Hesaplama Araçları
Miras Payı Hesaplama
Yasal mirasçıların payı, Türk Medeni Kanunu'nun zümre sistemine göre belirlenir: sağ kalan eşle birlikte önce altsoy (çocuklar), altsoy yoksa ana-baba zümresi, o da yoksa büyük ana-büyük baba zümresi mirasçı olur. Aşağıya aile durumunu girerek yasal payları görebilirsiniz.
Çocuk (altsoy) bulunmadığında miras anne, baba ve onların altsoyuna geçer.
- Devlet
- 1 · %100
- TMK m.501 — mirasçı bulunmaması hâlinde miras Devlete geçer
Girilen bilgilere göre kan hısmı mirasçı bulunmuyor. Bu durumda miras Devlete geçer.
Bu araç yalnızca yasal mirasçılık paylarını gösterir. Vasiyetname veya miras sözleşmesi varsa, mirastan feragat ya da mirasçılıktan çıkarma söz konusuysa paylar değişir. Ayrıca sağ kalan eşin mal rejiminden doğan katılma alacağı miras payından ayrı bir haktır ve tereke paylaşılmadan önce ayrılır.
Saklı Pay Nedir?
Saklı pay, kanunda sayılan yakın mirasçıların (altsoy, ana-baba, sağ kalan eş) miras bırakanın vasiyetname veya miras sözleşmesiyle dahi tamamen mahrum bırakamayacağı, yasal miras payının belirli bir oranına karşılık gelen korunmuş kısımdır (TMK m.506). Miras bırakan, saklı payları aşan kısım üzerinde serbestçe tasarruf edebilir.
Mirasın Reddi
Yasal mirasçılar, mirası kayıtsız şartsız reddedebilir; bu ret, mirasçının mirasçı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren üç ay içinde sulh hukuk mahkemesine yapılacak bir beyanla gerçekleştirilir (TMK m.605-606). Süresi içinde reddedilmeyen miras kazanılmış sayılır; miras bırakanın borca batık olduğu durumlarda bu süre özellikle önem taşır.
Mirasçı Bulunamazsa veya Yalnızca Eş Varsa Ne Olur?
Miras bırakanın hiçbir kan hısmı mirasçısı yoksa ve sağ kalan eşi de yoksa, miras Devlete geçer (TMK m.501). Kan hısmı mirasçısı hiç bulunmayıp yalnızca sağ kalan eş varsa, bu istisnai durumda eş herhangi bir zümre payı değil, mirasın tamamını alır (TMK m.499/4). Mirasçıları ve paylarını gösteren belgenin nasıl alınacağını veraset ilamı (mirasçılık belgesi) yazımızda anlattık.
Vasiyetname Varsa Bu Hesap Nasıl Değişir?
Bu araç yalnızca vasiyetname bulunmayan durumlardaki yasal (kanuni) miras paylarını hesaplar. Miras bırakan vasiyetname veya miras sözleşmesiyle tasarrufta bulunmuşsa, saklı payı zedelenen mirasçı, tasarrufun saklı payı aşan kısmının indirilmesi için tenkis davası açabilir (TMK m.560). Bu dava, saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571). Miras bırakanın sağlığında mallarını görünürde satış yoluyla devrederek mirasçılardan mal kaçırdığı durumları miras muvazaası ve tapu iptali davası yazımızda ele aldık.
İkinci Zümrede Pay Nasıl Dağılır?
Altsoy (çocuk) yoksa ikinci zümre mirasçı olur: bu zümrenin payı önce anne ve baba kolları arasında yarı yarıya bölünür. Anne veya babadan biri altsoyu bulunmaksızın miras bırakandan önce ölmüşse, o kola düşecek pay sağ kalan tarafa geçer (TMK m.497/3); anne veya babadan biri vefat etmiş ama kardeşler varsa, o kolun payı kardeşlere kalır (TMK m.496/2). Bu hesap yalnızca öz kardeşler (anne ve babası aynı olanlar) içindir; ana bir veya baba bir kardeşlerin payı farklı hesaplanır.
Saklı Pay Oranları (TMK m.506)
| Mirasçı | Saklı Pay Oranı |
|---|---|
| Altsoy (çocuklar ve halefleri) | Yasal miras payının yarısı |
| Ana ve baba | Yasal miras payının dörtte biri |
| Sağ kalan eş | Altsoy veya ana-baba zümresiyle birlikte mirasçıysa payının tamamı, diğer hâllerde dörtte üçü |
Örnek Miras Payı Hesapları
| Aile Durumu | Sağ Kalan Eş | Diğer Mirasçılar |
|---|---|---|
| Eş + 2 çocuk | 1/4 (%25) | Her çocuk 3/8 (%37,5) |
| Eş + anne + baba (çocuk/kardeş yok) | 1/2 (%50) | Anne 1/4, baba 1/4 (%25 her biri) |
| Eş yok, anne hayatta, baba vefat, 2 kardeş | — | Anne 1/2 (%50), her kardeş 1/4 (%25) |
Kaynak Mevzuat
Aşağıdaki bağlantılar, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki resmî ve güncel kanun metinlerine gider.
Son güncelleme: 11 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Sağ kalan eş her zaman aynı oranda mı miras alır?
Hayır; eşin payı hangi zümreyle birlikte mirasçı olduğuna göre değişir: altsoyla birlikte 1/4, ana-baba zümresiyle 1/2, büyük ana-büyük baba zümresiyle 3/4 (TMK m.499).
Evlilik dışı doğan çocuğun miras hakkı var mıdır?
Soybağı kurulmuşsa (tanıma veya babalık hükmüyle) evlilik içi çocuklarla aynı miras hakkına sahiptir.
Mirasçılar arasında pay eşit mi dağıtılır?
Aynı zümre içindeki mirasçılar (örneğin çocuklar) kural olarak eşit pay alır; farklı zümreler arasındaki dağılım kanunda ayrıca düzenlenmiştir.
Bu araç vasiyetnameyi de hesaba katıyor mu?
Hayır; yalnızca vasiyetname olmayan durumlardaki yasal miras paylarını hesaplar. Vasiyetname varsa saklı paylar çerçevesinde ayrı bir değerlendirme gerekir.
Mirasçı hiç bulunamazsa miras kime kalır?
Kan hısmı mirasçısı ve sağ kalan eş de yoksa miras Devlete geçer (TMK m.501).
Yalnızca sağ kalan eş varsa, eş mirasın tamamını mı alır?
Evet; kan hısmı mirasçısı hiç yoksa, sağ kalan eş istisnai olarak mirasın tamamına hak kazanır (TMK m.499/4).
Tenkis davası ne zaman açılmalıdır?
Saklı payın ihlal edildiğinin öğrenilmesinden itibaren bir yıl, her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinden, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinden itibaren on yıl içinde açılmalıdır (TMK m.571).
Üvey kardeşler (ana bir veya baba bir) bu hesaba dahil mi?
Hayır; bu araç yalnızca öz kardeşler (anne ve babası aynı olanlar) için geçerlidir. Üvey kardeşler yalnızca ortak oldukları ebeveynin kolundan pay alır, hesap farklı yapılır.