Hesaplama Araçları
Mal Rejimi Tasfiyesi (Boşanmada Mal Paylaşımı) Hesaplama
Halk arasında boşanmada mal paylaşımı olarak bilinen bu hesap, edinilmiş mallara katılma rejiminde evlilik birliği sona erdiğinde her eşin diğerinin artık değerinin yarısı üzerindeki katılma alacağı hakkına dayanır (TMK m.231, m.236). Aşağıya her eşin edinilmiş malını, borcunu ve varsa denkleştirmeyi girin.
1 Ocak 2002 öncesi evliliklerde o tarihe kadarki dönem için mal ayrılığı rejimi geçerlidir; bu araç yalnızca edinilmiş mallara katılma rejiminin yürürlükte olduğu dönemi hesaplar. Ayrıca değer artış payı (m.227), eklenecek değerler (m.229), katkı payı alacağı ve aile konutu üzerindeki haklar bu hesaba dâhil değildir. Kişisel mallar tasfiyeye girmez.
Kişisel Mal Nedir?
Kişisel mallar, evlenmeden önce sahip olunan mal varlığı değerleri ile evlilik sırasında miras veya bağış yoluyla edinilenler, manevi tazminat alacakları ve salt kişisel kullanıma yarayan eşyalardır (TMK m.220). Kişisel mallar, mal rejiminin tasfiyesinde katılma alacağı hesabına dahil edilmez.
Değer Artış Payı
Eşlerden birinin kişisel malına, diğer eşin karşılıksız katkısı ile değer eklenmişse, katkıda bulunan eş veya onun mirasçıları, tasfiye sırasında katkı oranında değer artış payı isteyebilir (TMK m.227). Bu talep, bu araçtaki katılma alacağı hesabından ayrı, dosyaya özgü bir değerlendirme gerektirir.
Katılma Alacağı Adım Adım Nasıl Hesaplanır?
Hesap dört adımda ilerler: önce her eşin edinilmiş mallarının tasfiye anındaki toplam değeri belirlenir; bundan edinilmiş mallara ilişkin borçlar düşülür ve varsa denkleştirme eklenir veya çıkarılır — sonuç, o eşin artık değeridir (TMK m.231). Artık değer hiçbir zaman eksiye düşmez, en fazla sıfır olur (m.232). Son adımda her eş, diğerinin artık değerinin yarısı kadar katılma alacağı hakkına sahip olur; bu iki karşılıklı alacak birbirinden mahsup edilerek tek bir net alacağa indirilir (m.236). Konuyu örneklerle boşanmada katılma alacağı yazımızda, kredisi süren evin paylaşımını ise boşanmada kredili konut yazımızda anlattık.
Denkleştirme Nedir?
Bir eşin kişisel malı için edinilmiş maldan harcama yapılmışsa ya da tam tersi, edinilmiş mal için kişisel maldan harcama yapılmışsa, tasfiyede bu tutarların denkleştirilmesi gerekir (TMK m.230). Örneğin evlilik içindeki maaş geliriyle (edinilmiş mal) eşlerden birinin evlilik öncesi sahip olduğu (kişisel) bir evin borcu kapatılmışsa, bu tutar denkleştirme yoluyla ilgili eşin artık değerine geri eklenir.
Zamanaşımı ve Görevli Mahkeme
Katılma alacağı davası aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesi tarafından aile mahkemesi sıfatıyla görülür. Türk Medeni Kanunu'nda bu dava için özel bir zamanaşımı süresi öngörülmediğinden, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 146. maddesindeki genel 10 yıllık zamanaşımı süresi uygulanır; bu süre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar. Bu süre, boşanmaya bağlı tazminat ve nafaka taleplerindeki bir yıllık süreyle (TMK m.178) karıştırılmamalıdır — ikisi farklı kurumlardır. Dava sürerken eşin mal kaçırmasına karşı alınabilecek önlemleri boşanmada mal kaçırma ve ihtiyati tedbir yazımızda ele aldık.
Edinilmiş Mal mı, Kişisel Mal mı?
| Örnek | Nitelik |
|---|---|
| Evlilik içinde maaşla alınan konut | Edinilmiş mal (m.219) |
| Miras yoluyla kalan taşınmaz | Kişisel mal (m.220) |
| Evlilik öncesi sahip olunan araç | Kişisel mal (m.220) |
| Kişisel maldan elde edilen kira geliri | Edinilmiş mal (m.219/3) |
Katılma Alacağı Hesabına Örnek
| Durum | A'nın Artık Değeri | B'nin Artık Değeri | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Borç yok, basit durum | 2.000.000 TL | 500.000 TL | A, B'ye 750.000 TL katılma alacağı öder |
| A'nın borcu var | 1.200.000 TL | 1.500.000 TL | B, A'ya 150.000 TL katılma alacağı öder |
| Artık değerler eşit | 1.000.000 TL | 1.000.000 TL | Alacaklar birbirini karşılar, kimse ödemez |
Kaynak Mevzuat
Aşağıdaki bağlantılar, T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki resmî ve güncel kanun metinlerine gider.
Son güncelleme: 11 Eylül 2026
Sıkça Sorulan Sorular
Katılma alacağı hangi mallar üzerinden hesaplanır?
Yalnızca evlilik süresince edinilen mallar (edinilmiş mallar) üzerinden hesaplanır; miras veya bağış yoluyla edinilen kişisel mallar bu hesaba dâhil edilmez.
Boşanma davası açılmadan katılma alacağı istenebilir mi?
Katılma alacağı davası, boşanma kararı kesinleştikten sonra ya da boşanma davasıyla birlikte açılabilir; evlilik devam ederken istenemez.
Eşlerden birinin borcu diğerinin alacağını azaltır mı?
Evet; edinilmiş mallara ilişkin borçlar, o eşin artık değerinden düşülerek hesaplanır.
2002 öncesi evliliklerde bu hesap geçerli mi?
Yalnızca 1 Ocak 2002'den sonraki dönem için geçerlidir; bu tarihten önce yasal mal ayrılığı rejimi uygulanıyordu.
Katılma alacağı davasının zamanaşımı süresi nedir?
Kanunda özel bir süre öngörülmediğinden, Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre genel 10 yıllık zamanaşımı süresi (TBK m.146) uygulanır; bu süre boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren işler. Boşanmaya bağlı tazminat ve nafaka taleplerindeki 1 yıllık süreyle (TMK m.178) karıştırılmamalıdır.
Denkleştirme nedir?
Bir eşin kişisel malı için edinilmiş maldan, ya da edinilmiş mal için kişisel maldan harcama yapılmışsa, bu tutarın tasfiyede geri eklenmesidir (TMK m.230).
Katılma alacağı davası hangi mahkemede açılır?
Aile mahkemesinde, aile mahkemesi bulunmayan yerlerde ise asliye hukuk mahkemesi tarafından aile mahkemesi sıfatıyla görülür.
Ev hanımı olan veya geliri olmayan eş katılma alacağı isteyebilir mi?
Evet; katılma alacağı hakkı doğrudan kanundan doğar ve gelir sahibi olma şartına bağlı değildir. Kanun, eşlerin evlilik birliğine katkısını yalnızca parasal katkıyla sınırlamaz.