İş Kazası Tazminatı Hesaplama

İş kazası geçiren sigortalıya Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından geçici iş göremezlik ödeneği ve kalıcı bir kayıp oluşmuşsa sürekli iş göremezlik geliri bağlanır. İşverenden talep edilebilecek fark tazminatı, gerçek zarardan bu ödemenin düşülmesiyle bulunur; bu araç toplam çalışma gücü kaybını gösterir, SGK payını ayırmaz.

Fark tazminatı ancak işverenin iş sağlığı ve güvenliği yükümlülüklerini ihlal ettiği ve kazada kusurlu olduğu tespit edildiğinde talep edilebilir. Kusur oranı genellikle bilirkişi incelemesiyle belirlenir; iş kazası konusundaki tüm hukuki süreç Tazminat Hukuku çalışma alanı sayfamızda ayrıntılı olarak anlatılmaktadır.

5510 sayılı Kanun m.13 gereği işveren, iş kazasını öğrendiği tarihten itibaren en geç 3 iş günü içinde SGK'ya bildirmek zorundadır; bu süre hafta sonu ve resmî tatiller hariç iş günü olarak hesaplanır. Süresinde bildirim yapılmaması işveren için idari para cezası, SGK'nın ödediği tutarlar için rücu riski ve kusur değerlendirmesinde aleyhe bir unsur oluşturabilir. İş kazasında yaralanma varsa sorumlular hakkında ayrıca ceza soruşturması da gündeme gelir; bu süreci taksirle yaralama suçu ve cezası yazımızda anlattık.

İş kazasından kaynaklanan tazminat talepleri, işçi ile işveren arasındaki iş sözleşmesine aykırılığa dayandığından TBK m.146 gereği 10 yıllık zamanaşımına tabidir; bu süre kazanın gerçekleştiği tarihten işlemeye başlar. Kaza aynı zamanda bir suç oluşturuyorsa ve ceza kanunlarında daha uzun bir zamanaşımı öngörülmüşse (TBK m.72/3), tazminat talebinde de bu daha uzun süre uygulanır.

İş kazası ölümle sonuçlanmışsa, ölenin mirasçısı olup olmadığına bakılmaksızın, onun geliriyle fiilen ve düzenli olarak geçinen eş, çocuk, anne-baba gibi yakınları TBK m.53 kapsamında destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilir. Bu kalem, bu aracın hesapladığı çalışma gücü kaybından tamamen ayrı bir tazminat türüdür ve resmî nikahsız eş gibi fiilî destek ilişkisini ispatlayan kişileri de kapsayabilir.