Banka Hesabına El Koyma Kararına İtiraz: Süresi Kaç Gün, Nereye Yapılır? El Konulan Paranın İadesi

Hesabıma Kim El Koydu: Sulh Ceza Hâkimi mi, Savcı mı, Banka mı?

"Hesabıma el konuldu" cümlesi gündelik dilde birbirinden farklı işlemler için kullanılıyor. Bankanın ekranında "bloke", "kısıtlama", "askıya alma" ya da "el koyma" yazabiliyor. Oysa bu işlemlerin her birini farklı bir makam verir. Süreleri ve itiraz yolları da farklıdır [M1] [M2].

Banka hesabına el koyma, Ceza Muhakemesi Kanunu'nda (CMK) "koruma tedbirleri" arasında düzenlenir. Koruma tedbiri, soruşturma ya da dava sürerken delilin ve malvarlığının korunması için başvurulan geçici bir önlemdir. El koyma, paranın sahibinden kesin olarak alınması anlamına gelmez; bunun adı müsaderedir ve aşağıda ayrıca anlatılıyor [M1].

Sulh ceza hâkimliğinin el koyma kararı

CMK 128'in dokuzuncu fıkrasına göre bu madde kapsamında el koymaya "ancak hâkim karar verebilir" [M1]. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcısı, yalnız hâkimin yapabileceği bir işleme gerek görürse istemini sulh ceza hâkimine bildirir. Sulh ceza hâkimi istemin kanuna uygun olup olmadığını inceleyerek karar verir (CMK 162) [M1]. Bu nedenle soruşturma aşamasındaki el koyma kararları çoğunlukla bir sulh ceza hâkimliğinin kararıdır.

Banka hesabına el koyma kararı, bankaya teknik iletişim araçlarıyla derhâl bildirilerek uygulanır ve bankaya ayrıca tebliğ edilir. Kanuna göre el koyma kararından sonra hesap üzerinde yapılan ve kararı etkisiz kılmaya yönelik işlemler geçersizdir (CMK 128/5) [M1].

Savcının acele el koyması ve hâkim onayı

İki özel durumda savcı da el koyabilir. Her ikisinde de savcının kararı kısa sürede hâkim onayına sunulur:

• Aklama ve terörün finansmanı: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı da el koyma kararı verebilir. Bu karar 24 saat içinde hâkimin onayına sunulur ve hâkim en geç 24 saat içinde karar verir. Hâkim onaylarsa suçtan elde edilen değere ilişkin rapor üç ay içinde alınır ve tekrar hâkim onayına sunulur. Onaylanmama ya da raporun üç ay içinde alınamaması hâlinde savcılığın kararı hükümsüz kalır (5549 sayılı Kanun m.17/2) [M2].
• Bilişim yoluyla dolandırıcılık: Askıya alınmış bir hesaptaki suça konu paraya, askıya alma süresi içinde hâkim kararıyla ya da gecikmesinde sakınca varsa savcının yazılı emriyle el konulabilir. Savcının el koyması 24 saat içinde hâkim onayına sunulur. Hâkim kararını el koymadan itibaren 48 saat içinde açıklamazsa el koyma kendiliğinden kalkar (CMK 128/A-4) [M1].

Bankanın 48 saatlik askıya alması el koyma değildir

CMK 128/A, 24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanun'la eklenen ayrı bir kurumdur. Bilişim sistemleri kullanılarak işlenen hırsızlık (TCK 142/2-e), nitelikli dolandırıcılığın iki hâli (TCK 158/1-f ve l) ve banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması (TCK 245) suçlarında "makul şüphe" varsa; banka, ödeme hizmeti sağlayıcısı ya da kripto varlık hizmet sağlayıcısı hesabı 48 saate kadar askıya alabilir [M1].

Bu bir hâkim kararı değildir. Askıya alma, hesap sahibine bildirilir. Hesap sahibi, askıya almanın kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvurabilir ve savcı 24 saat içinde karar verir (CMK 128/A-2) [M1]. Bu sürecin ayrıntısını CMK 128/A Kapsamında Hesabım 48 Saat Askıya Alındı yazımızda anlattık.

MASAK'ın 7 iş günlük ertelemesi de el koyma değildir

Halk arasında "MASAK blokesi" denen işlem, 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesindeki işlem ertelemesidir. Kararı Hazine ve Maliye Bakanı verir; Bakan bu yetkisini bakan yardımcısına devredebilir. Erteleme, işleme konu paranın aklama ya da terörün finansmanı suçuyla ilişkili olduğu şüphesine dayanır ve yedi iş günü sürer [M2].

Erteleme kararı bankaya bildirilir. Yönetmelikte hesap sahibine bildirim düzenlenmemiştir [M4]. Kanunda uzatma ve itiraz yolu da düzenlenmemiştir [M2]. Ertelemenin ne zaman kalktığını ve yedi iş günü dolunca neler olabildiğini MASAK Blokesi Ne Zaman Kalkar? yazımızda ayrıntılı ele aldık.

İşlem	Kararı kim verir?	Süre	Hesap sahibinin yolu	Dayanak
MASAK işlem ertelemesi ("19/A blokesi")	Hazine ve Maliye Bakanı (bakan yardımcısına devredebilir)	7 iş günü	Kanunda itiraz yolu yok; bankaya ve MASAK'a yazılı açıklama ve belge sunulabilir	5549 m.19/A [M2]
Askıya alma (bilişim yoluyla dolandırıcılık)	Banka, ödeme kuruluşu ya da kripto platformu	48 saate kadar	Cumhuriyet başsavcılığına başvuru; savcı 24 saatte karar verir	CMK 128/A-1, 2 [M1]
Askıya alınan hesapta el koyma	Hâkim; acele hâllerde savcının yazılı emri	Savcı emri 24 saatte hâkim onayına; hâkim 48 saatte açıklamazsa kalkar	Hâkim kararına itiraz (CMK 268)	CMK 128/A-4 [M1]
Aklamada savcının el koyması	Savcı, ardından hâkim onayı	24 + 24 saat; rapor 3 ay içinde alınmazsa hükümsüz	Hâkim kararına itiraz (CMK 268)	5549 m.17/2 [M2]
El koyma (genel kural)	Hâkim; soruşturmada sulh ceza hâkimliği	Kanunda gün sayısı yok; rapor 3 ay, gerekirse 2 ay daha	İki hafta içinde itiraz (CMK 268); iade istemi (CMK 131)	CMK 128 [M1]

Hangi Suçlarda Banka Hesabına El Konulabilir?

CMK 128 her suç için uygulanmaz. Maddenin ikinci fıkrası, banka hesabına el koymanın mümkün olduğu suçları tek tek sayar. Bu listeye "katalog suçlar" denir [M1]. Bazı özel kanunlar da kendi suçları için CMK 128'e ayrıca yollama yapar.

Dolandırıcılık ve CMK 128'deki diğer suçlar

Türk Ceza Kanunu'ndaki şu suçlar CMK 128'in listesinde yer alır [M1]:

• dolandırıcılık (TCK 157, 158), hırsızlık (141, 142), yağma (148, 149) ve güveni kötüye kullanma (155);
• hileli iflas (161), uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti (188), parada sahtecilik (197);
• suç işlemek amacıyla örgüt kurma (220, fıkra üç), ihaleye fesat karıştırma (235), edimin ifasına fesat karıştırma (236), tefecilik (241);
• zimmet (247), irtikap (250), rüşvet (252) ve devletin güvenliğine, anayasal düzene ve devlet sırlarına karşı bazı suçlar.

Listede ayrıca silah kaçakçılığı, Bankalar Kanunu'ndaki zimmet, Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu'nda hapis cezası gerektiren suçlar ve kültür varlıklarına ilişkin bazı suçlar bulunur [M1].

Aklama suçunda el koyma: 5549 sayılı Kanun m.17

Aklama suçu (TCK 282) CMK 128'in listesinde yer almaz. Aklama ve terörün finansmanında el koymanın dayanağı 5549 sayılı Kanun'un 17. maddesidir. Buna göre bu suçların işlendiğine dair kuvvetli şüphe bulunan hâllerde CMK 128'deki usule göre malvarlığına el konulabilir [M2].

Yasa dışı bahiste el koyma: 7258 sayılı Kanun m.5

7258 sayılı Kanun'daki yasa dışı bahis suçları da CMK 128'in listesinde yoktur. 2017'de 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesine eklenen bir fıkra, şu suçlar bakımından CMK 128'deki el koyma hükümlerinin uygulanabileceğini söyler [M3]:

• yasa dışı bahis oynatma ya da buna yer ve imkân sağlama (5/1-a);
• yurt dışındaki bahis sitelerine Türkiye'den erişim sağlama (5/1-b);
• bahis ve şans oyunlarıyla bağlantılı olarak para nakline aracılık etme (5/1-c);
• bu oyunların reklamını yapma ya da teşvik etme (5/1-ç);
• TCK 228'in üçüncü ve dördüncü fıkralarındaki suçlar.

Yalnız bahis oynayan kişiye idari para cezası öngören (d) bendi bu sayımda yer almaz [M3]. Yasa dışı bahis soruşturmalarında hesap kısıtlamalarının genel görünümünü MASAK, Yasa Dışı Bahis ve Savcılık Banka Hesabı Blokesi yazımızda ele aldık.

Bilişim yoluyla dolandırıcılık: CMK 128/A

CMK 128/A, TCK 142/2-e (bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle hırsızlık), 158/1-f ve l (nitelikli dolandırıcılığın iki hâli) ve 245 (banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması) için ayrı ve hızlı bir yol öngörür. Bu maddeye göre yapılan el koymada CMK 128'deki rapor alma şartı aranmaz [M1].

El Koyma Kararını Nasıl Öğrenirim? Bana Tebliğ Edilir mi?

CMK 128'e göre banka hesabına el koyma kararı bankaya derhâl bildirilir ve bankaya ayrıca tebliğ edilir [M1]. Hesap sahibine ayrıca tebliğ edileceğine dair bir hüküm bu maddede yer almaz.

CMK'nın genel tebliğ kuralı da bu sonucu destekler. CMK 35/2'ye göre kanun yoluna başvurulabilecek hâkim kararları, hazır bulunamayan ilgilisine tebliğ olunur; ancak kanun "koruma tedbirlerine ilişkin olanları" bu kuralın dışında tutar [M1]. El koyma, CMK'da koruma tedbirleri kısmında düzenlenmiştir.

Bu yüzden itiraz süresinin başlangıcı tebliğ değil, kararın öğrenildiği gündür (CMK 268/1) [M1]. Hesap sahibi kararı çoğu zaman hesabından işlem yapamadığında, bankanın verdiği bilgiden ya da soruşturma dosyasından öğrenir. Bankanın yazılı cevabının ya da dosyadan alınan belgenin tarihi, öğrenme gününün belirlenmesinde önem taşıyabilir.

El koyma kararının örneği ve soruşturma dosyası

Müdafi (şüphelinin avukatı), soruşturma evresinde dosya içeriğini inceleyebilir ve istediği belgelerin bir örneğini harçsız alabilir (CMK 153/1) [M1]. Bu yetki, soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecekse hâkim kararıyla kısıtlanabilir. Ancak kısıtlama yalnız kanunda sayılan suçlarda mümkündür: kasten öldürme, bazı cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, suç örgütü, devletin güvenliğine karşı suçlar, silah kaçakçılığı, Bankalar Kanunu'ndaki zimmet ve kaçakçılık suçları gibi [M1].

Dolandırıcılık, aklama ve yasa dışı bahis suçları bu listede yer almaz. Örgüt suçu ise listededir [M1]. Ayrıca şüphelinin ifade tutanağı ve bilirkişi raporları kısıtlama kapsamına alınamaz (CMK 153/3) [M1].

El Koyma Kararına İtiraz Süresi Kaç Gün?

Hâkim kararlarına karşı itiraz edilebilir (CMK 267) [M1]. CMK 268'in birinci fıkrasına göre itiraz, kanunun ayrıca hüküm koymadığı hâllerde, ilgililerin kararı öğrendiği günden itibaren iki hafta içinde yapılır [M1].

Bu süre eskiden yedi gündü. 2 Mart 2024 tarihli ve 7499 sayılı Kanun, maddedeki "yedi gün" ibaresini "iki hafta" olarak değiştirdi [M1]. İnternette hâlâ "el koyma kararına itiraz süresi 7 gün" diyen eski içerikler bulunuyor. Güncel metinde süre iki haftadır.

İki haftalık itiraz süresi nasıl hesaplanır?

CMK 39'a göre hafta olarak belirlenen süre, başlangıç gününün son haftada isim olarak karşılığı olan günün mesai saati bitiminde sona erer. Son gün bir tatile denk gelirse süre, tatilin ertesi günü biter [M1].

Örneğin el koyma kararı 13 Ekim 2026 Salı günü öğrenildiyse, iki haftalık süre 27 Ekim 2026 Salı günü mesai bitiminde dolar. Hafta sonuna denk gelen son günlerin nasıl kaydığını görmek için İstinaf ve Temyiz Süresi Hesaplama aracımızdaki iki haftalık seçenekler fikir verebilir. Araç tebliğ tarihine göre hesap yapar; el koymaya itirazda ise başlangıç, kararın öğrenildiği gündür.

Adli tatilde el koyma kararına itiraz süresi işler mi?

Ceza işlerinde adli tatil her yıl 20 Temmuz'dan 31 Ağustos'a kadar sürer. CMK 331/4'e göre adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır [M1].

Aynı maddenin ikinci fıkrası ise soruşturma ve tutuklu işlerin tatil süresince nasıl yürütüleceğini Hâkimler ve Savcılar Kurulu'nun belirlemesine bırakır [M1]. Bu nedenle tatil döneminde öğrenilen bir el koyma kararında sürenin nasıl hesaplanacağı, dosyaya göre ayrıca değerlendirilir.

El Koyma Kararına İtiraz Nereye Yapılır?

CMK 268/1'e göre itiraz, kararı veren mercie yapılır. İki yol vardır: kararı veren hâkimliğe bir dilekçe verilir ya da zabıt kâtibine sözlü beyanda bulunulur ve bu beyan tutanağa geçirilir. Tutanağa geçirilen beyanı ve imzayı hâkim onaylar [M1].

Yani el koyma kararını İstanbul'daki bir sulh ceza hâkimliği verdiyse, itiraz dilekçesi de o hâkimliğe hitaben verilir. "MASAK itiraz dilekçesi nereye verilir?" sorusunun cevabı ise farklıdır ve aşağıda ayrı bir başlıkta anlatılıyor.

Hâkimlik kararını düzeltmezse itirazı kim inceler?

Kararına itiraz edilen hâkim, itirazı yerinde görürse kararını kendisi düzeltir. Yerinde görmezse itirazı en çok üç gün içinde, incelemeye yetkili mercie gönderir (CMK 268/2) [M1].

Sulh ceza hâkimliği kararlarında yetkili merci şöyle belirlenir (CMK 268/3-a) [M1]:

• O yerde birden fazla sulh ceza hâkimliği varsa itirazı, numara olarak kendisini izleyen hâkimlik inceler. Örneğin 3 numaralı hâkimliğin kararına yapılan itirazı 4 numaralı hâkimlik inceler.
• Son numaralı hâkimliğin kararına yapılan itirazı 1 numaralı hâkimlik inceler.
• Tek sulh ceza hâkimliği olan yerlerde itiraz, ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki ya da en yakın ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine gider.

Sulh ceza hâkimliğinin tutuklama ve adli kontrol kararlarına karşı itirazı ise asliye ceza mahkemesi hâkimi inceler (CMK 268/3-b). Bu özel kural el koyma kararlarını kapsamaz [M1].

İtiraz nasıl incelenir, duruşma yapılır mı?

Kanunda yazılı hâller dışında itiraz hakkında duruşma yapılmadan, dosya üzerinden karar verilir. Gerekli görülürse Cumhuriyet savcısı ve ardından müdafi ya da vekil dinlenir (CMK 271/1) [M1]. İtirazı inceleyen merci, itirazı savcıya ve karşı tarafa bildirebilir; inceleme ve araştırma yapabilir ya da yapılmasını emredebilir (CMK 270/1) [M1].

Merci itirazı yerinde görürse, itiraz konusu hakkında da karar verir. Kanun, kararın mümkün olan en kısa sürede verilmesini ister ama bunun için bir gün sayısı koymaz (CMK 271/2-3) [M1].

El koyma itirazı reddedilirse ne olur?

CMK 271/4'e göre merciin itiraz üzerine verdiği kararlar kesindir. Bu kuralın tek istisnası, ilk kez merci tarafından verilen tutuklama kararlarıdır [M1]. Yani el koyma kararına yapılan itiraz reddedilirse, aynı karara karşı bir üst mercie ikinci kez itiraz yolu kanunda öngörülmemiştir.

Ancak bu, paranın iadesinin bir daha istenemeyeceği anlamına gelmez. CMK 131'e göre el konulan eşyanın iadesi, şartları gerçekleştiğinde re'sen ya da istem üzerine kararlaştırılır. İstemin reddi kararına karşı da itiraz edilebilir [M1]. Örneğin MASAK raporunun dosyaya gelmesi ya da soruşturmanın sonuçlanması, iade isteminin yeniden değerlendirilmesini gündeme getirebilir.

İtiraz Edilince El Konulan Para Serbest Kalır mı?

Kalmaz. CMK 269/1'e göre itiraz, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılması sonucunu doğurmaz. Yani itiraz dilekçesi verildi diye el koyma kendiliğinden durmaz ve para itiraz sonuçlanana kadar hesapta kısıtlı kalır [M1].

Kanun bunun bir istisnasını da tanır: Kararına itiraz edilen makam ya da kararı inceleyecek merci, kararın yerine getirilmesinin geri bırakılmasına karar verebilir (CMK 269/2) [M1]. Bu, mercinin takdirine bırakılmış bir yetkidir.

İtiraz kabul edilip el koyma kaldırılırsa, hesabın serbest kalması kaldırma kararının bankaya ulaşmasıyla gerçekleşir. CMK'da bunun için ayrı bir gün sayısı yer almaz.

El Koyma Kararına İtirazda Mahkemenin Baktığı Noktalar

CMK 128'in şartları, itirazda tartışılan konuların çerçevesini de çizer. Aşağıdaki liste bir yol haritası değil, kanunun aradığı şartların özetidir [M1]:

• Kuvvetli şüphe ve somut delil: CMK 128, suçun işlendiğine ve malvarlığının "bu suçlardan elde edildiğine dair somut delillere dayanan kuvvetli şüphe" arar. CMK 128/A'daki askıya alma için ise "makul şüphe" yeterlidir. İki ölçü aynı değildir.
• Paranın suçla bağı: Kanun, el konulacak değerlerin "somut olarak belirlenen" değerler olmasından söz eder. Hesaptaki paranın tamamının mı, yalnız şüpheye konu işlemle bağlantılı tutarın mı el koymaya konu olduğu bu nedenle önem taşır.
• Paranın kime ait olduğu: El koyma, kural olarak şüpheli veya sanığa ait malvarlığına yönelir. Hesapta üçüncü bir kişiye ait para varsa bu durum ayrıca değerlendirilir (CMK 128/1, 131/1).
• Katalog suç olup olmadığı: Soruşturma konusu suç CMK 128'in listesinde ya da 5549 m.17, 7258 m.5 gibi özel bir hükümde yer almıyorsa, CMK 128'e dayalı el koymanın dayanağı tartışma konusu olur [M2] [M3].
• Rapor: CMK 128'e göre el koyma kararı için ilgili kurumdan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır. Raporun istenip istenmediği ve süresi dosyada önemli bir başlıktır.
• Süre ve ölçülülük: El koymanın uzun sürmesi, Anayasa Mahkemesinin mülkiyet hakkı içtihadında ayrı bir sorun olarak ele alınmıştır [Y3].

Paranın kaynağını gösteren maaş bordrosu, kira ya da satış sözleşmesi, miras belgesi, ticari faturalar ve hesap dökümleri, bu noktaların değerlendirilmesinde dosyaya giren belgelerdir. Hangi belgenin hangi noktayla ilgili olduğu ise dosyaya göre değişir.

MASAK Raporu 3 Ayda Gelmezse El Koyma Ne Olur?

Hesaba el konulan kişilerin sık sorduğu konulardan biri MASAK raporudur. Kanun, rapor süresini el koymanın türüne göre farklı düzenler.

CMK 128'de rapor süresi: 3 ay ve 2 ay uzatma

CMK 128/1'e göre el koyma kararı alınabilmesi için, ilgisine göre Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), MASAK, Hazine Müsteşarlığı ya da Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumundan suçtan elde edilen değere ilişkin rapor alınır. Kanunun ifadesiyle: "Bu rapor en geç üç ay içinde hazırlanır. Özel sebepler zorunlu kıldığında bu süre talep üzerine iki ay daha uzatılabilir." [M1]

CMK 128, raporun bu süre içinde gelmemesinin el koyma kararına etkisini açıkça düzenlemez [M1]. Bu, aşağıdaki aklama hükmünden önemli bir farktır. Raporun gecikmesi, itirazda ya da iade isteminde tartışılan konulardan biri olabilir.

Aklamada savcının el koyması: rapor gelmezse karar hükümsüz

5549 sayılı Kanun'un 17/2 maddesi daha açıktır. Savcının gecikmesinde sakınca bulunan hâlde verdiği ve hâkimin onayladığı el koymada rapor üç ay içinde alınır ve tekrar hâkim onayına sunulur. Raporun üç ay içinde alınamaması hâlinde Cumhuriyet savcılığının kararı hükümsüz kalır [M2].

CMK 128/A el koymasında rapor şartı yok

Bilişim yoluyla dolandırıcılıkta CMK 128/A'ya göre yapılan el koymada, CMK 128'deki rapor alma şartı aranmaz [M1]. Bu yüzden "MASAK raporu olmadan hesaba el konulamaz" genellemesi her el koyma için doğru değildir. MASAK raporunun ne olduğunu, ne kadar sürede hazırlandığını ve bahis dosyalarında neye baktığını MASAK Raporu Kaç Günde Çıkar? yazımızda anlatıyoruz.

MASAK Blokesine İtiraz Dilekçesi Nereye Verilir?

"MASAK itiraz dilekçesi" sık aranan bir kalıp. Ancak 5549 sayılı Kanun'un 19/A maddesi ve İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik, Bakan'ın erteleme kararına karşı hesap sahibine bir itiraz yolu düzenlemez [M2] [M4]. Bu aşamada bankaya ya da MASAK'a yazılı açıklama ve belge sunulabilir; ancak bu, kanuni anlamda bir itiraz değildir ve incelenmesi için kanunda bir süre de yoktur.

5549 sayılı Kanun'un 13/7 maddesinde idari yargı yolu anılır. Bu hüküm, kanuna göre yükümlülere (bankalar gibi) verilen idari para cezaları içindir; hesap sahibinin 19/A ertelemesine karşı bir yolu değildir [M2]. Bu yazı için yaptığımız içtihat taramasında, 19/A erteleme kararına karşı idari yargıda açılmış bir davaya ilişkin karara rastlamadık.

Uygulamada erteleme tekrarlanabiliyor. Yargıtay'ın Nisan 2025 tarihli bir kararına konu dosyada MASAK, para çekme işlemini dokuz ayrı kararla, her seferinde yedi iş günü erteledi ve kısıtlama yaklaşık altı ay sürdü [Y2]. Bu tek bir dosyadır; genel bir kural olarak okunamaz.

Kısıtlama savcılık talebiyle hâkimin el koyma kararına dönüştüyse durum değişir. Artık ortada bir hâkim kararı vardır ve itiraz yolu yukarıda anlatılan sulh ceza hâkimliği yoludur (CMK 267, 268) [M1]. MASAK blokesinin kaldırılma sürecinin bütününü MASAK Blokesi Nasıl Kaldırılır? yazımızda ele aldık.

Savcılığın "Blokeli Kalsın" Yazısı ile Hâkimin El Koyma Kararı Aynı mı?

Kanun açısından aynı değildir. CMK 128/9'a göre bu madde kapsamında el koymaya "ancak hâkim karar verebilir" [M1]. Savcının acele hâllerde el koyabildiği iki özel durumda bile karar kısa sürede hâkim onayına sunulur [M1] [M2].

Şubat 2024 tarihli bir yerel mahkeme kararı bu farkı gösteren bir örnektir (karar kesinleşmemiştir ve oy çokluğuyla verilmiştir) [Y4]. O dosyada yurt dışından gelen yüksek tutarlı bir döviz transferine banka blokesi konmuştu. Dosyadaki bilirkişi raporunda, MASAK'ın bankaya gönderdiği 13 ayrı erteleme bildiriminden söz ediliyordu. Daha sonra savcılık, bankaya paranın "soruşturma tamamlana dek blokeli kalması" yönünde bir yazı gönderdi; muhalefet şerhine göre hâkim onaylı bir el koyma kararı yoktu. Soruşturma, kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla bitti.

Mahkeme blokenin kaldırılmasına karar verdi. Gerekçede, bankanın bloke süresini haksız biçimde uzattığı, kanun gereği bloke hakkının 7 gün olduğu ve hesaplara tedbir ya da bloke konulabilmesi için "savcılık veya Mahkemelerden bu hususta karar olması gerektiği" belirtildi. Bankanın kusuru bulunmadığı gerekçesiyle tazminat talebi ise reddedildi. Muhalif üye, blokenin idari ve adli işlemlere dayandığını yazarak farklı görüş bildirdi [Y4]. Bu tek bir yerel karardır ve genel bir kural gibi okunamaz.

El Konulan Para Ne Zaman Geri Verilir?

El konulan paranın iadesi CMK 131'de düzenlenir. Madde, iade için bir bekleme süresi koymaz; iade, kanundaki şartlar gerçekleştiğinde soruşturmanın ya da davanın her aşamasında gündeme gelebilir [M1].

CMK 131: muhafazaya gerek kalmaması ya da müsadere edilmeyeceğinin anlaşılması

CMK 131/1'e göre şüpheliye, sanığa veya üçüncü kişilere ait el konulmuş eşyanın iadesine iki durumda karar verilir [M1]:

• soruşturma ve kovuşturma bakımından muhafazasına gerek kalmaması;
• müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması.

İade kararını Cumhuriyet savcısı, hâkim ya da mahkeme verir. Karar re'sen, yani kendiliğinden verilebileceği gibi istem üzerine de verilebilir. İstemin reddi kararlarına itiraz edilebilir [M1]. "Savcılık el konulan paranın iadesi" aramasının kanundaki karşılığı budur: Soruşturma aşamasında iade kararını savcı da verebilir.

Dolandırıcılık mağdurunun parası: CMK 131/2 ve 128/A-5

Hesaptaki para bir dolandırıcılık mağduruna aitse kanun ayrıca iki hüküm öngörür:

• CMK 128'e göre el konulan malvarlığı, suçtan zarar gören mağdura ait olması ve delil olarak artık ihtiyaç bulunmaması hâlinde sahibine iade edilir (CMK 131/2) [M1].
• CMK 128/A'ya göre el konulan suça konu menfaat, mağdura ait olduğu anlaşılırsa soruşturma veya kovuşturma evresinde sahibine iade edilir (CMK 128/A-5) [M1].

Mağdur tarafından bakıldığında bu süreci Dolandırıldım, Paramı Nasıl Geri Alırım? ve Papara'da Dolandırıldım: Param Geri Gelir mi? yazılarımızda anlattık.

Takipsizlik (KYOK) ya da beraat kararından sonra para

Soruşturma kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla (takipsizlik, kısaca KYOK) ya da dava beraatle bittiğinde, el konulan para hakkında ne dendiği kararın kendi metninden anlaşılır. Kararda iadeye yer verilmişse iade bu karara dayanır.

Kararda bu konuda bir şey yoksa CMK 131'e göre iade istenebilir; çünkü madde, muhafazasına gerek kalmayan eşyanın iadesine Cumhuriyet savcısının da karar verebileceğini söyler. İstemin reddine karşı itiraz yolu açıktır [M1].

El konulan para ne zaman hesaba geçer?

Bu arama, ATM'nin içeri aldığı paralar için de kullanılıyor. Bu yazı ise ceza soruşturmasındaki el koymayı anlatıyor. Ceza soruşturmasında iade, iade kararının bankaya ulaşması ve banka tarafından uygulanmasıyla gerçekleşir. CMK 131'de bunun için bir gün sayısı yer almaz [M1]. Kararın bankaya hangi tarihte ulaştığı ve paranın hangi hesaba aktarılacağı dosyaya göre değişir.

El Konulan Para Müsadere Edilebilir mi?

Müsadere, el konulan paranın sahibine geri verilmeyip Devlete geçirilmesine karar verilmesidir. El koyma ile müsadere arasındaki bağı CMK 131 kurar: Paranın iadesi için aranan şartlardan biri, "müsadereye tabi tutulmayacağının anlaşılması"dır [M1].

Yasa dışı bahiste 7258 sayılı Kanun'un 5. maddesi ayrıca bir müsadere hükmü içerir. Buna göre oyunların oynanmasında kullanılan ya da oyunların oynanması suretiyle elde edilen her türlü malvarlığı değeri, TCK'nın müsadere hükümlerine göre müsadere edilir [M3].

Yargıtay'ın Haziran 2026 tarihli bir kararı, müsaderenin mahkûmiyet hükmüne bağlı olduğunu gösteren bir örnektir [Y1]. O dosyada ilk derece mahkemesi sanığı beraat ettirmişti. Bölge adliye mahkemesi ise yasa dışı bahis suçundan 2 yıl 6 ay hapis cezası verdi ve "el konulan banka hesabındaki paranın müsaderesine" karar verdi.

Yargıtay bu kararı oy birliğiyle bozdu. Gerekçeye göre deliller, sanığın bahis oynadığını düşündürebilirdi. Ancak üçüncü kişilerden bahis için toplanan paraların transferini sağladığına dair savunmasının aksini gösteren başka delil yoktu. "Şüpheden sanık yararlanır" ilkesine göre beraat kararı verilmesi gerekirdi. Dosya yeniden incelenmek üzere bölge adliye mahkemesine gönderildi [Y1]. "Bahis oynamak" ile "bahis parası taşımak" arasındaki bu ayrım, MASAK raporu yazımızda da ele alınıyor.

El Koyma Kararı Ne Kadar Sürer? Yıllarca Süren El Koyma

CMK 128'de el koymanın en fazla ne kadar süreceğine dair bir gün sayısı yoktur [M1]. El koyma, CMK 131'deki iade şartları gerçekleşene ya da dosya sonuçlanana kadar sürebilir. Ancak süre uzadıkça mülkiyet hakkı açısından ayrı bir sorun doğabilir.

Anayasa Mahkemesinin bahis dosyasındaki mülkiyet hakkı kararı

Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu'nun Haziran 2021 tarihli bir kararına konu dosyada, 2009'da yasa dışı bahis ve şike iddiasıyla soruşturma başlamıştı. Başvurucuların banka hesaplarına Şubat 2010'da tedbir kondu, yargılama yıllarca sürdü ve tedbir kaldırılmadı [Y3].

Mahkeme, tedbirin konulduğu aşamadaki gerekçeyi yeterli bulmakla birlikte şunu vurguladı: Tedbirlerin ölçülü sayılabilmesi için "uzayan süreç nedeniyle orantısız, dolayısıyla ölçüsüz hâle dönüşmemesi gerekir." 2010'dan beri süren tedbirlerin süresinin "öngörülebilir ve makul olduğundan bahsetmek mümkün" görülmedi ve Anayasa'nın 35. maddesindeki mülkiyet hakkının ihlal edildiğine karar verildi. Başvuruculara manevi tazminat ödenmesine hükmedildi [Y3].

Kararın bir sınırı da var. Mahkeme aynı kararda, ihlal tespitinin tedbir süresinin makul olmadığını gösterdiğini, ancak "tedbirlerin kaldırılması gerektiği anlamı taşımadığını" açıkça belirtti [Y3]. Karar, "şu kadar yıldan sonra el koyma kalkar" diye genel bir süre eşiği de koymaz; her dosya kendi süresi ve koşullarıyla değerlendirilir.

Haksız el koyma ya da geç iade için tazminat: CMK 141

CMK 141/1-j, el koymayla ilgili bir tazminat hâli düzenler. Buna göre eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine "koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen" kişiler, maddi ve manevi her türlü zararlarını Devletten isteyebilir [M1].

Süre ve yer CMK 142'de düzenlenir. Tazminat istemi, karar veya hükmün kesinleştiğinin ilgilisine tebliğinden itibaren üç ay ve her hâlde kesinleşme tarihini izleyen bir yıl içinde yapılabilir. İstem, zarara uğrayanın oturduğu yer ağır ceza mahkemesinde karara bağlanır [M1]. İstemin yerinde olup olmadığı dosyanın koşullarına göre değerlendirilir. Bankaya karşı tazminat tartışmasını kripto P2P bloke yazımızda ayrıca ele aldık.

Ortak Hesaba ya da Başkasının Parasına El Konulduysa

CMK 128/1, el koymanın konusunu "şüpheli veya sanığa ait" malvarlığı olarak belirler. Aynı fıkraya göre somut olarak belirlenen bu değerler şüpheli veya sanıktan başka bir kişinin elinde (zilyetliğinde) bulunsa bile el koyma işlemi yapılabilir [M1]. Yani şüpheliye ait bir para, başkasının hesabında duruyor diye el koymanın dışında kalmaz.

Tersi durum da kanunda karşılık bulur. CMK 131/1, "üçüncü kişilere ait" el konulmuş eşyanın da muhafazasına gerek kalmadığında ya da müsadere edilmeyeceği anlaşıldığında iade edileceğini söyler [M1]. Hesapta eşe, anne babaya, bir ortağa ya da müşteriye ait para bulunması, bu nedenle iade isteminde ve itirazda ele alınan konulardan biridir.

CMK 128 ve 131'de ortak hesaba özgü bir pay hesabı kuralı yer almaz [M1]. Paranın kime ait olduğu; dekontlar, maaş kayıtları, kira ve satış belgeleri gibi dosyaya giren belgelerle değerlendirilir. Ortak hesaba icra haczi konulması ise farklı kurallara bağlıdır ve Hesabıma Bloke Konuldu yazımızda anlatılıyor. Hesabını başkasına kullandıran kişinin ceza hukukundaki durumunu da IBAN'ımı Kullandırdım, İfadeye Çağrıldım yazımızda ele aldık.

Kripto Hesabına, Papara ve Benzeri Ödeme Hesaplarına El Koyma

CMK 128/1 el konulabilecek değerleri geniş ifadelerle sayar: banka veya diğer malî kurumlardaki her türlü hesap, gerçek veya tüzel kişiler nezdindeki her türlü hak ve alacak ve diğer malvarlığı değerleri [M1]. CMK 128/A ise banka yanında "ödeme hizmeti sağlayıcısı" ve "kripto varlık hizmet sağlayıcısı" adlarını açıkça anar [M1].

Bu kurumlar, savcı, hâkim ya da mahkemenin istediği bilgi ve belgeyi on gün içinde göndermek zorundadır. Göndermezlerse ya da eksik gönderirlerse savcı 50.000 TL'den 300.000 TL'ye kadar idari para cezası verir (CMK 128/A-7) [M1]. Kripto satışı sonrasında banka hesabının kısıtlanması Kripto Para Sattım, Banka Hesabım Bloke Oldu, kripto platformundaki hesabın dondurulması ise Kripto Borsasında Hesabım Donduruldu yazımızın konusu.

El Koyma Dosyasında Avukatla Netleştirilen Konular

El koyma dosyalarında sorular çoğunlukla aynı başlıklar etrafında toplanır. Bir avukatla görüşmede genellikle şu konular netleştirilir:

• Kısıtlamanın türü: 19/A ertelemesi mi, 48 saatlik askıya alma mı, hâkimin el koyma kararı mı?
• Kararı hangi hâkimliğin, hangi tarihte ve hangi suç şüphesiyle verdiği.
• Kararın öğrenildiği gün ve iki haftalık itiraz süresinin son günü.
• El konulan tutar ile şüpheye konu işlem arasındaki bağlantı.
• Hesapta üçüncü kişiye ait para bulunup bulunmadığı ve bunu gösteren belgeler.
• MASAK ya da başka bir kurumdan rapor istenip istenmediği ve istendiyse tarihi.
• Soruşturma dosyasında kısıtlama kararı bulunup bulunmadığı.
• Takipsizlik ya da hüküm verildiyse, kararın el konulan para hakkında ne dediği.

Her dosyanın sonucu kendi delillerine ve aşamasına göre değişir. Bu yazıdaki bilgiler genel niteliktedir ve belirli bir dosya hakkında görüş değildir.

Kaynaklar

Kod	Tür	Kaynak	Konu
M1	Kanun	5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu	m.35 (tebliğ), m.39 (süre hesabı), m.128 (el koyma), m.128/A (48 saatlik askıya alma ve el koyma), m.131 (iade), m.141-142 (tazminat), m.153 (dosya inceleme), m.162, m.267-271 (itiraz), m.331 (adli tatil)
M2	Kanun	5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun	m.13/7 (yükümlülere verilen cezalara karşı yargı yolu), m.17 (koruma tedbirleri), m.19/A (işlemlerin ertelenmesi)
M3	Kanun	7258 sayılı Futbol ve Diğer Spor Müsabakalarında Bahis ve Şans Oyunları Düzenlenmesi Hakkında Kanun	m.5 (suçlar, müsadere ve CMK 128'e yollama yapan ek fıkra)
M4	Yönetmelik	İşlemlerin Ertelenmesine Dair Yönetmelik (RG 29.07.2016)	m.7 (erteleme kararının yükümlülere bildirimi)
Y1	Yargıtay	Yargıtay 7. CD 10.06.2026, E.2025/1216, K.2026/6908	El konulan hesaptaki paranın müsaderesini de içeren mahkûmiyet hükmünün bozulması; bahis oynamak ile para nakline aracılık ayrımı
Y2	Yargıtay	Yargıtay 11. HD 24.04.2025, E.2025/1664, K.2025/2763	Dokuz ayrı 19/A erteleme kararı, yaklaşık altı ay süren kısıtlama
Y3	Anayasa Mahkemesi	Anayasa Mahkemesi Genel Kurulu, B. No: 2017/31079, 10.06.2021 (RG 18.08.2021, sayı 31572)	Yasa dışı bahis dosyasında yıllarca süren hesap tedbiri; mülkiyet hakkı ihlali (Anayasa m.35)
Y4	Yerel mahkeme	Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 07.02.2024, E.2021/459, K.2024/155 (kesinleşmedi)	Savcılığın "blokeli kalsın" yazısı ile hâkim kararı farkı; blokenin kaldırılması, tazminatın reddi

İlgili sayfalar: İstanbul Ceza Avukatı · MASAK Blokesi Ne Zaman Kalkar? · MASAK Blokesi Nasıl Kaldırılır? · İstinaf ve Temyiz Süresi Hesaplama · Hukuk Sözlüğü