Hesaplama Araçları
Koşullu Salıverilme (Şartlı Tahliye) Hesaplama
Halk arasında şartlı tahliye olarak da bilinen koşullu salıverilme, hükümlünün ceza süresinin belirli bir oranını infaz kurumunda geçirmesinin ardından, 5275 sayılı Kanun m.107 uyarınca tahliye edilmesidir. Bu araç yalnızca tekerrüre tabi olmayan ve özel bir infaz rejimine girmeyen cezalardaki genel 1/2 oranını hesaplar — diğer durumlar için bir avukata danışılmalıdır.
Bu araç yalnızca aşağıdaki ikisi de doğruysa bir tarih gösterir:
Bu bir resmî müddetname değildir. Yalnızca en yaygın genel durumu (tekerrürsüz, özel rejime girmeyen ceza) gösterir. Suç tarihine göre geçici madde farkları, açık/kapalı kurum durumu ve infaz hâkimliği/Cumhuriyet Başsavcılığı kararı sonucu değişebilir. Kesin tarih için dosyanın bulunduğu infaz bürosuna veya bir avukata başvurunuz.
İyi Hâl Değerlendirmesi
Koşullu salıverilme, yalnızca cezanın belirli bir oranının infaz kurumunda geçirilmesiyle kendiliğinden gerçekleşmez; hükümlünün infaz kurumundaki iyi hâlinin idare ve gözlem kurulunca tespit edilmesi ve infaz hâkimliğinin bu yönde karar vermesi de gerekir (5275 s.K. m.107).
Denetimli Serbestlik ile Farkı
Denetimli serbestlik, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan iyi hâlli hükümlünün, talebi üzerine, cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını kurum dışında tamamlamasına imkân tanır (5275 s.K. m.105/A); koşullu salıverilme ise cezanın infazını sona erdiren asıl kurumdur. 4 Haziran 2025'te yürürlüğe giren 7550 sayılı Kanun'la, bu imkândan yararlanmak için koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin, beş günden az olmamak üzere, kurumda geçirilmiş olması şartı eklenmiştir. Araç, genel kurala göre denetimli serbestliğe en erken geçiş tarihini de gösterir.
Tutuklulukta ve Gözaltında Geçen Sürenin Mahsubu
Hüküm kesinleşmeden önce tutuklulukta, gözaltında veya kişi özgürlüğünü sınırlayan başka bir tedbirde geçirilen süreler, hükmedilen hapis cezasından mahsup edilir; yani doğrudan düşülür (TCK m.63). Bu sayede kişi aynı özgürlük kısıtlamasını iki kez yaşamış olmaz. Bu araçta mahsup günü ayrı bir alan olarak girilir ve gereken infaz gününden doğrudan düşülür.
Denetimli Serbestliğe Geçiş Nasıl Olur?
Denetimli serbestlik kendiliğinden başlamaz. Kanun; açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunan (ya da iradesi dışında açık kuruma ayrılamamış) iyi hâlli hükümlünün talebini, kurum idaresinin hazırladığı değerlendirme raporunu ve infaz hâkiminin kararını arar (m.105/A). 30 Mart 2020'ye kadar işlenen suçlarda, geçici 6. maddede sayılan istisnalar dışında, bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır. Süreç boyunca hükümlü, infaz hâkimliğinin belirlediği yükümlülüklere (gerektiğinde elektronik izleme, belirli aralıklarla imza, eğitim veya iş programına devam gibi) uymak zorundadır; bu yükümlülüklere aykırı davranış denetimli serbestliğin geri alınmasına yol açabilir.
Cezanın İnfaz Sürecindeki Temel Kavramlar
| Kavram | Açıklama |
|---|---|
| Koşullu salıverilme | Cezanın kanuni oranının infaz kurumunda geçirilmesi sonrası tahliye (m.107) |
| Denetimli serbestlik | Koşullu salıverilmeye en fazla 1 yıl kala, talep üzerine kurum dışında infaz (m.105/A) |
| İyi hâl | İdare ve gözlem kurulunca yapılan, tahliye kararına esas değerlendirme |
| Tekerrür | Daha önce kesinleşmiş bir mahkumiyetin bulunması; oranı ve koşulları değiştirir |
İnfaz Sürecinde Kilit Tarihler
| Aşama | Açıklama |
|---|---|
| İnfaza giriş | Cezanın fiilen infaz kurumunda çekilmeye başladığı tarih |
| Mahsup | Tutuklulukta/gözaltında geçen süre, infaza girişten önce cezadan düşülür (TCK m.63) |
| Denetimli serbestlik başlangıcı | En erken: koşullu salıverilmeye 1 yıl kala; kurumda gereken sürenin en az 1/10'u (en az 5 gün) geçirildikten sonra (m.105/A, 7550 s.K.) |
| Koşullu salıverilme | Cezanın yasal oranının (genel hâlde 1/2) infaz kurumunda tamamlanmasıyla (m.107) |
Kaynak Mevzuat
Aşağıdaki bağlantılar, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki resmî ve güncel kanun metinlerine gider.
Son güncelleme: 11 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Koşullu salıverilme oranı her suçta aynı mıdır?
Hayır; genel oran 1/2 olmakla birlikte terör, uyuşturucu imal/ticareti ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar gibi bazı suçlarda daha yüksek oranlar uygulanır.
Tekerrür hâlinde oran değişir mi?
Evet; tekerrür hükümleri koşullu salıverilme süresini ve bazı haklardan yararlanma koşullarını değiştirir. Bu araç tekerrür durumunu hesaplamaz.
Denetimli serbestlik herkese uygulanır mı?
Hayır; hükümlünün talebi, iyi hâl, açık ceza infaz kurumunda bulunma (veya bu şartı taşıma), kurumun değerlendirme raporu ve infaz hâkimliği kararı gerekir. Bu araç yalnızca en erken mümkün tarihi gösterir.
Tutuklulukta geçen süre cezadan düşülür mü?
Evet; hüküm kesinleşmeden önce tutuklulukta veya gözaltında geçen süreler, infaz edilecek cezadan mahsup edilir (TCK m.63).
Mahsup edilecek süre nasıl belgelenir?
Tutukluluk veya gözaltı süresi mahkeme ve cezaevi kayıtlarında yer alır; infaz savcılığı infaza başlarken bu süreyi resen hesaba katar. Bu araçta da aynı gün sayısı ayrıca girilmelidir.
Denetimli serbestlikte elektronik izleme (kelepçe) zorunlu mudur?
Her zaman değil; infaz hâkimliği hükümlünün durumuna göre elektronik izleme ve başka yükümlülükler (imza, eğitim/iş programı gibi) belirleyebilir.
Denetimli serbestlik yükümlülüklerine uyulmazsa ne olur?
Yükümlülüklere aykırı davranış, denetimli serbestlik kararının geri alınmasına ve kalan sürenin infaz kurumunda tamamlanmasına yol açabilir.
Gereken infaz süresi 1 yıldan kısaysa denetimli serbestlik uygulanır mı?
Uygulanabilir. Koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kalan hükümlü bu imkândan yararlanabilir; ancak 2025'ten bu yana kurumda gereken sürenin en az onda birinin, en az beş günün, geçirilmiş olması gerekir (m.105/A).
