği MASAK Blokesi Ne Zaman Kalkar? yazımızın konusu.

"MASAK onaylı site" ne demek?

"MASAK onaylı site" ifadesi de internette sık aranıyor. 5549 sayılı Kanun'da MASAK'ın bir internet sitesini, bahis ya da yatırım platformunu "onayladığı" bir usul yer almaz. Kanunda "onay" kelimesi; savcının el koyma kararının hâkim onayına sunulması, denetim elemanlarının görevlendirilmesi ve ek ödemeler gibi konularda geçer [M1]. Bankalar, ödeme kuruluşları ve kripto platformları MASAK mevzuatına uymakla yükümlüdür [M4]. Ancak bu yükümlülük, kurumun MASAK tarafından "onaylandığı" anlamına gelmez.

"Hakkınızda MASAK Dosyası Bulunmaktadır" Mesajı: MASAK'ın 2025 Uyarısı

MASAK, 28 Mart 2025'te ikinci bir basın duyurusu yayımladı. Bu duyuru, hesap kısıtlamasından farklı bir yöntemi anlatıyor. Duyurunun ilgili bölümü birebir şöyledir [D2]:

"Son zamanlarda Başkanlığımıza ulaşan bilgilere göre; bazı şahısların vatandaşlarımıza kısa mesaj (SMS) göndererek kendilerini hukuk bürosu şeklinde tanıttığı, ‘Hakkınızda MASAK dosyası bulunmaktadır’ gibi yanıltıcı ifadelerle iletişime geçilmesini istedikleri ve dolandırıcılık amacı güttükleri belirlenmiş, bazı şahısların da kendilerini MASAK çalışanı olarak tanıtarak Başkanlığımız nezdinde yürütülen çalışmalar kapsamında bilgi verme vaadiyle çeşitli iş fırsatları ve sözde çözüm önerileri sunarak dolandırıcılık girişimlerinde bulunduğu tespit edilmiştir."

Duyuruya göre iki ayrı yöntem var. Birincisinde mesaj bir hukuk bürosundan geliyormuş gibi yazılıyor ve kişiden iletişime geçmesi isteniyor. İkincisinde kişi kendini doğrudan MASAK çalışanı olarak tanıtıyor ve MASAK'taki çalışmalar hakkında bilgi vermeyi ya da "çözüm" bulmayı vaat ediyor. MASAK her ikisini de dolandırıcılık amacı taşıyan girişimler olarak niteliyor [D2]. Duyuru sayfasında konuyla ilgili hazırlanan bir kamu spotuna da bağlantı veriliyor.

Gizlilik kuralları burada da önemlidir. 5549 sayılı Kanun'a göre MASAK personeli, denetim elemanları ve bilgileri görevi gereği öğrenen diğer kamu görevlileri, kişilerin hesap durumları, işleri ve servetleri hakkında öğrendikleri sırları görevden ayrılsalar bile açıklayamaz. Bu yasağın ihlali bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası gerektirir; sır maddi menfaat karşılığında açıklanırsa hapis cezası iki yıldan az olamaz (m.22) [M1]. Dolayısıyla "dosyanız hakkında bilgi veririm" teklifi, kanunun öngördüğü bir yol değildir.

"MASAK dosyanız arabuluculuk büromuza gönderilmiştir" mesajı ne anlama gelir?

"MASAK dosyası arabuluculuk" ifadesi de sık aranıyor. Arabuluculuk, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda düzenlenir. Kanunun 1. maddesine göre arabuluculuk, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri iş veya işlemlerden doğan özel hukuk uyuşmazlıklarında uygulanır [M7]. MASAK'ın şüpheli işlem analizi iki kişi arasındaki bir özel hukuk uyuşmazlığı değildir. Aklama gibi bir suç şüphesi söz konusuysa süreç ceza muhakemesi kurallarına göre yürür. Bu nedenle bir "MASAK dosyasının" arabuluculuk bürosuna gönderilmesi, kanundaki arabuluculuk tanımıyla bağdaşmıyor.

Ceza soruşturmasında anlaşma yolu: uzlaştırma

Ceza soruşturmasında taraflar arasında anlaşma sağlamaya yönelik kurum arabuluculuk değil "uzlaştırma"dır. Uzlaştırma yalnızca kanunda sayılan suçlarda uygulanır (CMK 253/1-2). Her Cumhuriyet başsavcılığı bünyesinde bir uzlaştırma bürosu kurulur ve uzlaştırmacılar Adalet Bakanlığının belirlediği listelerden görevlendirilir. Uzlaştırmacının ücreti yargılama giderlerinden sayılır; uzlaşma gerçekleşirse bu giderleri Devlet Hazinesi karşılar [M2].

Kısacası incelediğimiz mevzuatta, bir "MASAK dosyasının" kişinin bir büroya ödeme yapmasıyla kapatılabileceği bir yol bulunmuyor. Dosyanın gerçekten var olup olmadığı ve hangi aşamada olduğu ise ancak resmî kayıtlarla anlaşılabilir.

MASAK Telefonla Arar mı? "MASAK Görevlisiyim" Diyen Kişi

"MASAK telefonla arar mı?" sorusunun mevzuattaki karşılığı, MASAK'ın bilgi ve belge isteme usulüdür. Yukarıda anlatıldığı gibi bilgi ve belge, acil hâller dışında yazılı olarak istenir; sözlü talep yazıyla teyit edilir ve yazılı talepte en az yedi günlük süre verilir [M4]. Yani sözlü bir talep tek başına kalmaz, yazıya dökülür. Mevzuatta MASAK'ın telefonla arayıp ödeme istediği ya da uygulama kurdurduğu bir usul yer almıyor.

MASAK'ın 2025 duyurusu, kendini MASAK çalışanı olarak tanıtan kişileri ayrıca anlatıyor [D2]. MASAK'ın resmî iletişim bilgileri kurumun internet sitesinde (masak.hmb.gov.tr) yayımlanıyor. Bu yazıda telefon numarası vermiyoruz; numaralar değişebileceği için güncel bilgi kurumun kendi sitesinde yer alıyor.

MASAK ifadeye çağırır mı?

Ceza Muhakemesi Kanunu'na göre ifade alma, şüphelinin kolluk görevlileri ya da Cumhuriyet savcısı tarafından soruşturma konusu suçla ilgili olarak dinlenmesidir [M2]. MASAK bu tanımdaki makamlardan biri değildir. "MASAK sizi ifadeye çağırıyor" diyen bir arama ya da mesaj bu açıdan da mevzuattaki düzenle örtüşmüyor. İfade davetiyesinin nasıl geldiğini ve MASAK incelemesinin savcılığa nasıl gittiğini MASAK incelemesi yazımızda ayrıca anlattık.

Binance, Paribu, BtcTurk Uygulamasında "MASAK" Uyarısı Gerçek Olabilir mi?

"Binance TR MASAK tarafından kısıtlanmıştır" ya da "Paribu MASAK incelemesi" gibi aramalar, kripto platformu kullananların bu konuda kararsız kaldığını gösteriyor. Hukuki çerçeve şöyledir:

• Platformlar yükümlüdür: Tedbirler Yönetmeliği'nin 4. maddesi, kripto varlık hizmet sağlayıcıları 2021'den beri yükümlüler arasında sayar (m.4/1-ü). Ödeme kuruluşları ile elektronik para kuruluşları da yükümlüdür (m.4/1-e) [M4].
• Müşteri tanıma: Yükümlüler, işlem yapılmadan önce müşterinin kimliğini tespit etmek ve gerekli diğer tedbirleri almak zorundadır (5549 m.3) [M1]. Kimlik tespiti yapılamaz ya da iş ilişkisinin amacı hakkında yeterli bilgi edinilemezse kurum talep edilen işlemi gerçekleştirmez; belirli hâllerde iş ilişkisini sona erdirir (Tedbirler Yön. m.22) [M4].
• Şüpheli işlem bildirimi gizlidir: Platform da şüpheli işlemi MASAK'a bildirir ve bunu kullanıcıya açıklayamaz [M1] [M4].
• 48 saatlik askıya alma: Kripto varlık hizmet sağlayıcı, bilişim yoluyla dolandırıcılık gibi suçlarda makul şüphe varsa hesabı 48 saate kadar askıya alabilir; bu işlem hesap sahibine bildirilir (CMK 128/A) [M2].

Yani bir kripto platformunun hesabı kısıtlaması ya da belge istemesi mümkündür. Ancak platformların uygulama içinde "MASAK tarafından kısıtlanmıştır" ifadesini kullanıp kullanmadığını doğrulayamadık. Bu nedenle bir uyarının gerçek olup olmadığı, mesajın içeriğinden çok, platformun kendi uygulamasında ve resmî destek kanalında aynı bilginin görünüp görünmediğiyle anlaşılabilir. Kripto hesabı dondurulduğunda platforma yapılabilecek başvurular Kripto Borsasında Hesabım Donduruldu yazımızda anlatılıyor.

Platformun kendi kısıtlaması ile MASAK'ın 19/A ertelemesi aynı şey mi?

Hayır. Platformun müşteri tanıma kapsamındaki kısıtlaması kurumun kendi kararıdır ve Tedbirler Yönetmeliği'nin 22. maddesine dayanır; bu maddede bir süre sınırı yoktur [M4]. 19/A ertelemesi ise Bakan kararıyla verilir ve yedi iş günü sürer [M1]. 48 saatlik askıya alma ise CMK 128/A'ya dayanan, belirli bilişim suçlarına özgü ayrı bir tedbirdir [M2]. Üçü de kullanıcının ekranında "hesabınız kısıtlandı" gibi benzer bir sonuç doğurabilir. Ama dayanakları, süreleri ve bildirim kuralları farklıdır.

Bankam "Hesabınız Kısıtlandı" Dedi: MASAK mı, Savcılık mı, Bankanın Kendisi mi?

Gerçek bir banka bildirimi geldiğinde soru değişir: Kısıtlama hangi kurala dayanıyor? Kararı kimin verdiği ve hesap sahibine bildirim yapılıp yapılmadığı bu soruya ipucu verebilir:

Tedbir	Kararı kim verir?	Süre	Hesap sahibine bildirim	Dayanak
MASAK ertelemesi (19/A)	Bakan ya da bakan yardımcısı	7 iş günü	Düzenlenmemiş; banka bildirimi açıklayamaz	5549 m.4/2, m.19/A [M1]; Erteleme Yön. m.7 [M5]
48 saatlik askıya alma	Banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto platformu	48 saate kadar	Bildirilir; hesap sahibi savcılığa başvurabilir, savcı 24 saatte karar verir	CMK 128/A [M2]
El koyma	Hâkim; 128/A'da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emri, 24 saatte hâkim onayı	Karara göre	Karar bankaya derhâl bildirilerek uygulanır	CMK 128, 128/A [M2]
Bankanın kendi kısıtlaması	Banka ya da platform	Mevzuatta süre yok	Kurumun kendi işleyişine göre	Tedbirler Yön. m.22 [M4]
Ödeme aracının kullanıma kapatılması	Ödeme hizmeti sağlayıcısı	Sebep ortadan kalkana kadar	Gerekçe bildirilir; bilgi verilmesini engelleyen kanun hükümleri ve güvenlik nedenleri saklı	TCMB Yön. m.53/2-3 [M6]

Tablodaki farkın pratik bir sonucu var: 48 saatlik askıya almada kanun hesap sahibine bildirim öngörür, MASAK ertelemesinde öngörmez [M1] [M2]. Gerçek bir süreçte bilgi, çoğu zaman hesap sahibinin kendi bankasıyla yazışmasından gelir. Yargıtay'ın Nisan 2025 tarihli bir kararına konu dosyada hesap sahibi blokenin kaldırılması için bankaya dilekçe verdi ve ihtarname gönderdi. Bankanın yazılı cevabı, "5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesi gereği hesaplarda işlem tesis edilememektedir" oldu [Y3]. Bu cevabın anlamını MASAK Blokesi Ne Zaman Kalkar? yazımızda anlattık. Blokenin kimden geldiğini ayırt etmenin yolları ise Hesabıma Bloke Konuldu: Kim Koydu, Nasıl Öğrenirim? yazımızın konusu.

5549'un 19. maddesi neden "mülga", 19/A nedir?

Banka yazışmalarında "19/A" ifadesi sık geçer ve mevzuata bakanlar 19. maddenin "mülga" olduğunu görür. 5549 sayılı Kanun'un 19. maddesi, MASAK'ın görev ve yetkilerini düzenliyordu ve 2018'de 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırıldı. Yürürlükteki 19/A maddesi ise "İşlemlerin ertelenmesi" başlığını taşır ve 2016'da Kanun'a eklenmiştir [M1]. Kısaca: "MASAK blokesi" denen 7 iş günlük erteleme 19/A'dır, 19 değil.

Papara, Paycell gibi ödeme kuruluşlarında kısıtlama bildirimi

Ödeme kuruluşları için Merkez Bankası'nın Ödeme Hizmetleri Yönetmeliği ayrı bir kural koyar. Ödeme hizmeti sağlayıcısı, ödeme aracının hileli veya yetkisiz kullanımı şüphesini doğuran durumlarda ödeme aracını kullanıma kapatır ve kapatma gerekçesi konusunda kullanıcıyı bilgilendirir. Bu bilgilendirmenin iki istisnası vardır: diğer kanunlarda yer alan bilgi verilmesini engelleyici hükümler ve güvenliği tehdit edici objektif nedenler (m.53/2). Kapatma sebebi ortadan kalktığında araç, kullanıcının onayıyla yeniden kullanıma açılır ya da yenisi verilir (m.53/3) [M6].

"Bilgi verilmesini engelleyici hükümler" arasında 5549'daki gizlilik kuralı da sayılabilir; bu bir yorumdur ve her dosyada ayrıca değerlendirilir. Ödeme kuruluşu hesaplarındaki kiralama ve dolandırıcılık süreçleri Papara Hesabı Kiralama Suçu ve Cezası ile Papara'da Dolandırıldım: Param Geri Gelir mi? yazılarımızda ele alındı.

Kanun MASAK Adıyla Yapılan Dolandırıcılığı Nasıl Görür?

MASAK adını kullanan mesaj ve aramalar, Türk Ceza Kanunu'ndaki dolandırıcılık hükümleriyle ilişkilendirilir. Basit dolandırıcılık TCK 157'dedir; 158. madde ise nitelikli hâlleri sayar. Bu yazının konusuyla ilgili bentler şunlardır [M3]:

• (d) bendi: Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya dernek tüzel kişiliklerinin araç olarak kullanılması suretiyle.
• (f) bendi: Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle.
• (l) bendi: Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle.

Bu hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır. (f) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adli para cezası da suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz [M3]. Maddenin ikinci fıkrası ayrıca, kamu görevlileriyle ilişkisi olduğundan ya da onlar nezdinde hatırı sayıldığından bahisle ve belli bir işin gördürüleceği vaadiyle aldatarak menfaat temin eden kişinin aynı cezayla cezalandırılacağını düzenler. Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır (m.158/3) [M3].

Bu bir genel anlatımdır. Somut bir olayda hangi bendin uygulanacağı, failin ne yaptığına ve dosyadaki delillere göre mahkemece belirlenir.

MASAK'ın adını anmak (d) bendi için yeterli mi?

Yargıtay'ın Şubat 2024 tarihli bir kararı bu soruya ışık tutuyor [Y1]. O dosyada sanık telefonla arayıp kendini bir valilikte müdür olarak tanıtmış ve para istemişti. İlk derece mahkemesi (d) bendinden ceza verdi. Yargıtay kararı bozdu ve şu tespiti yaptı: (d) bendinin uygulanabilmesi için bir kurumun adının kullanılması ya da isminin telaffuz edilmesi yeterli değildir. Kuruma ait kimlik belgesinin gösterilmesi, basılı evrakının ya da makbuzunun ibraz edilmesi, kuruma ait taşıtın ya da kurumun logosunu taşıyan kıyafetin kullanılması gibi, kurumun "maddi varlıklarının" kullanılması gerekir [Y1].

Aynı kararda Yargıtay, telefonda kendini kamu görevlisi olarak tanıtıp menfaat elde etmeye çalışmanın (l) bendi kapsamına girdiğini belirtti. Ancak (l) bendi o dosyadaki suç tarihinden sonra, 2 Aralık 2016'da yürürlüğe girdiği için olayın basit dolandırıcılık olarak değerlendirilmesi gerekiyordu [Y1]. Karar, bir mesajda ya da aramada yalnızca "MASAK" adının geçmesinin hangi bende gireceğinin olaya göre değişebileceğini gösteriyor. Tek bir karardan genel kural çıkarılmaz.

Linke Tıkladım, Bilgilerimi Girdim: Hukuki Durumum Ne?

Mesajdaki bağlantıya tıklayıp bilgilerini giren kişi, kural olarak suçtan zarar gören (mağdur) konumundadır. Ancak olayın hangi suç olarak değerlendirileceği, paranın hesaptan nasıl çıktığına göre değişebiliyor. Yargıtay bu konuda önemli bir ayrım yapıyor.

Parayı ben mi gönderdim, yoksa benim haberim olmadan mı çekildi?

Yargıtay'ın Nisan 2026 tarihli bir kararına konu dosyada, katılan sosyal medyada bir bankanın müşterilerine hediye internet verileceğine dair bir reklam görmüştü. Bağlantıya tıklamış ve açılan sayfaya T.C. kimlik ve internet bankacılığı giriş bilgilerini girmişti. Ardından hesabından, onun haberi olmadan sanığın hesabına toplam 1.000 TL havale yapıldı. Kararda bilgilerin, bağlantıya tıklanması sonucu telefona yüklenen casus yazılım aracılığıyla elde edildiği de belirtiliyor [Y2].

Daire eylemi ikiye ayırdı. Birinci adımda katılan, bilgilerinin ele geçirilmesi için aldatılmıştı. İkinci adımda para transferlerini sanık, ele geçirdiği bilgilerle kendisi yapmıştı. Katılan para göndermek için aldatılmamıştı. Bu nedenle Daire, eylemin dolandırıcılık değil, TCK 142/2-e'deki "bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle" nitelikli hırsızlık suçunu oluşturduğunu kabul etti. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının eylemin 158/1-f kapsamında dolandırıcılık olduğu görüşüne katılmadı ve hükmü oy birliğiyle onadı. Kararda, bilgileri hileyle elde etme eyleminin ise ancak sübutu hâlinde TCK 136'daki kişisel verilerin haksız şekilde elde edilmesi suçunu oluşturabileceği belirtildi [Y2].

Olay	Kanun ve kararlardaki değerlendirme	Kanundaki ceza
Kişi aldatılarak parayı kendisi gönderdi	Dolandırıcılık; olayına göre TCK 157 ya da 158'deki nitelikli hâller (örneğin f veya l bendi)	3-10 yıl hapis; (f) ve (l) bentlerinde alt sınır 4 yıl [M3]
Bilgiler ele geçirildi, para kişinin haberi olmadan aktarıldı	Yargıtay'ın 2026 dosyasında TCK 142/2-e nitelikli hırsızlık [Y2]	5-10 yıl hapis [M3]
Yalnızca kişisel bilgiler ele geçirildi	Sübutu hâlinde TCK 136 [Y2]	2-4 yıl hapis [M3]

Bu ayrım, şikâyetin yapılabileceği yerleri değiştirmez; şikâyet her durumda CMK 158'de sayılan mercilere yapılabilir [M2]. Ama soruşturmanın hangi suç üzerinden yürüyeceğini etkiler.

Paranın gittiği hesap 48 saat askıya alınabilir mi?

Aralık 2025'te CMK'ya eklenen 128/A maddesi, bu tür olaylar için ayrı bir tedbir öngörür [M2]:

• Hangi suçlar: Bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle nitelikli hırsızlık (TCK 142/2-e), bilişim sistemleri aracılığıyla ya da kendini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtarak işlenen nitelikli dolandırıcılık (158/1-f ve l) ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (245).
• Kim karar verir: Bu suçların işlendiğine dair makul şüphe varsa banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı, suçta kullanılan hesabı 48 saate kadar askıya alabilir.
• Savcılığa bildirim: Askıya alma ve hesap hareketleri, tüm bilgi ve belgelerle derhâl Cumhuriyet başsavcılığına bildirilir. Para askıya alma tamamlanmadan başka bir kuruma aktarılmışsa bu durum o kuruma da gecikmeksizin bildirilir.
• El koyma: Askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Savcının el koyması 24 saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim 48 saat içinde kararını açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar. Bu el koyma için MASAK raporu gibi bir rapor şartı aranmaz.
• Mağdura iade: El konulan para mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma ya da kovuşturma evresinde sahibine iade edilir.

Maddede, kurumun bu şüpheyi nasıl öğreneceği ayrıca düzenlenmemiştir. 48 saatlik sürenin işleyişi ve hesabı askıya alınan kişinin hakları CMK 128/A Kapsamında Hesabım 48 Saat Askıya Alındı yazımızda anlatıldı.

Hesabım Dolandırıcılar Tarafından Kullanıldıysa: Habersiz Kullanım ile Bilerek Verme Farkı

Dolandırıcılıkta para bir hesaba gönderilir ya da aktarılır; yukarıdaki iki Yargıtay dosyasında bu hesaplar sanık adına kayıtlıydı [Y1] [Y2]. Kendi hesabı bir dolandırıcılıkta kullanılan kişi için kanun iki farklı durumu birbirinden ayırır:

• Bilgileri hileyle ele geçirilen kişi: Hesap ya da kart bilgileri hileyle ele geçirilen ve hesabından onun haberi olmadan işlem yapılan kişi, Yargıtay'ın 2026 dosyasındaki katılan gibi suçtan zarar gören konumundadır [Y2].
• Hesabını bilerek veren kişi: TCK 158'e 16 Temmuz 2026'da eklenen 4. fıkra, dolandırıcılığa iştirakin; kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermekle sınırlı olması hâlinde cezanın yarı oranında indirileceğini düzenler [M3].

Bu hüküm iki şeyi birlikte gösteriyor: Hesabını haksız menfaat amacıyla bilerek başkasına veren kişi dolandırıcılığa iştirak nedeniyle sorumlu tutulabilir; katkısı bununla sınırlıysa cezası yarı oranında indirilir. İki durum arasındaki farkı, dosyadaki deliller belirler. Hesabına tanımadığı birinden para gelen ya da hesabını kullandırdığı için ifadeye çağrılan kişilerin durumu IBAN'ımı Kullandırdım, İfadeye Çağrıldım, Papara Hesabı Kiralama ve Paycell Hesabı Kiralama yazılarımızda ayrıntılı anlatılıyor.

Gerçek Bir Kısıtlama Olup Olmadığı Nereden Anlaşılır?

Mevzuata bakıldığında gerçek bir kısıtlamanın izleri, hesabın bulunduğu kurumda ve resmî yazışmalarda görülür. Bunlar şöyle özetlenebilir:

• İşlemin yapılamaması: 19/A ertelemesinde ya da kurumun kendi kısıtlamasında işlem kurumun sisteminde gerçekleşmez. Bu durum bankanın ya da platformun kendi uygulamasında, internet şubesinde ya da şubede görülür [M1] [M4].
• Kurumun yazılı cevabı: Yargıtay'ın incelediği dosyada hesap sahibi, bankaya yaptığı başvuruya yazılı cevap aldı ve bu cevapta 19/A maddesine dayanıldı [Y3].
• 48 saatlik askıya alma bildirimi: CMK 128/A'ya göre askıya alma hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir; savcı 24 saat içinde karar verir [M2].
• Savcılık ya da mahkeme işlemi: El koyma kararı bankaya derhâl bildirilerek uygulanır [M2]. Böyle bir karar, bir soruşturma ya da kovuşturma dosyasına bağlı resmî bir işlemdir.

MASAK'ın duyurularında anlatılan mesajlarda ise durum farklıdır. Kısıtlama "bilgisi" kurumun kendi kanalından değil, bir SMS'ten geliyor. Kısıtlamanın "kaldırılması" için de bir bağlantı, uygulama ya da iletişim numarası veriliyor [D1] [D2]. Mevzuatta 19/A kararı hesap sahibine bildirilmediği için, MASAK adına kişiye gelen bir "kısıtlama bildirimi" mevzuattaki bildirim düzeniyle de örtüşmüyor [M5].

Hukuki kavramların kısa tanımları için hukuk sözlüğümüze bakılabilir.

Kaynaklar

Kod	Tür	Kaynak	Konu
M1	Kanun	5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun	m.3 (müşterinin tanınması), m.4/2 (bildirimin gizliliği), m.7 (bilgi ve belge verme), m.11, m.17 ve m.28 ("onay" ifadeleri), m.19 (mülga), m.19/A (işlemlerin ertelenmesi, 7 iş günü, idari para cezası), m.22 (sırrın ifşaı), m.25 (ek ödemeler; Kanunda "ücret" kelimesinin geçtiği tek madde)
M2	Kanun	5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu	m.2/1-g (ifade alma), m.128 (el koyma), m.128/A (48 saatlik askıya alma, el koyma, mağdura iade), m.158 (ihbar ve şikâyet), m.253 (uzlaştırma, uzlaştırma bürosu ve giderler)
M3	Kanun	5237 sayılı Türk Ceza Kanunu	m.136 (kişisel verileri ele geçirme), m.142/2-e (bilişim sistemleriyle nitelikli hırsızlık), m.157, m.158/1-d, f, l ve 158/2-4 (nitelikli dolandırıcılık; 16.07.2026 tarihli 4. fıkra)
M4	Yönetmelik	Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmelik	m.4/1-e ve ü (ödeme ve elektronik para kuruluşları, kripto varlık hizmet sağlayıcılar), m.22 (işlemin reddi), m.29 (bildirimin gizliliği), m.31/4 (bilgi ve belgenin yazılı istenmesi, yedi gün)
M5	Yönetmelik	Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Kapsamında İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik (RG 29.07.2016)	m.7 (erteleme kararının yükümlülere bildirimi)
M6	Yönetmelik	Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para İhracı ile Ödeme Hizmeti Sağlayıcıları Hakkında Yönetmelik (TCMB, RG 01.12.2021)	m.53/2-3 (ödeme aracının kullanıma kapatılması ve gerekçenin bildirilmesi)
M7	Kanun	6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu	m.1/2 (arabuluculuğun kapsamı: özel hukuk uyuşmazlıkları)
D1	Resmî duyuru	MASAK Basın Duyurusu, 14 Aralık 2023 (Hazine ve Maliye Bakanlığı internet sitesi)	"Dijital para hesaplarının MASAK incelemesi sebebiyle kısıtlandığı" SMS'leri
D2	Resmî duyuru	Mali Suçları Araştırma Kurulu Başkanlığı (MASAK) Basın Duyurusu, 28 Mart 2025 (masak.hmb.gov.tr)	"Hakkınızda MASAK dosyası bulunmaktadır" SMS'leri; kendini MASAK çalışanı olarak tanıtan kişiler
Y1	Yargıtay	Yargıtay 11. CD 08.02.2024, E.2021/29424, K.2024/1303	Kurum adını anmak 158/1-d için yeterli değil; telefonda kamu görevlisi olarak tanıtma (l) bendi kapsamında
Y2	Yargıtay	Yargıtay 2. CD 01.04.2026, E.2023/22347, K.2026/5707	Bağlantıya tıklanarak ele geçirilen bilgilerle hesaptan habersiz havale: TCK 142/2-e; bilgilerin elde edilmesi TCK 136
Y3	Yargıtay	Yargıtay 11. HD 24.04.2025, E.2025/1664, K.2025/2763	Bankanın yazılı cevabı: "19/A maddesi gereği hesaplarda işlem tesis edilememektedir"

İlgili sayfalar: İstanbul Bilişim Hukuku Avukatı · İstanbul Ceza Avukatı · Dolandırıldım, Nereye Şikayet Etmeliyim? · Hukuk Sözlüğü