Faaliyet Alanları
İstanbul Yabancılar Avukatı
Yabancıların Türkiye'ye girişi, kalışı ve çıkışı ile uluslararası koruma talepleri 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nda düzenlenmiştir. Çalışma izinleri 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu, vatandaşlık işlemleri ise 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındadır.
Bu alandaki işlemlerin çoğu idari nitelikte olduğundan başvuru dosyasının eksiksiz hazırlanması ve idari başvuru sürelerine uyulması belirleyicidir. Olumsuz sonuçlanan işlemlere karşı idari yargıda dava açılması gerekebilir; bu davalarda süreler genel dava sürelerine göre daha kısadır.
İkamet İzni Başvuruları
Türkiye'de 90 günden uzun kalacak yabancıların, vize muafiyeti kapsamında olsalar bile ikamet izni alması gerekir. Başvuru İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi'nin e-ikamet sistemi üzerinden yapılır; izin türüne göre kira sözleşmesi, sağlık sigortası ve yeterli maddi imkân gibi belgeler istenir.
İkamet İzni Başvurusu İçin Gerekli Belgeler
Başvuruda genellikle geçerli pasaport, biyometrik fotoğraf, kalınacak adresi gösteren kira sözleşmesi veya konaklama belgesi, geçerli sağlık sigortası ve kalış süresi boyunca yeterli maddi imkâna sahip olunduğunu gösteren belgeler istenir. İzin türüne göre (öğrenci, aile, çalışma vb.) ek belgeler de talep edilebilir.
İkamet İzni Başvurusunun Reddi
Başvuru; belgelerin eksik veya gerçeğe aykırı olması, kamu düzeni veya güvenliği bakımından engel bulunması ya da adres kayıt sisteminde tutarsızlık tespit edilmesi gibi sebeplerle reddedilebilir. Ret kararına karşı tebliğinden itibaren idari yargıda dava açma yolu açıktır.
İkamet İzninin Uzatılması
İkamet izninin süresi dolmadan önce, kalışın devam etmesi hâlinde uzatma başvurusu yapılması gerekir; süresinde başvurulmaması, yabancının izinsiz kalış nedeniyle idari yaptırımlarla karşılaşmasına yol açabilir. Uzatma başvurusunda da ilk başvurudakine benzer belgeler yeniden istenir.
Çalışma İzni
Türkiye'de çalışacak yabancının, istisnalar dışında işveren aracılığıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'ndan çalışma izni alması gerekir (6735 s.K.). Belirli meslek gruplarında ve yatırımcılar için çalışma izni muafiyeti veya Turkuaz Kart gibi ayrı rejimler uygulanabilir.
Çalışma İzni Başvuru Süreci
Başvuru kural olarak işveren tarafından elektronik ortamda yapılır; yabancı, yurt dışındaysa ayrıca bulunduğu ülkedeki Türk konsolosluğuna da başvurabilir. Değerlendirmede işyerinin istihdam kapasitesi, yabancının niteliği ve pozisyonun gerekliliği gibi kriterler dikkate alınır.
Çalışma İzni Muafiyeti Olan Hâller
Kanun; belirli akademik, sanatsal veya sınırlı süreli görevlerde bulunan yabancılar için çalışma izni muafiyeti tanır. Muafiyet, ilgili yabancının çalışma izni almadan geçici olarak çalışmasına imkân verir, ancak muafiyetin kapsamı ve süresi göreve göre değişir.
Turkuaz Kart
Turkuaz Kart, belirli nitelik ve yatırım kriterlerini sağlayan yabancılara süresiz çalışma izni niteliğinde bir belge sağlar ve beraberindeki eş ve bakmakla yükümlü olduğu çocuklara da ikamet hakkı tanır. Değerlendirme, yabancının eğitim durumu, mesleki tecrübesi ve Türkiye'ye katkısı gibi unsurlara göre yapılır.
Türk Vatandaşlığının Kazanılması
Türk vatandaşlığı; evlilik yoluyla, istisnai olarak (belirli yatırım veya taşınmaz edinimiyle) ya da genel şartları taşıyan yabancıların olağan yoldan başvurusuyla kazanılabilir (5901 s.K.). Şartların sağlanması başvurana vatandaşlık kazanma bakımından kesin bir hak vermez, karar idarenin takdirindedir.
Evlilik Yoluyla Vatandaşlık
Bir Türk vatandaşıyla evlenen yabancı, evliliğin üzerinden belirli bir süre geçtikten ve evliliğin devam ettiği koşuluyla vatandaşlık başvurusunda bulunabilir. Başvuru, yalnızca evli olmakla değil, ortak hayatın fiilen sürdürüldüğünün ve muvazaalı bir evlilik olmadığının idarece değerlendirilmesiyle sonuçlanır.
İstisnai Yolla Vatandaşlık
Kanunda sayılan belirli tutarda taşınmaz edinimi, sermaye yatırımı, istihdam yaratma veya banka mevduatı gibi kriterlerden birini sağlayan yabancılar, olağan yoldaki ikamet süresi şartı aranmaksızın istisnai yoldan vatandaşlık başvurusunda bulunabilir. Bu yol, özellikle yatırımcı ve girişimci yabancılar için hızlandırılmış bir süreç sunar.
Olağan Yolla Vatandaşlık Başvurusu Şartları
Olağan yoldan başvuru için yabancının kanunda öngörülen süre boyunca Türkiye'de kesintisiz ikamet etmiş olması, reşit ve ayırt etme gücüne sahip bulunması, iyi ahlak sahibi olması, yeterli Türkçe bilmesi, geçimini sağlayacak gelire veya mesleğe sahip olması ve kamu düzeni ile güvenliği bakımından engel teşkil etmemesi gerekir.
Sınır Dışı Etme Kararına İtiraz
Hakkında sınır dışı etme kararı verilen yabancı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir. Dava açan yabancı, kanunda sayılan istisnalar dışında yargılama sonuçlanana kadar sınır dışı edilmez; mahkeme başvuruyu on beş gün içinde kesin olarak karara bağlar.
Uluslararası Koruma (Sığınma) Başvurusu
Ülkesinde zulüm görme korkusu nedeniyle Türkiye'ye sığınan yabancılar İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne uluslararası koruma başvurusunda bulunabilir. Türkiye, 1951 Cenevre Sözleşmesi'ni coğrafi sınırlamayla uyguladığından yalnızca Avrupa'dan gelenlere mülteci statüsü tanınır; diğer ülkelerden gelenler şartlarına göre şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsü alabilir. Başvuru sahibi, karar kesinleşene kadar sınır dışı edilmez.
İdari Gözetim ve İtiraz
Sınır dışı etme kararı alınmış bazı yabancılar hakkında, kaçma ve kaybolma riskinin bulunduğu değerlendirilirse idari gözetim kararı verilebilir (6458 s.K. m.57). Bu karara karşı, sınır dışı kararının aksine idare mahkemesine değil, sulh ceza hâkimliğine başvurulur; kanun başvuru için bir süre öngörmez. Hâkimlik incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir; gözetim şartları ortadan kalkar veya değişirse yeniden başvurulabilir (6458 s.K. m.57/6).
Çalışma İzni Türleri
| İzin Türü | Kimler İçin | Not |
|---|---|---|
| Süreli çalışma izni | Belirli bir işveren ve işte çalışacak yabancılar | İlk başvuruda en çok 1 yıl; aynı işverende uzatmada önce 2, sonra 3 yıla kadar (6735 s.K. m.10/1-2) |
| Süresiz çalışma izni | Uzun dönem ikamet izni olan veya en az 8 yıl kanuni çalışma izni olan yabancılar | 6735 s.K. m.10/3 |
| Bağımsız çalışma izni | Kendi hesabına çalışacak profesyonel meslek mensubu yabancılar, diğer kanunlardaki özel şartlarla | 6735 s.K. m.10/6-7 |
| Turkuaz Kart | Nitelikli yatırımcı, bilim insanı veya nitelikli işgücü kapsamındaki yabancılar | Süresiz, ilk üç yılı geçiş süresi (6735 s.K. m.11) |
İkamet İzni Türleri
| İzin Türü | Kimler İçin | Not |
|---|---|---|
| Kısa dönem ikamet izni | Turizm, ticari bağlantı, eğitim dışı geçici amaçlar | 6458 s.K. m.31 |
| Aile ikamet izni | Türk vatandaşı veya ikamet/çalışma izinli yabancının yakınları | 6458 s.K. m.34 |
| Öğrenci ikamet izni | Türkiye'de örgün eğitim gören yabancılar | 6458 s.K. m.38-39 |
| Uzun dönem ikamet izni | Türkiye'de kesintisiz en az 8 yıl ikamet izniyle kalmış yabancılar | 6458 s.K. m.42-43 |
| İnsani ikamet izni | Belirli koruma ihtiyacı bulunan yabancılar | 6458 s.K. m.46 |
Bu Alanda Yürütülen İşler
- İkamet izni başvuruları ve uzatma işlemleri
- Çalışma izni ve çalışma izni muafiyeti başvuruları
- Türk vatandaşlığının kazanılmasına ilişkin başvurular
- Sınır dışı etme (deport) kararına karşı dava açılması
- Tahdit ve giriş yasağı kayıtlarının kaldırılması talepleri
- İdari gözetim kararına itiraz
- Uluslararası koruma başvuruları ve idari itirazlar
- Yabancıların taşınmaz edinmesine ilişkin işlemler
- Yabancı mahkeme ve hakem kararlarının tanınması ve tenfizi
Sık Sorulan Sorular
Sınır dışı etme kararına ne kadar sürede itiraz edilebilir?
Sınır dışı etme kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren yedi gün içinde idare mahkemesine başvurulabilir (6458 s.K. m.53/3). Kural olarak yargı yoluna başvuran yabancı, yargılama sonuçlanıncaya kadar sınır dışı edilmez; kanunda sayılan bazı hâller bu kuralın dışında tutulmuştur. Mahkeme başvuruyu on beş gün içinde sonuçlandırır ve bu karar kesindir.
Türk vatandaşlığı evlilik yoluyla nasıl kazanılır?
Bir Türk vatandaşıyla en az üç yıldan beri evli olan ve evliliği devam eden yabancılar başvuruda bulunabilir (5901 s.K. m.16). Başvuruda aile birliği içinde yaşanması, evlilik birliğiyle bağdaşmayacak bir faaliyette bulunulmaması ve millî güvenlik ile kamu düzeni bakımından engel hâli olmaması aranır. Şartların sağlanması başvuranı vatandaşlık kazanma bakımından hak sahibi kılmaz; karar idarenin takdirindedir.
Taşınmaz edinerek Türk vatandaşlığı kazanmak mümkün müdür?
5901 sayılı Kanunun 12. maddesi uyarınca, yönetmelikte belirlenen şartları taşıyan yabancılar Cumhurbaşkanı kararıyla istisnai olarak Türk vatandaşlığını kazanabilir. Bu kapsamda aranan asgari taşınmaz tutarı ile tapu kaydına konulacak devir yasağı şerhinin süresi yönetmelikle belirlenir ve zaman içinde değişebilir. Bu nedenle başvuru öncesinde güncel şartların teyit edilmesi gerekir.
Yabancı mahkemeden alınan boşanma kararı Türkiye'de geçerli midir?
Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye'de hüküm doğurabilmesi için tanınması, icraya konulabilmesi için ise tenfiz edilmesi gerekir (5718 sayılı MÖHUK m.50 ve devamı). Boşanma kararları bakımından, kanunda aranan şartların bulunması hâlinde eşlerin birlikte başvurusuyla il veya ilçe nüfus müdürlüğü ya da dış temsilcilik aracılığıyla idari yoldan tescil de mümkündür.
Uluslararası koruma başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru, bulunulan ildeki İl Göç İdaresi Müdürlüğü'ne şahsen yapılır. Türkiye 1951 Cenevre Sözleşmesi'ni coğrafi sınırlamayla uyguladığından yalnızca Avrupa ülkelerinden gelenlere mülteci statüsü tanınır; diğer ülke vatandaşları şartlarına göre şartlı mülteci veya ikincil koruma statüsü alabilir. Başvuru sahibi, değerlendirme süresince sınır dışı edilmez.
İdari gözetim kararına nasıl itiraz edilir?
İdari gözetim kararına karşı, sınır dışı kararından farklı olarak idare mahkemesine değil, sulh ceza hâkimliğine başvurulur; kanun bu başvuru için bir süre öngörmez ve başvuru gözetimi durdurmaz (6458 s.K. m.57/6). Hâkimlik incelemeyi beş gün içinde sonuçlandırır ve kararı kesindir. Gözetim şartları ortadan kalkar veya değişirse yeniden başvurulabilir.