İş Kazası Tazminatı: Maluliyet, SGK Geliri ve İşverenden Tazminat (2026)
İş kazasında SGK'nın ödediği rapor parası ve sürekli iş göremezlik geliri, %10 eşiği ve maluliyet oranının belirlenmesi, işverenden maddi ve manevi tazminat, taşeron ve trafik kazası boyutu, iş mahkemesi, arabuluculuk istisnası, zamanaşımı tartışması ve 7589 sayılı Kanunla gelen değişiklikler.

İş kazasında zarar SGK, işveren ve kazada araç varsa trafik sigortası tarafından karşılanabilir. Bu yazıda maluliyet oranını, SGK gelirini ve işverenden istenen tazminatı 2026 kurallarıyla anlattık.
Bu konuda bir dosyanız varsa:
İş Kazası Tazminatı Nedir, Hangi Olaylar İş Kazası Sayılır?
"İş kazası tazminatı" günlük dilde iki farklı şeyi anlatmak için kullanılır: SGK'nın kanun gereği yaptığı ödemeler (rapor parası ve gelir) ile işverenden mahkeme yoluyla istenen maddi ve manevi tazminat. İkisinin şartları, hesabı ve süreleri farklıdır; ama ikisinin de başlangıç noktası aynıdır: olayın kanuni anlamda bir iş kazası olması.
5510 sayılı Kanun'a göre iş kazası; sigortalının işyerinde bulunduğu sırada, kendi adına çalışıyorsa yürüttüğü iş nedeniyle, görevli olarak işyeri dışına gönderildiğinde asıl işini yapmadan geçen zamanlarda, emziren kadın sigortalının süt izninde ve işverenin sağladığı bir taşıtla işe gidiş-geliş sırasında meydana gelen ve sigortalıyı hemen ya da sonradan bedenen veya ruhen engelli hâle getiren olaydır (5510 s.K. m.13) [M1].

Tanım geniş tutulmuştur: kazanın makine başında olması gerekmez. Yemek molasında işyerinde düşmek, işveren adına bankaya giderken yaralanmak ya da servis aracında kaza geçirmek de kanundaki hâllere girebilir. Belirleyici olan, olayın bu beş durumdan birinde gerçekleşmesi ve sigortalıda bedensel ya da ruhsal bir zarar doğurmasıdır.
Servis aracında ya da işe giderken olan kaza iş kazası sayılır mı?
Kanun yalnızca "işverence sağlanan bir taşıtla" işe gidiş-gelişi sayar [M1]. İşverenin servisinde, işverenin aracında ya da işverenin ayarladığı taşımada olan kazalar bu kapsamdadır. Servis durağına yürürken, servisten inip kendi isteğiyle ayrılırken ya da kendi aracıyla işe giderken olan kazalarda ise Yargıtay kararları olayın ayrıntısına göre farklılaşıyor. Bu ayrımları Servis Kazası İş Kazası Sayılır mı? yazımızda kararlarıyla birlikte anlattık.
Kurye ve kendi adına çalışanlar için iş kazası tazminatı nasıl işler?
Vergi kaydı açtırıp fatura keserek çalışan "esnaf kurye" gibi kendi adına çalışanlar (4/b sigortalılar) için de yürüttükleri iş nedeniyle uğradıkları kaza iş kazasıdır (m.13/b) [M1]. Ancak SGK hakları daha dardır: geçici iş göremezlik ödeneği yalnızca yatarak tedavi süresince ve onun devamındaki istirahat döneminde ödenir; hem ödenek hem gelir için genel sağlık sigortası dahil prim borcunun bulunmaması şarttır (m.18/2, m.19/4) [M1]. Çalışan istihdam etmeden kendi adına iş yapanlara İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu da uygulanmaz (6331 s.K. m.2) [M4]. Kuryenin fiilen bir işverene bağlı çalışıp çalışmadığı ise ayrı bir uyuşmazlık konusu olabilir; bu konuyu İstanbul'da Moto Kurye Kazası yazımızda ele aldık.
İş Kazası SGK'ya Kaç Gün İçinde Bildirilir?
İşçi (4/a sigortalı) iş kazası geçirdiğinde işveren kazayı o yerin kolluk kuvvetlerine derhal, SGK'ya ise en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirmek zorundadır (5510 s.K. m.13; 6331 s.K. m.14) [M1][M4]. Kaza işverenin kontrolü dışındaki bir yerde olduysa üç günlük süre kazanın öğrenildiği tarihten başlar. Kendi adına çalışan sigortalı ise kazayı kendisi bildirir; süre, rahatsızlığının bildirime engel olmadığı günden sonraki üç iş günüdür ve bir ayı geçemez [M1].
Kazazedenin götürüldüğü hastane de kendisine gelen iş kazasını en geç on gün içinde SGK'ya bildirir (6331 s.K. m.14/4) [M4]. Bu nedenle işveren bildirim yapmasa bile kaza çoğu zaman SGK kayıtlarına girer.
İşveren iş kazasını bildirmezse ne olur?
Kaza süresinde bildirilmezse, SGK'nın bildirime kadar geçen süre için ödediği geçici iş göremezlik ödeneği işverenden alınır (5510 s.K. m.21/2) [M1]. SGK, kendisine bildirilen olayın iş kazası olup olmadığını denetim elemanları ya da iş müfettişleri aracılığıyla soruşturabilir (m.13) [M1]. Kaza hiç bildirilmemişse ya da SGK olayı iş kazası saymamışsa, aşağıda anlatılan iş kazası tespit davası gündeme gelir. Yaralanmalı iş kazasında sorumlular hakkında ayrıca ceza soruşturması yürütülebilir; bu tarafı Taksirle Yaralama Suçu ve Cezası yazımızda anlattık.
İş Kazasında SGK Hangi Ödemeleri Yapar?
SGK'nın ödemeleri işverenin kusuruna bağlı değildir: kaza iş kazası sayıldığında ve kanuni şartlar varsa ödeme yapılır. Kusurlu işveren ise SGK'nın ödediklerini sonradan ona geri öder (rücu, 5510 s.K. m.21) [M1]. Başlıca ödemeler şunlardır:
| Ödeme | Şart | Tutar / hesap | Dayanak |
|---|---|---|---|
| Geçici iş göremezlik ödeneği ("rapor parası") | Yetkili hekim ya da sağlık kurulundan istirahat raporu | Yatarak tedavide günlük kazancın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisi; iş kazasında ilk günden itibaren her gün için | 5510 s.K. m.17, 18 [M1] |
| Sürekli iş göremezlik geliri | Kurum Sağlık Kurulunca meslekte kazanma gücü kaybının en az %10 bulunması | Aylık kazancın %70'i × kayıp oranı | 5510 s.K. m.19 [M1] |
| Bakıma muhtaçlık hâlinde gelir | Sigortalının başka birinin sürekli bakımına muhtaç olması | Gelir bağlama oranı %100; gelir, prime esas kazanç alt sınırının aylık tutarının %85'inden az olamaz | 5510 s.K. m.19, 55 [M1] |
| Ölüm geliri | Sigortalının iş kazası sonucu ölmesi | Aylık kazancın %70'i, hak sahipleri arasında paylaştırılır | 5510 s.K. m.20 [M1] |
| Sigortasız çalışanın hakları | İşe giriş bildirgesi verilmemiş işçinin iş kazası | Gelir ve ödenekler SGK'ca ödenir, masraflar işverenden alınır | 5510 s.K. m.23 [M1] |
SGK'nın resmî iş kazası sayfasında da ödenek oranları aynı biçimde gösterilir [D1]. Kalıcı kayıp çok ağırsa (meslekte kazanma gücünün en az %60'ı) sigortalı ayrıca "malul" sayılır; malullük aylığı iş kazası gelirinden ayrı bir haktır ve kendi şartlarına tabidir (m.25) [M1].
İş kazası rapor parası (geçici iş göremezlik ödeneği) ne kadar?
Ödeneğin hesabında "günlük kazanç" esas alınır. 7537 sayılı Kanunla 2024 sonunda değiştirilen güncel metne göre ödeneğe esas günlük kazanç, kazadan önceki on iki ay içinde SGK'ya bildirilen prime esas kazançların toplamının, bu kazançlara ait prim gün sayısına bölünmesiyle bulunur (5510 s.K. m.17) [M1]. Ödenek, yatarak tedavide bu tutarın yarısı, ayakta tedavide üçte ikisidir (m.18) [M1].
Varsayımsal örnek: Kazadan önceki on iki ayda toplam 360.000 TL prime esas kazanç ve 360 gün prim bildirilmişse günlük kazanç 1.000 TL olur. Bu kişi için ayakta tedavide günlük ödenek yaklaşık 666,67 TL, hastanede yatarak tedavide 500 TL'dir; 30 günlük ayakta tedavi raporu için ödenek yaklaşık 20.000 TL eder. Gerçek tutarı SGK, kişinin kayıtlarına göre hesaplar.
İki ayrıntı tutarı etkileyebilir. Önceki on iki ayda 180 günden az kısa vadeli sigorta primi bildirilmişse, ödeneğe esas günlük kazanç, günlük prime esas kazanç alt sınırının iki katını geçemez [M1]. Prim ve ikramiye gibi arızi ödemeler de belirli bir sınırla hesaba girer (m.17) [M1]. Hastalıktan farklı olarak iş kazasında ödenek raporun ilk gününden başlar; hastalıkta ise üçüncü günden itibaren ödenir (m.18/1) [M1].
İş kazası geçirince maaş kesilir mi, işten çıkarılırsa kıdem tazminatı alınır mı?
İş Kanunu'na göre işçinin kaza nedeniyle işine gidemediği, yani iş sözleşmesinin askıda kaldığı süreler için ücret işlemez (4857 s.K. m.25/I) [M3]. Bu dönemde işçinin geliri, işverenin ödediği ücret yerine SGK'nın ödediği geçici iş göremezlik ödeneğidir. Toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde ödenek işveren tarafından SGK adına ödenip sonra SGK ile mahsuplaşılabilir (5510 s.K. m.18) [M1].
İşverenin kaza nedeniyle iş sözleşmesini bildirimsiz feshetme hakkı, işçinin devamsızlığı kıdemine göre belirlenen bildirim süresini altı hafta aştıktan sonra doğar (4857 s.K. m.25/I) [M3]. Bu sağlık sebebine dayanan fesih, kıdem tazminatını ortadan kaldıran hâller arasında sayılmaz; kanuna göre işverenin feshinde kıdem tazminatını düşüren sebepler, ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllerdir (1475 s.K. m.14) [M11]. Kıdem tazminatı her geçen tam yıl için ödendiğinden, en az bir yıllık kıdemi olan işçinin sözleşmesi bu gerekçeyle feshedilirse kıdem tazminatı gündeme gelir. Malullük aylığı almak amacıyla işten ayrılma da kıdem tazminatı hâlleri arasında sayılır (m.14) [M11].
İş kazası yüzde 10 alırsa kaç para maaş alır? SGK geliri nasıl hesaplanır?
SGK'nın bağladığı "sürekli iş göremezlik geliri" halk arasında "iş kazası maaşı" diye bilinir. Kanundaki hesap üç adımdan oluşur [M1]:
- Günlük kazanç: Kazadan önceki on iki ayın son üç ayında SGK'ya bildirilen prime esas kazançlar toplamı, prim gün sayısına bölünür (m.17). Ödenekten farklı olarak gelir için son üç ay esas alınır.
- Aylık kazanç: Günlük kazancın otuz katıdır (m.17).
- Gelir: Tam iş göremezlikte aylık kazancın %70'idir; kısmi iş göremezlikte bu tutarın meslekte kazanma gücü kaybı oranı kadarı ödenir (m.19).
Varsayımsal örnek: Son üç ayda her ay 30 gün ve aylık 30.000 TL prime esas kazanç bildirilmiş bir sigortalının günlük kazancı 1.000 TL, aylık kazancı 30.000 TL'dir. Tam iş göremezlik geliri 21.000 TL olur. Oran %10 ise aylık gelir 2.100 TL, %15 ise 3.150 TL, %25 ise 5.250 TL'dir. Bu rakamlar yalnızca formülü göstermek içindir; gerçek gelir kişinin SGK kayıtlarına göre hesaplanır.
Hesaplanan gelir, günlük kazanç hesabına giren son ay ile gelirin başladığı tarih arasında, gelirlerin altı aylık enflasyon artışına ilişkin kurala göre artırılır; bağlanan gelir de her yıl Ocak ve Temmuz'da tüketici fiyatlarındaki değişim oranında yükseltilir (m.19, m.55) [M1]. Gelir, geçici iş göremezlik ödeneğinin sona erdiği tarihi izleyen ay başından başlar (m.19) [M1]. Sigortalı kazada ağır kusurluysa SGK ödenek ve geliri kusur derecesine göre üçte birine kadar eksiltebilir (m.22) [M1].
Yüzde 10'un altında maluliyet çıkarsa iş kazası tazminatı istenebilir mi?
Evet. %10 eşiği yalnızca SGK'nın gelir bağlaması içindir; işverene karşı açılan tazminat davası Borçlar Kanunu'na dayanır ve böyle bir eşik içermez. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, SGK'nın %7,3, Yüksek Sağlık Kurulu'nun %2,1, Adli Tıp Kurumu'nun %9,2 bulduğu bir dosyada, %10'un altındaki oranın tespiti için de dava açmakta hukuki yarar olduğuna karar verdi. Gerekçeye göre farklı kazalardaki oranlar birleşerek %10'u geçebilir ve oran, işverenden istenecek tazminatın miktarını doğrudan etkiler [Y1][Y2].
Maluliyet hiç bulunmasa bile raporlu dönemde çalışılamayan günlerin kazanç kaybı maddi zarar kapsamındadır [Y10]. Yargıtay'ın onadığı başka bir kararda da SGK'nın E cetveline göre %9,1 bulduğu oran esas alınarak işverenden maddi ve manevi tazminata hükmedilmiştir [Y3].
SGK'nın bağladığı iş kazası geliri haczedilebilir mi?
SGK'nın 5510 sayılı Kanun'a göre ödediği gelir, aylık ve ödenekler devredilemez; SGK'nın kendi alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez. Borçlunun muvafakati yoksa bu ödemelere yönelik haciz talebi icra müdürü tarafından reddedilir (5510 s.K. m.93) [M1]. Bu kural SGK ödemeleri içindir; mahkemenin işverenden hükmettiği tazminat için ayrı kurallar uygulanır.
İş Kazasında SGK Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?
Trafik kazasındaki "maluliyet raporu" ile iş kazasındaki oran tespiti aynı süreç değildir. İş kazasında oran "meslekte kazanma gücü kaybı" olarak ifade edilir ve son sözü hastane değil, SGK'nın kurulları söyler. Süreç şöyle ilerler:
- Hastane sağlık kurulu raporu: Tedavi tamamlanıp bulgular kalıcı hâle geldikten sonra, SGK'nın yetkilendirdiği hastanelerin sağlık kurulları rapor düzenler (5510 s.K. m.19) [M1].
- Raporda oran yazılmaz: 19 Mayıs 2026'da yayımlanan Sağlık Raporları Yönetmeliği'ne göre bu raporlara çalışma gücü kaybı ya da engellilik oranı gibi oranlar yazılmaz; tıbbi durum kazaya bağlıysa "İş kazasına bağlıdır." ibaresi, karar alanına da "Karar Sosyal Güvenlik Kurumunca verilecektir." ifadesi yazılır (m.28) [M8].
- Kurum Sağlık Kurulu: Oranı SGK'nın Kurum Sağlık Kurulu belirler (5510 s.K. m.19) [M1]. Hesapta meslek ve yaşa göre cetveller kullanılır; Yargıtay kararlarındaki SGK raporlarında oranın "E cetveline göre" belirlendiği görülür [Y3][Y4].
- Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu: Kurum kararına itiraz edilirse durum bu kurulca karara bağlanır (5510 s.K. m.95) [M1]. Yönetmeliğe göre kurul dosyaları en geç 60 gün içinde sonuçlandırır (m.16) [M10].
- Mahkeme ve Adli Tıp: Yüksek Sağlık Kurulu kararı yalnızca SGK'yı bağlar. Davada inceleme Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu'nca yapılır; bu rapor ile Yüksek Sağlık Kurulu kararı çelişirse dosya Adli Tıp 2. Üst Kurulu'na gönderilir [Y5].
İş kazası maluliyet oranı hangi yönetmeliğe göre belirlenir?
İş kazasında meslekte kazanma gücü kaybı, 11 Ekim 2008'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre belirleniyor [M9]. Örneğin 2019'da olan bir iş kazasında Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu, "olay tarihinde yürürlükte olan" bu yönetmeliğe göre işçinin E cetveline (yaşına) göre %15,2 oranında meslekte kazanma gücünü kaybettiğini bildirmiş, 2. Üst Kurul da aynı sonuca varmıştır [Y4].
Trafik kazasında ise 20 Şubat 2019'dan sonraki kazalarda tazminat için Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esas alınır; bu farkı ve trafik kazasındaki rapor sürecini Maluliyet Raporu Nasıl Alınır? yazımızda anlattık. Kaza hem trafik hem iş kazasıysa, hangi oranın hangi talep için kullanılacağı dosyada ayrıca değerlendirilir.
SGK'nın verdiği maluliyet oranına itiraz edilirse ne olur?
SGK'nın oranı son söz değildir. Yukarıda anılan 2019 kazasında SGK Kurum Sağlık Kurulu %0 oran vermiş, Yüksek Sağlık Kurulu da "maluliyet gerekmediğine" karar vermişti. İş mahkemesinin aldırdığı Adli Tıp raporlarında oran %15,2 çıktı; Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, oranın geçerli olduğu tarihin (geçici iş göremezlik süresinin sonu) hükümde yazılması gerektiğini belirterek kararı düzelterek onadı [Y4]. Böyle bir sonuç, %10'un altında kalan bir oranın %10'u aşmasıyla SGK gelirine de kapı açar.
İtiraz sürecinin ayrıntılarını, Yüksek Sağlık Kurulu aşamasını ve Adli Tıp raporuna itiraz yollarını İş Kazasında SGK Maluliyet Oranı Düşük Çıktı: İtiraz yazımızda ayrıca ele alıyoruz.
Maluliyet oranı tespiti davası kime karşı açılır?
Oran tespiti davası SGK'ya ve işverene karşı birlikte açılır. Hukuk Genel Kurulu'na göre bu davada SGK ile işveren arasında "mecburi dava arkadaşlığı" vardır; oran %10'un altında çıksa da dava yalnızca SGK yönünden reddedilemez. Tazminat davasında belirlenen oran, SGK o davada taraf olmadığı için SGK'yı bağlamaz; bu nedenle tazminat davası açılabilecek olması, oranın ayrı bir davayla tespit edilmesine engel değildir [Y1].
İş Kazası Tazminatı Kimden İstenir?
İş kazasında zararın tamamı tek bir kişiden istenmez; her sorumlunun neyi, hangi şartla karşıladığı farklıdır. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi gösterir:
| Sorumlu | Neyi karşılar? | Temel şart | Dayanak |
|---|---|---|---|
| SGK | Geçici iş göremezlik ödeneği, sürekli iş göremezlik geliri, ölüm geliri | Olayın iş kazası sayılması; gelir için en az %10 kayıp | 5510 s.K. m.18-20 [M1] |
| İşveren | SGK'nın karşılamadığı maddi zarar ve manevi tazminat | İlke olarak işverenin kusuru | TBK m.417; 6331 s.K. m.4 [M2][M4] |
| Asıl işveren (taşeron varsa) | Alt işverenle birlikte aynı zarar | Asıl işveren-alt işveren ilişkisi | 4857 s.K. m.2/6 [M3][Y15] |
| Karşı aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortası | Trafik kazası niteliğindeki iş kazasında maddi zarar; manevi tazminat trafik sigortasından istenemez | Karşı tarafın kusuru; sigortaya önce yazılı başvuru | KTK m.92, 97 [M12] |
| İşçinin kendisi | Kendi kusuruna düşen kısım tazminattan indirilir; ağır kusurda SGK ödemeleri de eksiltilebilir | İşçinin kusuru | TBK m.52; 5510 s.K. m.22 [M2][M1] |
İşverenin iş kazası tazminatı sorumluluğu neye dayanır?
Borçlar Kanunu'na göre işveren, işyerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak ve araç-gereçleri noksansız bulundurmakla; işçi de alınan önlemlere uymakla yükümlüdür. İşverenin bu yükümlülüklere aykırı davranışı nedeniyle işçinin ölümü ya da vücut bütünlüğünün zedelenmesinden doğan zararlar, sözleşmeye aykırılık hükümlerine tabidir (TBK m.417) [M2].

İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bu yükümlülüğü ayrıntılandırır: işveren risk değerlendirmesi yapar, eğitim verir ve denetler; işyeri dışından hizmet alması ya da çalışanların kendi yükümlülükleri, işverenin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz (6331 s.K. m.4) [M4]. Yargıtay'a göre işverenin iş kazasından hukuki sorumluluğu, kanun ve içtihatla belirlenmiş ayrık hâller dışında, işçiyi gözetme borcuna aykırılıktan doğan kusura dayalı bir sorumluluktur [Y11]. Bu yüzden işverenden istenen tazminatta kusur oranı, tutarı doğrudan belirler.
Taşeron işçisi iş kazası tazminatını asıl işverenden isteyebilir mi?
Evet. İş Kanunu'na göre asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumludur (4857 s.K. m.2/6) [M3]. Yargıtay bu sorumluluğu "müteselsil sorumluluk" olarak niteler: işçi davayı asıl işverene ve alt işverene birlikte ya da yalnızca birine karşı açabilir. Asıl işveren ile taşeron arasındaki sözleşmeye "kazalardan yalnızca taşeron sorumludur" maddesi konmuş olsa bile, bu madde sözleşmenin tarafı olmayan işçiyi ya da mirasçılarını bağlamaz [Y15]. SGK'ya karşı yükümlülüklerde de asıl işveren alt işverenle birlikte sorumludur (5510 s.K. m.12) [M1].
Tersane, inşaat ve organize sanayi bölgelerinde bu konu sık gündeme gelir; Tuzla ve Yalova tersanelerindeki uygulamayı Tuzla ve Yalova Tersanelerinde İş Kazası yazımızda anlattık.
İş kazası aynı zamanda trafik kazasıysa tazminat kimden istenir?
Servis kazası, iş için araç kullanan işçinin kazası ya da sipariş götüren kuryenin kazası hem trafik kazası hem iş kazasıdır. Bu durumda iki ayrı sorumluluk yolu vardır:
- İşveren: İşverene karşı iş mahkemesinde dava açılabilir; ancak işverenin kusuru aranır. Kusur raporunda işverene kusur verilmediği bir moto kurye dosyasında işverene karşı dava reddedilmiş ve karar onanmıştır [Y13].
- Karşı aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortası: Trafik sigortasına dava açmadan önce yazılı başvuru zorunludur (KTK m.97); manevi tazminat trafik sigortasının kapsamı dışındadır (KTK m.92/f) [M12].
Aynı zarar iki kez ödenmez: trafik sigortasından istenen tazminattan da SGK'nın yaptığı ve rücu edebileceği ödemelerin peşin sermaye değeri düşülür [Y22]. Üçüncü kişinin kusuruyla olan kazada SGK, bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin yarısını üçüncü kişiye rücu eder (5510 s.K. m.21/4) [M1]. Trafik sigortasına başvuru ve sigorta limitleri için Trafik Kazası Avukatı: Yaralanmalı Kazada Süreç, kurye kazaları için İstanbul'da Moto Kurye Kazası yazımıza bakılabilir.
İş Kazasında Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?
Kusur oranı mahkemenin atadığı bilirkişi heyetinin raporuyla belirlenir. Trafik kazası niteliğindeki bir dosyada Yargıtay, raporun aralarında trafik bilirkişisinin de bulunduğu, A sınıfı iş güvenliği belgesine sahip üç kişilik bir bilirkişi heyetinden alınmasını istemiştir [Y12]. Rapor; işverenin işyerinde alması gereken önlemlerin neler olduğunu, hangilerini aldığını, hangilerini almadığını ve işçinin alınan önlemlere uyup uymadığını ayrıntılı göstermelidir [Y11].
Kararlarda kusur çoğu zaman taraflar arasında paylaştırılır. Örneğin bir tersane dosyasında alt işveren %50, asıl işveren %30, işçi %20 kusurlu bulunmuş [Y14]; bir inşaat dosyasında işveren tarafı toplam %80, işçi %20 kusurlu kabul edilmiştir [Y3]. Raporlarla dosyadaki diğer deliller (SGK müfettiş raporu, ceza dosyasındaki bilirkişi raporu) arasında çelişki varsa mahkemeden yeni bir heyetten rapor alınması istenebilir.
İşçi de kusurluysa iş kazası tazminatı düşer mi?
Tamamen düşmez; kusuru oranında azalır. Zarar gören, zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuşsa hâkim tazminatı indirebilir (TBK m.52) [M2]. Uygulamada hesaplanan zarar, işverenin kusur oranıyla çarpılır: işçi %20 kusurluysa zararın %80'i işverenden istenebilir. İşçinin kusuru %100 bulunursa ya da işverene hiç kusur verilmezse, işverene karşı maddi tazminat istemi reddedilebilir [Y13]. SGK yönünden ise yalnızca ağır kusur, ödenek ve gelirin eksiltilmesine yol açar (5510 s.K. m.22) [M1].
İş Kazası Tazminatı Nasıl Hesaplanır?
İşverenden istenen maddi tazminat, aktüerya (tazminat hesabı) bilirkişisinin raporuyla belirlenir. Hesabın genel mantığı şöyledir:
- Geçici iş göremezlik dönemi: Tedavinin sürdüğü ve çalışılamayan dönemde zarar, %100 iş gücü kaybı kabul edilerek hesaplanır; SGK'nın bu dönem için ödediği ödeneğin rücuya tabi kısmı düşülür [Y9].
- Sürekli iş göremezlik (maluliyet) zararı: İşçinin yaşına göre yaşam tablosu ve progresif rant yöntemiyle, kazadan hesap tarihine kadar bilinen dönem ile sonrasındaki bilinmeyen dönem ayrı ayrı hesaplanır; sonuç maluliyet oranıyla çarpılır.
- Kusur: Bulunan zarar işverenin kusur oranıyla çarpılır.
- SGK mahsubu: SGK'nın bağladığı gelirin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı tazminattan düşülür [Y6].
Geçmiş yıllarda Yargıtay iş kazası tazminatı hesabında hangi yaşam tablosunun kullanılacağı konusunda farklı dönemler için farklı ölçütler uygulamıştır; bu yöntem tartışmasını ve trafik kazasıyla farklarını Maluliyet Tazminatı Nasıl Hesaplanır? yazımızda anlattık.
İş kazası tazminatı hangi ücretten hesaplanır?
Esas alınan, işçinin gerçek ücretidir; bordroda görünen asgari ücret değil. Hukuk Genel Kurulu'na göre gerçek ücretin saptanmasında işyeri kayıtları ve ücret bordroları araştırılmalı, gerekirse emsal ücret araştırması yapılmalı ve işçinin hangi sıfatla çalıştığı tereddütsüz belirlenmelidir [Y14]. Bir tersane dosyasında ücret, gemi inşa sanayicileri ile deniz ticaret odasının bildirdiği emsal ücretlerin ortalaması alınarak belirlenmiştir [Y23]. Yargıtay'ın onadığı bir başka kararda hesapta işçinin net gelirinin esas alındığı, işçinin son ücretinin asgari ücrete oranlanarak sonraki dönemlere taşındığı görülüyor [Y3].
Bu nedenle bordroda görünmeyen ödemeler de tanık, banka kayıtları ve emsal ücret araştırmasıyla ispat edilerek tazminat hesabına yansıtılabilir. SGK geliri ise yalnızca SGK'ya bildirilen kazanç üzerinden hesaplandığı için iki rakam arasında fark oluşabilir.
SGK'nın ödediği gelir iş kazası tazminatından düşülür mü?
Kısmen. Yargıtay'a göre iş kazasından doğan maddi tazminat davası, SGK tarafından karşılanmayan zararın tahsiline ilişkindir; haksız zenginleşmeyi ve mükerrer ödemeyi önlemek için SGK gelirinin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı hesaplanan tazminattan düşülür [Y6]. Peşin sermaye değeri, SGK'nın bağladığı gelirin yaş, kesilme ihtimali ve SGK'nın belirlediği iskonto oranı dikkate alınarak hesaplanan toplu (bugünkü) değeridir (5510 s.K. m.3) [M1].
- Tamamı düşülmez: İşçinin kendi kusuruna ya da kaçınılmazlığa düşen ve SGK'nın işverenden geri alamayacağı kısım tazminattan indirilmez. Borçlar Kanunu da kısmen veya tamamen rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemelerinin tazminattan indirilemeyeceğini açıkça yazar (TBK m.55/1) [M2][Y6].
- "İlk" peşin sermaye değeri: Sonradan artan tutarlar değil, gelirin ilk peşin sermaye değeri esas alınır; hatalı indirim yapılması bozma sebebi olmuştur [Y7].
- Değerler SGK'dan sorulur: İlk peşin sermaye değeri ve ilgili tablo değerleri öncelikle SGK'dan istenir [Y8].
- Gelir henüz bağlanmamışsa: Mahkeme, SGK'yı da taraf hâline getirmek için davacıya süre verebilir [Y6].
İş kazası tazminatı ne kadar? Örnek: 35 yaşında, asgari ücretli, %15 maluliyet
İş kazası tazminatı hesaplama aracımızın yöntemiyle, Şubat 2026'da kaza geçiren 35 yaşındaki bir erkek işçi için (asgari ücret, %15 maluliyet, 4 ay geçici iş göremezlik, işveren %100 kusurlu, hesap tarihi 1 Ekim 2026) sonuç yaklaşık 2.100.216 TL çıkar. Bu tutar SGK payı düşülmeden, yalnızca çalışma gücü kaybını gösterir: SGK gelirinin peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmı, manevi tazminat ve faiz bu rakama dahil değildir. İşçinin kusuru varsa tutar o oranda azalır. Kesin tutar dosyadaki belgelere göre bilirkişi tarafından hesaplanır.
Aynı araçta SGK'nın bildirdiği peşin sermaye değeri biliniyorsa ilgili alana yazılarak düşülmüş tutar da görülebilir. Parmak ya da uzuv kaybı gibi yaralanmalar için de sabit bir tazminat tarifesi yoktur; tutarı maluliyet oranı, yaş, ücret ve kusur birlikte belirler.
Kaza Ön Bilgi Formu
Trafik kazası, iş kazası, servis ya da moto kurye kazasında yaralandıysanız kazanın türü, tarihi ve yeri, yaralanmanız, tutanak, rapor ve sigorta süreciyle ilgili temel bilgileri aşağıdaki kısa formla iletebilirsiniz. Yalnızca ad soyad ve telefon zorunludur; form randevu oluşturmaz ve vekâlet ilişkisi kurmaz.
İş Kazasında Manevi Tazminat Nasıl Belirlenir?
Bedensel bütünlüğü zedelenen işçi, acı ve elem karşılığı manevi tazminat isteyebilir; ağır bedensel zarar ya da ölüm hâlinde yakınları da manevi tazminat isteyebilir (TBK m.56) [M2]. Manevi tazminatın bir tarifesi yoktur; tutarı hâkim belirler. Yargıtay'a göre hâkim bu takdiri kullanırken ülkenin ekonomik koşullarını, tarafların sosyal ve ekonomik durumunu, paranın satın alma gücünü, kusur durumunu, maluliyet oranını, olayın ağırlığını ve tarihini, olayın iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin yeterince alınmamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığını göz önünde tutar [Y16].
Takdir sınırsız da değildir: 36 yaşında, %50 kusurlu ve %25,2 maluliyeti olan bir işçi için hükmedilen 100.000 TL manevi tazminat, Yargıtay tarafından "fazla" bulunarak bozulmuştur; Daire'ye göre tutar, uğranılan manevi zararla orantılı olmalıdır [Y17]. Manevi tazminat trafik sigortasından istenemediği için, trafik kazası niteliğindeki iş kazalarında bu kalem işverenden ve karşı aracın sürücüsü ile işleteninden istenir [M12].
Ölümlü İş Kazasında Yakınlar Hangi Tazminatları İsteyebilir?
İş kazası ölümle sonuçlanmışsa yakınların talepleri farklı başlıklarda toplanır:
- SGK ölüm geliri: Hak sahiplerine, ölenin aylık kazancının %70'i oranında gelir bağlanır ve hak sahipleri arasında paylaştırılır (5510 s.K. m.20) [M1].
- Destekten yoksun kalma tazminatı: Ölenin desteğinden yoksun kalan kişiler bu kaybı, cenaze giderleriyle birlikte işverenden isteyebilir (TBK m.53) [M2]. Bu tazminatta da SGK ölüm gelirinin yalnızca rücuya tabi kısmı dikkate alınır; rücu edilemeyen sosyal güvenlik ödemeleri tazminattan indirilemez (TBK m.55/1) [M2].
- Manevi tazminat: Ölenin yakınları için ayrıca istenebilir (TBK m.56) [M2].
31 Temmuz 2026'dan sonraki ölümlü kazalarda destekten yoksun kalma tazminatı için de aşağıda anlatılan yeni faiz ve mahsup kuralları uygulanır [M2][M7].
İş Kazası Tazminatı Davası Hangi Mahkemede Açılır?
İşçi ile işveren arasındaki iş ilişkisinden doğan uyuşmazlıklara ve SGK'nın taraf olduğu sosyal güvenlik davalarına iş mahkemeleri bakar (7036 s.K. m.5) [M5]. Yetkili mahkeme konusunda kanun işçiye seçenek tanır: davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer mahkemesinin yanında, iş kazasından doğan tazminat davalarında kazanın ya da zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir; bu kurala aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir (7036 s.K. m.6) [M5].
Örneğin Gebze ya da Yalova'da kaza geçiren ama İstanbul Anadolu Yakası'nda oturan işçi için Kartal'daki İstanbul Anadolu Adliyesi'nin iş mahkemeleri de yetkilidir. 2025 faaliyet raporuna göre bu adliyede 52 iş mahkemesi [D2], Gebze Adliyesi'nde 12 iş mahkemesi bulunuyor [D3]. Adliyedeki işleyişi Kartal Trafik Kazası Avukatı: Anadolu Adliyesi'nde Tazminat Davası, Gebze'yi Gebze Trafik Kazası ve İş Kazası Avukatı yazılarımızda anlattık.
İş kazası tazminatında arabulucuya gitmek zorunlu mu?
Hayır. İşçi alacaklarında arabuluculuk kural olarak dava şartıdır; ancak kanun iş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davalarını ve bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarını bu şartın dışında tutar (7036 s.K. m.3/3) [M5]. Aynı işçinin kıdem, ihbar ya da fazla çalışma gibi işçilik alacakları ise kanunun genel kuralına (m.3/1) tabidir [M5]. Taraflar isterse iş kazası tazminatında da arabuluculuğa ihtiyari olarak gidebilir; arabuluculukta imzalanan anlaşmanın kapsamı sonraki talepler bakımından önem taşır.
İş kazası davası adli tatilde durur mu?
Durmaz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na göre iş kazası tazminat davaları adli tatilde de görülebilecek işlerdendir (HMK m.103); bu nedenle adli tatile denk gelen kanun yolu süreleri, adli tatil için öngörülen bir haftalık uzatmadan yararlanmaz. Kararın verildiği dosyada iki tarafın temyiz dilekçesi bu gerekçeyle süre aşımından reddedilmiştir [Y14][M6].
İş kazası tazminatı davası ne kadar sürer?
Kesin bir süre verilemez. Süreyi çoğunlukla kusur, maluliyet (Adli Tıp) ve aktüerya bilirkişi raporlarının ne kadar sürede alındığı belirler; SGK'nın olayı iş kazası saymadığı ya da oranın tartışmalı olduğu dosyalarda tespit davasının sonucu da beklenebilir. İş mahkemelerinde basit yargılama usulü uygulandığı için iki duruşma arasındaki süre kural olarak bir aydan uzun olamaz (HMK m.320/3) [M6]; yazılı yargılamaya tabi davalar için 31 Temmuz 2026'dan beri üç aylık sınır getirildi (HMK m.147/3). İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki iş mahkemelerinin 2025 ortalama süreleri Anadolu Adliyesi'nde İş Kazası Tazminat Davası Ne Kadar Sürer? yazımızdadır.
İş Kazası Tespit Davası Ne Zaman Gerekir?
SGK olayı iş kazası saymazsa ya da kaza hiç bildirilmemişse, olayın iş kazası olduğunun mahkemece tespiti istenebilir. Bu dava SGK'ya ve işverene karşı birlikte açılır ve iş mahkemesinde görülür. Dava açılmadan önce SGK'ya başvuru zorunludur; SGK 60 gün içinde cevap vermezse talep reddedilmiş sayılır ve başvuruda geçen süre zamanaşımı ile hak düşürücü sürelerin hesabında dikkate alınmaz (7036 s.K. m.4) [M5]. Başvuru yapılmadan dava açılmışsa mahkeme eksikliğin tamamlanması için süre verir; SGK başvuru üzerine olayı iş kazası sayarsa dava SGK yönünden konusuz kalır [Y21].
İş kazasının tespiti davası için kanunda bir hak düşürücü süre yoktur; Yargıtay, 2000 ve 2007'deki kazalar için yıllar sonra açılan bir davada iş kazası tespitini onamıştır. Ancak iş kazası nedeniyle bağlanması gereken gelirlerin, hakkın kazanıldığı tarihten itibaren beş yıl içinde istenmeyen kısmı zamanaşımına uğrar [Y20][M1]. Yani geç açılan tespit davası iş kazasını tespit ettirebilir, ama geçmişe dönük gelirlerin bir kısmı alınamayabilir.
Sigortasız işçi iş kazası geçirirse ne olur?
İşe giriş bildirgesi verilmemiş, yani sigortasız çalıştırılan işçinin iş kazasında da gelir ve ödenekler SGK tarafından ödenir. SGK'nın yaptığı ve yapacağı masraflar ile bağlanan gelirin ilk peşin sermaye değeri, işverenin kusuru aranmaksızın işverenden ayrıca alınır (5510 s.K. m.23) [M1]. Uygulamada sigortasız çalışmanın kendisi de ispat edilmek zorunda kalınabilir; bu durumda iş kazası tespitinin yanında hizmet tespiti davası gündeme gelir. Hizmet tespiti davasının şartlarını ve süresini Hizmet Tespiti Davası Nedir, Nasıl Açılır? yazımızda anlattık.
İş kazası nasıl ispatlanır?
İş kazası her türlü delille ispat edilebilir. Dosyalarda sık kullanılan deliller şunlardır:
- SGK'ya verilen iş kazası bildirgesi ve hastanenin SGK'ya bildirimi,
- Kazanın olduğu gün hastaneye başvuru kayıtları, epikriz ve adli muayene raporları,
- Kolluk tutanakları ve varsa ceza soruşturması dosyasındaki ifadeler ile bilirkişi raporları,
- SGK denetim elemanlarının ya da iş müfettişlerinin soruşturma raporları (5510 s.K. m.13) [M1],
- İş arkadaşlarının tanıklığı, işyeri kamera kayıtları, puantaj ve görevlendirme yazıları.
İş Kazasında Zamanaşımı Ne Zaman Başlar, Kaç Yıldır?
İşverenin sorumluluğu iş sözleşmesine aykırılığa dayandığından (TBK m.417/3), işverene karşı iş kazası tazminatı talebi on yıllık genel zamanaşımına tabidir (TBK m.146) [M2]. Sürenin hangi tarihten başlayacağı ise tartışmalıdır. Hukuk Genel Kurulu 2024'te, oy çokluğuyla, zararın SGK'nın kesin maluliyet kararıyla belli olduğunu kabul ederek süreyi bu karar tarihinden başlatmıştır; karşı oy yazısında ise sürenin kaza tarihinden başladığı görüşü savunulmuştur [Y18]. 10. Hukuk Dairesi'nin aynı yöndeki bir kararında da sürekli iş göremezlik oranının kesin olarak belirlendiği tarih esas alınmıştır [Y19]. Buna karşılık bazı kararlarda on yıllık sürenin kaza tarihinden hesaplandığı görülür [Y3].
Bu nedenle sürenin kaza tarihinden itibaren de dolmuş sayılabileceği ihtimali, her dosyada ayrıca değerlendirilen bir risk olarak kalır. Diğer sorumlular için süreler farklıdır:
| Konu | Süre | Dayanak |
|---|---|---|
| İşverenin kolluğa bildirimi | Derhal | 5510 s.K. m.13 [M1] |
| İşverenin SGK'ya bildirimi | Kazadan sonraki 3 iş günü | 5510 s.K. m.13; 6331 s.K. m.14 [M1][M4] |
| Hastanenin SGK'ya bildirimi | 10 gün | 6331 s.K. m.14/4 [M4] |
| Dava öncesi SGK'ya başvuru | 60 gün içinde cevap yoksa ret sayılır | 7036 s.K. m.4 [M5] |
| Yüksek Sağlık Kurulu incelemesi | En geç 60 gün | Yönetmelik m.16 [M10] |
| Adli Tıp ya da bilirkişi raporuna itiraz | Tebliğden itibaren 2 hafta | HMK m.281 [M6] |
| İş kazası tespit davası | Hak düşürücü süre yok | [Y20] |
| SGK gelirleri | İstenmeyen kısım 5 yılda zamanaşımına uğrar | 5510 s.K. m.97 [M1] |
| İşverene karşı tazminat | 10 yıl; başlangıcı tartışmalı | TBK m.146 [M2][Y18] |
| Karşı aracın sürücüsü ve trafik sigortası | Öğrenmeden 2 yıl, her hâlde 10 yıl; ceza zamanaşımı daha uzunsa o süre | TBK m.72; KTK m.109 [M2][M12] |
Belirsiz Alacak Davası Kalktı: İş Kazası Tazminatı Davası 2026'da Nasıl Açılıyor?
İş kazası tazminat davaları uzun yıllar "belirsiz alacak davası" olarak, örneğin 1.000 TL gibi küçük bir tutarla açılır, bilirkişi raporundan sonra tutar artırılırdı. 7589 sayılı Kanun bu dava türünü düzenleyen HMK m.107'yi 31 Temmuz 2026'da yürürlükten kaldırdı; bu tarihten önce açılmış belirsiz alacak davaları eski hükme göre devam eder (7589 s.K. geçici m.1/10) [M6][M7].
Yeni davalarda kullanılan yol kısmi davadır. HMK m.109'a eklenen fıkraya göre alacağın bir kısmı dava edilmişse talep, aynı davada bir defaya mahsus olmak üzere, tahkikat sona erene kadar iddianın genişletilmesi yasağına takılmadan artırılabilir; artırılan kısım için de zamanaşımı dava tarihinden itibaren kesilmiş sayılır (HMK m.109/4) [M6]. Değişikliğin işçi alacaklarına etkisini Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı mı? yazımızda ayrıca anlattık.
31 Temmuz 2026'dan sonraki iş kazalarında faiz ve ödemeler nasıl hesaplanır?
7589 sayılı Kanun Borçlar Kanunu'nun 55. maddesine iki fıkra ekledi [M2]:
- Faiz: Çalışma gücü kaybı ve destekten yoksun kalma tazminatında, kazancın bilindiği döneme ait tazminata kaza tarihinden, kazancın bilinemediği (gelecek) döneme ait tazminata ise karar tarihinden kanuni faiz işletilir.
- Oransal mahsup: Tahkikat başlayıncaya kadar ifa amacıyla yapılan ödeme, ödeme tarihine göre belirlenecek tazminattan oransal olarak düşülür. Örneğin işverenin dava öncesinde yaptığı bir ödeme, o tarihteki tazminata oranlanarak hesaba katılır.
Bu iki kural yalnızca 31 Temmuz 2026'dan sonra meydana gelen olaylara uygulanır; daha önceki kazalarda eski uygulama sürer (7589 s.K. geçici m.1/9) [M7]. Yukarıdaki Şubat 2026 tarihli örnek kaza bu nedenle eski kurallara tabidir. Borçlar Kanunu ayrıca hesaplanan tazminatın, miktarı esas alınarak hakkaniyet düşüncesiyle artırılamayacağını veya azaltılamayacağını düzenler (TBK m.55/1) [M2].
İş Kazası Tazminatı İçin Hangi Belgeler Toplanır?
İş kazası dosyasında belgeler hem SGK aşamasını hem tazminat hesabını etkiler. Sık ihtiyaç duyulan belgeler şunlardır:
- İş kazası bildirgesi, SGK'nın olayı iş kazası saydığına dair yazısı ya da komisyon kararı,
- Hastane kayıtları, epikriz, istirahat raporları ve sağlık kurulu raporu,
- SGK Kurum Sağlık Kurulu kararı, varsa Yüksek Sağlık Kurulu kararı ve bağlanan gelirin peşin sermaye değerini gösteren yazı,
- Ücret bordroları, banka hesap dökümleri, SGK hizmet dökümü ve iş sözleşmesi,
- İşyerinin risk değerlendirmesi, iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları ve kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları (davada işverenden istenebilir),
- Ceza soruşturması dosyası: ifadeler, olay yeri tutanakları ve bilirkişi raporları.
Belgelerin büyük kısmı e-Devlet üzerinden (SGK hizmet dökümü, e-Nabız kayıtları) ya da mahkeme aracılığıyla ilgili kurumlardan istenerek dosyaya girer. Ayrıntılı işçi hakları ve iş hukuku süreçleri için İş Hukuku sayfamıza bakılabilir.
Kaynaklar
| Kod | Kaynak | Konu |
|---|---|---|
| M1 | 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu | m.3 (peşin sermaye değeri), 4, 12, 13 (tanım, bildirim), 17 (günlük kazanç; 7537 s.K. ile değişik), 18 (ödenek), 19 (gelir), 20 (ölüm geliri), 21 (rücu), 22 (sigortalının kusuru), 23 (sigortasız çalışan), 25, 55 (gelir artışı), 93 (haciz), 95 (itiraz), 97 (beş yıllık zamanaşımı) |
| M2 | 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu | m.52 (müterafik kusur), 53 (ölüm), 55 (7589 ile eklenen faiz ve oransal mahsup fıkraları dahil), 56 (manevi tazminat), 72, 146 (zamanaşımı), 417 (işverenin iş sağlığı ve güvenliği borcu) |
| M3 | 4857 sayılı İş Kanunu | m.2/6 (asıl işveren-alt işveren), m.25/I (sağlık sebebiyle fesih, askı döneminde ücret) |
| M4 | 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu | m.2 (kapsam), m.4 (işverenin yükümlülükleri), m.14 (kayıt ve bildirim) |
| M5 | 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu | m.3/3 (iş kazasında arabuluculuk istisnası), m.4 (SGK'ya ön başvuru), m.5 (görev), m.6 (yetki) |
| M6 | 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu | m.103 (adli tatil), m.107 (mülga), m.109/4 (kısmi davada artırım), m.147/3 (duruşma arası), m.281 (rapora itiraz), m.320/3 (basit yargılamada duruşma arası) |
| M7 | 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (RG 31.07.2026) | HMK 107'nin kaldırılması, TBK 55 değişikliği, geçici m.1/9-10 |
| M8 | Sağlık Raporları Yönetmeliği (RG 19.05.2026) | m.28 (raporlarda oran yazılmaması, "İş kazasına bağlıdır" ibaresi) |
| M9 | Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği (RG 11.10.2008) | Meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespiti, rapor veren hastaneler |
| M10 | Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun Görev, Yetki, Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik | m.16 (60 günlük inceleme süresi) |
| M11 | 1475 sayılı İş Kanunu | m.14 (kıdem tazminatı) |
| M12 | 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu | m.92/f (manevi tazminat kapsam dışı), m.97 (sigortaya yazılı başvuru), m.109 (zamanaşımı) |
| Y1 | Yargıtay HGK 01.03.2023, E.2022/1000, K.2023/140 | %10'un altındaki oranın tespitinde hukuki yarar; SGK ile işveren mecburi dava arkadaşı |
| Y2 | Yargıtay HGK 01.03.2023, E.2022/1001, K.2023/141 | Aynı ilke (SGK %1,3, Adli Tıp %5,3) |
| Y3 | Yargıtay 10. HD 21.11.2023, E.2022/10273, K.2023/11549 | %9,1 oranla tazminat; net gelir ve ücretin asgari ücrete oranlanması; işverenler %80, işçi %20 kusur; TBK 146 |
| Y4 | Yargıtay 10. HD 12.02.2026, E.2025/14143, K.2026/1371 | SGK %0, Adli Tıp %15,2 (2008 yönetmeliği, E cetveli); oranın geçerlilik tarihi |
| Y5 | Yargıtay 10. HD 21.04.2026, E.2025/14231, K.2026/5219 | Yüksek Sağlık Kurulu kararı yalnız SGK'yı bağlar; Adli Tıp 3. İhtisas Kurulu ve 2. Üst Kurul |
| Y6 | Yargıtay 10. HD 11.04.2023, E.2022/9613, K.2023/4049 | İlk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmının düşülmesi; gelir bağlanmamışsa süre |
| Y7 | Yargıtay 10. HD 16.11.2022, E.2021/8653, K.2022/14331 | "İlk" peşin sermaye değeri düşülür |
| Y8 | Yargıtay 10. HD 22.05.2024, E.2022/13266, K.2024/5742 | Peşin sermaye değerleri SGK'dan sorulmalı |
| Y9 | Yargıtay 10. HD 06.11.2025, E.2025/6130, K.2025/14909 | Geçici iş göremezlik döneminde %100 kayıp; ödeneğin rücuya tabi kısmı |
| Y10 | Yargıtay 10. HD 24.01.2023, E.2021/12781, K.2023/619 | Maluliyet yokken raporlu dönemin kazanç kaybı |
| Y11 | Yargıtay 10. HD 27.06.2024, E.2023/5575, K.2024/7230 | Kusura dayalı sorumluluk; kusur raporunun içeriği |
| Y12 | Yargıtay 10. HD 14.02.2023, E.2021/12142, K.2023/1185 | Üç kişilik bilirkişi heyeti, trafik bilirkişisi |
| Y13 | Yargıtay 10. HD 25.11.2024, E.2023/9076, K.2024/11743 | Kusursuz işverene karşı davanın reddi (moto kurye) |
| Y14 | Yargıtay HGK 13.12.2023, E.2022/1186, K.2023/1240 | Adli tatil; gerçek ücretin araştırılması; kusur dağılımı |
| Y15 | Yargıtay 10. HD 24.12.2024, E.2024/2733, K.2024/13634 | Asıl ve alt işverenin müteselsil sorumluluğu; taşeron sözleşmesi işçiyi bağlamaz |
| Y16 | Yargıtay 10. HD 16.01.2025, E.2024/688, K.2025/774 | Manevi tazminatın ölçütleri |
| Y17 | Yargıtay 10. HD 30.03.2026, E.2026/4492, K.2026/3307 | Fazla bulunan manevi tazminatın bozulması |
| Y18 | Yargıtay HGK 06.03.2024, E.2021/222, K.2024/153 | Zamanaşımının SGK kesin maluliyet kararından başlatılması (oy çokluğu) |
| Y19 | Yargıtay 10. HD 27.02.2024, E.2022/2907, K.2024/1866 | Oranın kesin belirlendiği tarih |
| Y20 | Yargıtay 10. HD 20.03.2023, E.2023/2655, K.2023/2791 | İş kazası tespit davasında hak düşürücü süre yok; gelirlerde beş yıl |
| Y21 | Yargıtay 10. HD 16.03.2022, E.2021/13309, K.2022/3677 | SGK'ya başvurunun dava sırasında tamamlanması |
| Y22 | Yargıtay 4. HD 11.09.2023, E.2022/4339, K.2023/8936 | Trafik kazası olan iş kazasında SGK ödemelerinin indirimi |
| Y23 | Yargıtay 10. HD 07.01.2025, E.2024/7339, K.2025/109 | Tersane kazasında emsal ücret |
| D1 | SGK, İş Kazası bilgi sayfası | Geçici iş göremezlik ödeneği oranları |
| D2 | İstanbul Anadolu Adalet Komisyonu, 2025 Yılı Faaliyet Raporu | Anadolu Adliyesi'ndeki iş mahkemesi sayısı |
| D3 | Gebze Adalet Komisyonu, 2025 Yılı Faaliyet Raporu | Gebze Adliyesi'ndeki iş mahkemesi sayısı |
İlgili sayfalar: İş Kazası Tazminatı Hesaplama · İstanbul İş Hukuku Avukatı · Sosyal Güvenlik Hukuku · Kaza Ön Bilgi Formu
Sıkça Sorulan Sorular
İş kazası tazminatı kimden alınır?
Üç ayrı kaynak vardır: SGK geçici iş göremezlik ödeneği ve kalıcı kayıpta sürekli iş göremezlik geliri öder; SGK'nın karşılamadığı maddi zarar ile manevi tazminat, kusuru oranında işverenden (taşeron varsa asıl işverenden de) istenir; kaza aynı zamanda trafik kazasıysa karşı aracın sürücüsü, işleteni ve trafik sigortası da sorumlu olabilir.
İş kazası tazminatı nasıl hesaplanır?
Bilirkişi işçinin gerçek ücretini belirler; geçici iş göremezlik dönemindeki kaybı ve maluliyet oranına göre ileriye dönük kaybı yaşam tablosu ve progresif rant yöntemiyle hesaplar; sonucu işverenin kusur oranıyla çarpar ve SGK gelirinin ilk peşin sermaye değerinin rücuya tabi kısmını düşer. Manevi tazminat ayrıca hâkim tarafından belirlenir.
İş kazası yüzde 10 alırsa kaç para maaş alır?
SGK geliri, kazadan önceki on iki ayın son üç ayındaki prime esas kazançtan bulunan aylık kazancın %70'inin, maluliyet oranıyla çarpılmasıyla hesaplanır (5510 s.K. m.17, 19). Örneğin aylık kazancı 30.000 TL olan sigortalı için %10 oranda gelir 2.100 TL olur. Bu yalnızca formülü gösteren bir örnektir; gerçek tutar SGK kayıtlarına göre hesaplanır ve enflasyon artışlarıyla yükseltilir.
İş kazası rapor parası ne kadar?
Geçici iş göremezlik ödeneği, kazadan önceki on iki aydaki prime esas kazançtan bulunan günlük kazancın yatarak tedavide yarısı, ayakta tedavide üçte ikisidir. İş kazasında ödenek, istirahat raporunun ilk gününden itibaren her gün için ödenir (5510 s.K. m.17, 18).
İş kazası geçirince maaş kesilir mi?
İşçinin kaza nedeniyle işine gidemediği süreler için kural olarak ücret işlemez (4857 s.K. m.25/I); bu dönemde SGK geçici iş göremezlik ödeneği öder. Toplu iş sözleşmesi olan işyerlerinde ödenek işverence SGK adına ödenip sonra mahsuplaşılabilir.
Maluliyet oranım yüzde 10'un altında çıktı, tazminat alabilir miyim?
%10 eşiği yalnızca SGK'nın sürekli iş göremezlik geliri bağlaması içindir. İşverene karşı maddi ve manevi tazminat bu eşiğe bağlı değildir; Yargıtay Hukuk Genel Kurulu %10'un altındaki oranın tespiti için de dava açmakta hukuki yarar olduğunu kabul etmiştir.
İş kazasında maluliyet oranını kim belirler?
Hastane sağlık kurulu raporuna oran yazılmaz; meslekte kazanma gücü kaybı oranını SGK Kurum Sağlık Kurulu belirler. İtiraz edilirse Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu karar verir; davada ise Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulu ve çelişki hâlinde 2. Üst Kurul inceleme yapar.
SGK'nın verdiği maluliyet oranına itiraz edilebilir mi?
Evet. Kurum kararına itirazı Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu inceler; bu kurulun kararı yalnızca SGK'yı bağlar. Oranın tespiti için SGK ve işverene karşı iş mahkemesinde dava açılabilir; Yargıtay'ın onadığı bir dosyada SGK'nın %0 bulduğu oran Adli Tıp raporlarıyla %15,2 olarak tespit edilmiştir.
İş kazası tazminatı arabuluculuğa tabi mi?
Hayır. İş kazası ve meslek hastalığından doğan maddi ve manevi tazminat davaları ile bunlarla ilgili tespit, itiraz ve rücu davalarında arabuluculuk dava şartı değildir (7036 s.K. m.3/3). Aynı işçinin kıdem, ihbar gibi işçilik alacakları ise genel kurala tabidir.
İş kazası tazminatı davası hangi mahkemede açılır?
İş mahkemesinde açılır. Davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yerin yanında, kazanın ya da zararın meydana geldiği yer ile işçinin kendi yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir (7036 s.K. m.6).
İş kazası tazminatında zamanaşımı kaç yıl?
İşverene karşı tazminat talebi on yıllık zamanaşımına tabidir (TBK m.146). Sürenin başlangıcı tartışmalıdır: Hukuk Genel Kurulu oy çokluğuyla SGK'nın kesin maluliyet kararının tarihini esas almış, karşı oyda kaza tarihi savunulmuştur. Karşı aracın sürücüsü ve trafik sigortası için ise öğrenmeden itibaren iki yıl, her hâlde on yıl uygulanır.
İş kazası kaç gün içinde SGK'ya bildirilir?
İşveren kazayı kolluğa derhal, SGK'ya en geç kazadan sonraki üç iş günü içinde bildirir (5510 s.K. m.13). Hastane de kendisine gelen iş kazasını on gün içinde SGK'ya bildirir. Kendi adına çalışan sigortalı kazayı kendisi, bir ayı geçmemek üzere üç iş günü içinde bildirir.
SGK'nın bağladığı gelir iş kazası tazminatından düşülür mü?
Yalnızca rücuya tabi kısmı düşülür. Tazminattan, SGK gelirinin ilk peşin sermaye değerinin SGK'nın işverenden geri alabileceği kısmı indirilir; işçinin kendi kusuru ya da kaçınılmazlık nedeniyle rücu edilemeyen kısım düşülmez (TBK m.55/1).
Taşeron işçisi iş kazası tazminatını asıl işverenden isteyebilir mi?
Evet. Asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı alt işverenle birlikte sorumludur (4857 s.K. m.2/6). Yargıtay'a göre bu müteselsil sorumluluktur; dava ikisine birlikte ya da birine açılabilir ve taşeron sözleşmesindeki sorumluluk maddesi işçiyi bağlamaz.
Sigortasız işçi iş kazası geçirirse tazminat alabilir mi?
SGK, sigortasız çalıştırılan işçinin iş kazasında da gelir ve ödenekleri öder; yaptığı masrafları ve gelirin ilk peşin sermaye değerini işverenden ayrıca alır (5510 s.K. m.23). İşverene karşı tazminat hakkı da ayrıca vardır; sigortasız çalışmanın ispatı için hizmet tespiti davası gündeme gelebilir.
İş kazası tazminatı hangi ücretten hesaplanır, net mi brüt mü?
Esas alınan işçinin gerçek ücretidir; bordrolar, işyeri kayıtları ve gerekirse emsal ücret araştırmasıyla belirlenir. Yargıtay'ın onadığı kararlarda hesapta işçinin net gelirinin esas alındığı görülür. SGK geliri ise SGK'ya bildirilen prime esas kazanç üzerinden hesaplanır.
Belirsiz alacak davası kalktıysa iş kazası davası nasıl açılıyor?
7589 sayılı Kanun belirsiz alacak davasını 31 Temmuz 2026'da kaldırdı; bu tarihten önce açılan davalar eski hükme göre sürer. Yeni davalar kısmi dava olarak açılıyor ve talep, tahkikat sona erene kadar bir defaya mahsus artırılabiliyor (HMK m.109/4).
İş kazası geçiren işçi kıdem tazminatı alabilir mi?
İşveren, kaza nedeniyle devamsızlık bildirim süresini altı hafta aştıktan sonra sözleşmeyi feshedebilir (4857 s.K. m.25/I). Bu sağlık sebebine dayanan fesih kıdem tazminatını ortadan kaldıran hâllerden değildir (1475 s.K. m.14); en az bir yıl çalışmış işçi için kıdem tazminatı gündeme gelir.
İş kazası aynı zamanda trafik kazasıysa ne olur?
İki ayrı yol vardır: işverene karşı iş mahkemesinde dava (işverenin kusuru aranır) ve karşı aracın sürücüsü, işleteni ile trafik sigortasına karşı talep (sigortaya önce yazılı başvuru gerekir). Manevi tazminat trafik sigortasından istenemez; SGK'nın rücuya tabi ödemeleri her iki tazminattan da düşülür.
SGK'nın iş kazası gelirine haciz konulabilir mi?
SGK'nın ödediği gelir, aylık ve ödenekler; SGK'nın kendi alacakları ve nafaka borçları dışında haczedilemez. Borçlunun muvafakati yoksa haciz talebi icra müdürünce reddedilir (5510 s.K. m.93).
- iş kazası tazminatı
- iş kazası
- sürekli iş göremezlik
- maluliyet raporu
- bedensel hasar
- sgk
- manevi tazminat
- kısmi dava
Bu konudaki hizmetlerimiz
Tazminat Hukuku



