İstinaf ve Temyiz Süresi Hesaplama

İstinaf ve temyiz süreleri, her yargı kolunun kendi usul kanununda ayrı ayrı düzenlenmiştir; hukuk davalarında Hukuk Muhakemeleri Kanunu, ceza davalarında Ceza Muhakemesi Kanunu, idari davalarda İdari Yargılama Usulü Kanunu, icra mahkemesi kararlarına karşı istinafta ise İcra ve İflas Kanunu uygulanır. Bu yüzden aynı gün tebliğ edilen iki farklı türdeki karar için son gün farklı çıkabilir. Ceza davalarında istinaf ve temyiz süresi, 2024'teki değişiklikten bu yana hükmün açıklanmasından değil, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren işler ve iki haftadır (CMK m.273, m.291).

20 Temmuz - 31 Ağustos arasındaki adli tatil, kanun yolu sürelerini yargı türüne göre farklı etkiler. Hukuk yargılamasında adli tatile tabi dava ve işlerde, sürenin bitimi tatile rastlarsa süre tatilin bittiği günden itibaren bir hafta uzatılmış sayılır (HMK m.104); nafaka ve iş davaları gibi adli tatilde de görülen işlerde bu uzatma uygulanmaz (HMK m.103). Ceza yargılamasında ise adli tatile rastlayan süreler işlemez ve tatilin bittiği günden itibaren üç gün uzatılmış sayılır (CMK m.331). Bu araç adli tatili hesaba katmadığından, bu döneme denk gelen süreler ayrıca kontrol edilmelidir.

Tarafın kendi kusuru olmaksızın, iradesi dışında gelişen bir engel (ağır hastalık, doğal afet gibi) nedeniyle kanun yolu süresini kaçırması hâlinde, eski hâle getirme talep edilebilir (HMK m.95). Bu talep, engelin ortadan kalktığı tarihten itibaren iki hafta içinde, dilekçeyle ve dayanılan sebebin delilleriyle birlikte ilgili mahkemeye yapılmalıdır (HMK m.96-97).

Tebligat kanunda öngörülen usule aykırı yapılmışsa, muhatabın kararı fiilen öğrendiği tarih tebliğ tarihi sayılır (Tebligat Kanunu m.32); yani süre, kâğıt üzerindeki tebliğ tarihinden değil, gerçek öğrenme tarihinden itibaren işlemeye başlar. Bu durum genellikle tebliğ zarfındaki adres hatası veya muhatabın o adreste bulunmaması gibi hâllerde gündeme gelir.

İstinaf, bölge adliye mahkemesinin kararı hem maddi olay hem hukuk yönünden yeniden incelemesidir; mahkeme gerekirse yeniden delil toplayabilir. Temyiz ise Yargıtay'ın kararı yalnızca hukuka uygunluk yönünden denetlemesidir; Yargıtay yeniden delil incelemesi yapmaz, yalnızca hukuk kurallarının doğru uygulanıp uygulanmadığına bakar.