Kredi Kartı Harcama İtirazı (Ters İbraz): Kaç Gün İçinde, Hangi Belgelerle? Banka Reddederse Ne Olur?
Kartla ödediğiniz parayı geri almak için chargeback rehberi: 10 gün ve 120 gün kuralı, duruma göre belgeler, banka kanalları, 3D Secure kararları, banka reddederse 3 yol ve dilekçe iskeleti.

Kartla ödeme yaptınız ama ürün gelmedi; ekstrede tanımadığınız bir işlem var; iptal ettiğiniz abonelikten para çekiliyor ya da aynı alışveriş iki kez yansıdı. Bu durumların hepsinde yol, bankacılık dilinde chargeback, Türkçede ters ibraz, banka uygulamalarında ise "harcama itirazı" denen başvurudur. Bu yazıda kanundaki ve kart kuruluşu kurallarındaki süreleri, duruma göre gereken belgeleri, banka kanallarını, 3D Secure işlemlerinde mahkemelerin kimi sorumlu tuttuğunu, banka reddederse başvurulabilecek yolları ve bir dilekçe iskeletini anlatıyoruz. Tam metni okunmuş sekiz kararı, aleyhe olanlar dâhil, künyeleriyle aktarıyoruz. Kart dışı ödeme yollarıyla yaşanan dolandırıcılıklar için genel çerçeve dolandırıldım, paramı nasıl geri alırım yazımızdadır.
Bu konuda bir dosyanız varsa:
Chargeback (ters ibraz) nedir? Harcama itirazı, iptal ve iadeden farkı
Chargeback, kart hamilinin itirazı üzerine kartı veren bankanın işlem bedelini satıcının bankasından geri istemesidir. "Ters ibraz", "harcama itirazı" ve "kart işlem itirazı" aynı başvuruyu anlatır. İptal, satıcının işlemi kesinleşmeden geri çekmesidir; iade, satıcının kendi rızasıyla parayı karta göndermesidir. Chargeback ise satıcı iade etmediğinde, ulaşılamadığında ya da işlemi siz hiç yapmadığınızda devreye giren, satıcının rızasına bağlı olmayan yoldur. Bu yüzden bankalar, mümkünse önce satıcıya başvurmanızı bekler.
Süreçte kimler var: siz, bankanız, satıcının bankası ve kart kuruluşu
Siz kart hamilisiniz; kartı veren banka "kart çıkaran kuruluş"tur; satıcıya POS veren banka ya da ödeme kuruluşu üye işyeriyle anlaşma yapan kuruluştur; Visa, Mastercard ya da Troy ise bankalar arasındaki kuralları koyar. Bankanız itirazı uygun bir nedenle kart kuruluşu sistemine girer, satıcının bankası satıcıdan belge ister. Belge yetersiz görülürse itiraz sizin lehinize sonuçlanabilir; yeterli görülürse reddedilebilir. Ödeme kuruluşu iyzico'nun ters ibraz prosedürü bu aşamayı şöyle anlatır: "Süreç sonunda sağlanan belge ve bilgilerin kartı veren banka tarafından yetersiz/geçersiz bulunması durumunda, kart hamilinin itiraz sürecini devam ettirme hakkı vardır."
Kart kuruluşu kuralları ile kanuni haklarınız aynı şey değil
Kart kuruluşu kuralları bankalar arasında uygulanır; siz bu kuralların tarafı değilsiniz. "Kart kuruluşu kurallarına göre itirazınız kabul edilmedi" cevabı, bankaya karşı kanundan doğan haklarınızın bittiği anlamına gelmez. 5464 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre bankalar "bildirim, talep, şikâyet ve itirazlara ilişkin gerekli tedbirleri almaya yönelik sistemi kurmak ve kesintisiz olarak açık tutmakla yükümlüdür"; 33. maddeye göre de "gerekli basiret ve özeni göstermekle yükümlüdür." Bankanın chargeback sürecindeki özeni bu hükümler üzerinden mahkemede tartışılabilir.
Hangi durumlarda chargeback istenebilir?
Visa sınıflandırmasında başlıca gruplar dolandırıcılık, yetkilendirme, işlem süreci ve tüketici uyuşmazlığıdır. Vatandaşın en sık karşılaştığı durumlar şunlardır.
Ürün gelmedi ya da sahte siteden alışveriş yaptınız
En yaygın neden budur. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 48. maddesine göre satıcı edimini taahhüt ettiği süre içinde yerine getirir; mal satışında "bu süre her hâlükârda otuz günü geçemez" ve süre geçerse "tüketici sözleşmeyi feshedebilir." Satıcının taahhüt ettiği teslim tarihi, mal satışında ise her hâlde en geç 30 gün, "ürün gelmedi" itirazı için güçlü bir ölçüttür. Kart kuruluşu kurallarında da süre beklenen teslim tarihinden başlar. Visa'nın 14 Ocak 2021 tarihli resmî belgesine göre itiraz "...no later than 120 calendar days from the last date the cardholder expected to receive the merchandise or services, not to exceed 540 calendar days from the transaction processing date" yapılmalıdır; yani beklenen son teslim tarihinden itibaren 120 gün, ama işlemden itibaren 540 günü aşmamak üzere.
Tanımadığınız işlem, kopyalanan ya da çalınan kart
Kart elinizdeyken bilmediğiniz bir işlem görüyorsanız kart bilgileriniz ele geçirilmiş olabilir. Kayıp ya da çalıntı kartla yapılan harcamalar da bu gruptadır. İlk iş kartı kapattırıp bankaya bildirimdir; 24 saat ve 150 TL kuralını aşağıda ayrıca anlatıyoruz.
İptal ettiğiniz abonelikten çekim devam ediyor
Dijital platform, spor salonu ya da "ücretsiz deneme" ile başlayan üyeliklerde iptale rağmen çekim sürebilir. Visa sınıflandırmasında bu, iptal edilen yinelenen işlemdir. En önemli belge iptal tarihini gösteren kayıttır; yoksa önce satıcıya yazılı iptal bildirimi gönderin.
Çifte çekim, yanlış tutar, karta yansımayan iade
Mükerrer çekim, fişteki tutardan fazlasının çekilmesi ya da "iade ettik" denen paranın karta gelmemesi de itiraz nedenidir. Cayma hakkını kullandıysanız da bu gruptasınız: 6502 m.48/4'e göre "Tüketici, on dört gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahiptir." Ürünü süresinde geri gönderdiğiniz hâlde bedel iade edilmediyse iade kargo belgesi ve cayma bildirimiyle itiraz edebilirsiniz.
Ayıplı ya da anlatıldığı gibi olmayan ürün
Ürün bozuk, sahte ya da ilandan farklıysa chargeback tek yol değildir; değişim, onarım, bedel indirimi ve sözleşmeden dönme haklarını ayıplı ürün aldım, değişim, onarım ve iade hakları yazımızda anlattık. Bankalar bu itirazlarda çoğu zaman ürünün satıcıya geri gönderildiğine dair kanıt ister.
Durumunuza göre itiraz kategorisi ve ekleyeceğiniz belgeler
Kategori adları Visa sınıflandırmasından örnektir; bankanız farklı ad ve kod kullanabilir.
| Sizin durumunuz | Kart kuruluşundaki karşılığı (örnek) | Ekleyeceğiniz belgeler |
|---|---|---|
| Ürün gelmedi, site kapandı, satıcı cevap vermiyor | Ürün veya hizmet alınmadı (Visa 13.1) | Sipariş onayı, vaat edilen teslim tarihi, kargo takip ekranı, satıcıyla yazışmalar |
| Tanımadığım işlem var, kart elimde | Dolandırıcılık: kart fiziken kullanılmadan işlem | Kartı kapattırdığınızı gösteren kayıt, işlemi yapmadığınıza dair beyan, varsa savcılık şikâyeti |
| Kart kayboldu ya da çalındı | Dolandırıcılık grubu | Bildirimin tarih ve saati, karakol veya savcılık tutanağı |
| Abonelik iptal edildi, çekim sürüyor | İptal edilen yinelenen işlem | İptal onayı, iptal tarihli ekran görüntüsü, iptal bildirimi |
| Aynı alışveriş iki kez çekildi | Mükerrer işlem | İki çekimi gösteren ekstre, tek fiş veya fatura |
| Anlaşılandan fazla tutar çekildi | Hatalı tutar | Fiş, fatura, sipariş ekranı |
| İade yansımadı, cayma hakkımı kullandım | İade yapılmadı | İade onayı ya da işlem numarası, iade kargo belgesi, cayma bildirimi |
| Ürün bozuk, sahte ya da farklı | Tarif edildiği gibi değil ya da kusurlu | Fotoğraflar, ilan ekranı, satıcıya bildirim, iade kargo belgesi, varsa servis raporu |
Hangi ödemelerde chargeback yoktur?
Chargeback bir kart kuralıdır. 6493 sayılı Kanun'un 24. maddesi kart konularını 5464'e bırakır: "Banka ve kredi kartları ile ilgili olarak ... 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu ile 5464 sayılı Kanun uyarınca yapılan düzenlemelerde yer alan hususlarda bu Kanun hükümleri uygulanmaz." E-para, ödeme hesabı ve para transferleri ise 6493'e ve TCMB'nin ödeme hizmetleri yönetmeliğine tabidir. Kart için geçerli sorumluluk sınırı ile e-para için geçerli kurallar internette sık sık yan yana verilir; ikisi karıştırılmamalıdır. Papara için Papara'da dolandırıldım, para iadesi, kripto için kripto borsasında hesabım donduruldu yazılarımıza bakabilirsiniz.
| Ödeme aracı | Chargeback | Mevzuat | Başlıca yollar |
|---|---|---|---|
| Kredi kartı (fiziki ya da sanal) | Var | 5464, kart sözleşmesi, kart kuruluşu kuralları | Harcama itirazı, hakem heyetleri, tüketici mahkemesi; dolandırıcılıkta savcılık |
| Visa, Mastercard ya da Troy logolu banka kartı | Kart kuruluşu kurallarına göre işler | 5464, kart sözleşmesi | Bankaya itiraz, hakem heyetleri, tüketici mahkemesi |
| E-para ve ödeme hesabı (Papara, ininal vb.) bakiyesinden gönderim | Yok | 6493 ve TCMB yönetmeliği | Kuruluşa yetkisiz işlem bildirimi, savcılık, CMK 128/A, alıcıya karşı dava |
| Havale, EFT, FAST | Yok | 6493 ve genel hükümler | Bankaya bildirim, savcılık, CMK 128/A, sebepsiz zenginleşme ya da haksız fiil davası |
| Kripto transferi | Yok | Kripto varlık mevzuatı ve genel hükümler | Platforma bildirim, savcılık, cüzdan ve hesap tespiti |
Kartla bir e-para hesabına ya da kripto platformuna para yüklediyseniz yükleme bir kart işlemidir; ama para oradan dolandırıcıya gönderildiyse sorun sonraki transferdedir ve yüklemeye itiraz çoğu zaman sonuç vermez. Yasa dışı bahis sitelerine yapılan ödemelerde ayrıca ceza hukuku ve hesap blokesi riski doğar; bkz. MASAK ve yasa dışı bahis blokesi.
Süreler: 10 gün, 20 gün, 120 gün ve 540 gün kuralı
Karışıklığın çoğu iki süre rejiminin karıştırılmasından doğar. Birincisi kanundadır ve sizinle bankanız arasında işler. 5464 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre: "Kredi kartı ile yapılan işlemlere, son ödeme tarihinden itibaren on gün içinde, kart çıkaran kuruluşa başvurmak suretiyle itiraz edilebilir. ... Süresi içerisinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir. Hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmaz." Banka da itirazı "başvuru tarihinden itibaren yirmi gün içinde hamilin başvuru yöntemi kullanılarak ve gerekçeli bir şekilde cevaplandırmak zorundadır."
İkincisi kart kuruluşu kurallarıdır ve bankalar arasında işler. iyzico prosedürüne göre "İtiraz süresi, itirazın nedenine göre değişiklik göstermekte olup, hiçbir koşulda işlemin karta yansıma tarihinden itibaren 540 günü aşamaz"; çoğu nedende en fazla 120 gün vardır. Visa belgesinde 120 ve 540 gün açıkça yazılıdır; Mastercard'da da benzer süreler uygulanır, ancak resmî kural kitabı kamuya açık olmadığından bankanızdan teyit edin.
| Süre | Kimin süresi, nereden başlar? | Dayanak | Kaçarsa ne olur? |
|---|---|---|---|
| 10 gün | Sizin itiraz süreniz; son ödeme tarihinden | 5464 m.11/2 | Hesap özeti kesinleşir, dava hakkı saklıdır; kart kuruluşu süresi açıksa itiraz yine işleme alınabilir |
| 20 gün | Bankanın gerekçeli cevap süresi; başvurudan | 5464 m.11/1 | Banka kanuni yükümlülüğünü ihlal eder; bunu hakem heyetinde ya da mahkemede ileri sürebilirsiniz |
| 30 gün (yurt dışı 60 gün) | Bankanın işlem kayıtlarını verme süresi; talepten | 5464 m.8/3 | Belge verilmemesi bankanın ispat yükü bakımından aleyhine değerlendirilebilir |
| 120 gün | Kart kuruluşu penceresi; nedene göre işlem, beklenen teslim ya da iade belgesi tarihinden | Visa (2021), iyzico; Mastercard'da benzer | Banka itirazı kart sistemine giremeyebilir; bankaya karşı kanuni haklar ayrıca değerlendirilir |
| 540 gün | Mutlak üst sınır; işlemin karta yansıma tarihinden | Visa (2021), iyzico | Kart kuruluşu üzerinden ters ibraz biter; yalnız bankaya ve satıcıya karşı hukuki yollar kalır |
10 günü kaçırdım: dava hakkım bitti mi?
Bitmedi; kanun bunu açıkça söylüyor. Kesinleşen hesap özeti borca dair bir karine oluşturur, bu yüzden sonradan itiraz edenin delilleri güçlü olmalıdır; ama hakem heyeti ve dava yolu açıktır. Ayrıca kart kuruluşunun 120 günü dolmamışsa banka itirazı yine sisteme girebilir. "Süre geçti" cevabı alırsanız hangi sürenin kastedildiğini yazılı olarak sorun.
120 gün hangi tarihten başlar?
iyzico prosedürüne göre süre ürün ya da hizmet itirazında beklenen teslim tarihinden, iade ve iptalde belge tarihinden, diğerlerinde karta yansıma tarihinden başlar; otelde çıkış günü, araç kiralamada aracın iade günü işlem tarihi sayılır. İleri tarihli bir hizmet için ödeme yaptıysanız "120 gün geçti" cevabını hemen kabul etmeyin; başlangıç tarihinin nasıl hesaplandığını sorun.
Adım adım chargeback başvurusu
Aşağıdaki çizelge, sorunu fark ettiğiniz andan itibaren hangi sürenin ne zaman işlediğini gösteriyor.
| Ne zaman? | Ne yapılır? | Dayanak |
|---|---|---|
| İlk 1 saat | Kartı kapattırın, işlemi ya da kaybı bildirin; saati ve referans numarasını not edin | 5464 m.16/1 |
| Bildirimden önceki 24 saat | Kayıp, çalıntı ya da bilgilerin ele geçirilmesinde bu süredeki harcamalardan sorumluluk kanun metnine göre 150 TL ile sınırlı | 5464 m.12/1 |
| Son ödeme tarihinden itibaren 10 gün | Hesap özetindeki işleme bankaya itiraz | 5464 m.11/2 |
| Başvurudan itibaren 20 gün | Bankanın gerekçeli cevabı; gelmezse yazılı hatırlatma | 5464 m.11/1 |
| Talepten itibaren 30 gün (yurt dışı 60 gün) | İşlem kayıtlarının size verilmesi | 5464 m.8/3 |
| 120 gün | Kart kuruluşu itiraz penceresi | Visa, iyzico |
| 540 gün | Kart kuruluşu üzerinden itirazın son sınırı | Visa, iyzico |
| Bankanın cevabından itibaren 60 gün | TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti'ne başvuru | TBB Tebliği m.7(a) |
| İşlemden itibaren 2 yıl | TBB heyeti başvurusunun son sınırı | TBB Tebliği m.7(b) |
İlk saat: kartı kapattırın ve işlemi bildirin
5464 m.16'ya göre kart hamili bilgileri "güvenli bir şekilde korumak" ve "kartın kaybolması, çalınması veya iradesi dışında gerçekleşmiş herhangi bir işlemi öğrenmesi halinde kart çıkaran kuruluşu derhal haberdar etmek" zorundadır. Mobil uygulamadan kartı kapatın, çağrı merkezini arayın, görüşme saatini ve referans numarasını yazın. Kanun'un 32. maddesine göre çağrı merkezi ses kayıtları bildirimden itibaren bir yıl, ihtilaflıysa ihtilaf sonuçlanıncaya kadar saklanır; bu kaydın saklanmasını ve size verilmesini yazılı olarak isteyebilirsiniz.
Bankaya yazılı itiraz: kanal, referans numarası, ses kaydı
Telefon acil bildirim içindir; itirazın kendisini mobil uygulamadaki itiraz formundan ya da yazılı yapın ve başvuru numarasını saklayın. Uyuşmazlık büyüyebilecekse şubeye imzalı dilekçe verip alındı belgesi almak ya da noter aracılığıyla bildirim göndermek mümkündür. Kanun cevabın "hamilin başvuru yöntemi kullanılarak" verilmesini istediği için yazılı başvuruya telefonda verilen ret cevabı yetmez.
Satıcıya başvurduğunuzun kanıtı neden istenir?
Ürün gelmedi, iade yapılmadı ya da ürün farklı gibi tüketici uyuşmazlıklarında kart kuralları önce satıcıyla çözüm arandığını görmek ister. Satıcıya e-posta ya da site içi mesajla ne istediğinizi ve son tarihi yazın; cevapsızlık da delildir. Dolandırıcılık ve tanımadığınız işlemlerde satıcıya başvurmanız gerekmez.
Banka bazında itiraz kanalları
Bilgiler bankaların kendi sayfalarından derlenmiştir; menüler değişebilir. Bankaların beyan ettiği sonuçlanma süresi kart kuruluşu sürecine ilişkindir ve 20 günlük gerekçeli cevap yükümlülüğünü kaldırmaz.
| Banka | Dijital kanal | Telefon | Bankanın beyan ettiği süre | Kaynak |
|---|---|---|---|---|
| Türkiye İş Bankası | İşCep ya da İnternet Şube: Kartlar > Harcama İtirazı; Maximum Mobil: Kartlarım > Kart İşlemlerim > Harcama İtirazı | 0850 724 0 724 | İtiraz 120 gün (en fazla 540); sonuç 180 güne kadar | Resmî blog (08.08.2024) |
| Akbank | Akbank Mobil: Destek merkezi > Başvuru, iptal ve iade işlemleri > Kart harcama itirazı; İnternet Şube; PDF form ya da şubeye imzalı yazı | 444 25 25 | Sonuç 15 ile 180 gün arası | Resmî sayfa |
| Garanti BBVA | Mobil: Hesap ve Kart > Kartlar > Acil Durumlar > Kart İşlem İtirazı; İnternet Şube: Kartlar > Kart İşlem İtirazı | 444 0 333 | 20 gün içinde incelenerek bilgi verilir; son ödeme tarihinden önce itiraz önerilir | Resmî sayfa |
| Yapı Kredi | İnternet Şube ve mobil (menü yolu doğrulanamadı) | 444 0 444 | Doğrulanamadı | Orta güven, ikincil kaynak; resmî kanaldan teyit edin |
| Ziraat Bankası | Mobil bankacılık (menü yolu doğrulanamadı) | Çağrı merkezi | Doğrulanamadı | Resmî sayfa bulunamadı; şubeden ya da çağrı merkezinden bilgi alın |
İtiraz sürerken ekstre borcunu ödemeli miyim?
Kanunda açık bir hüküm yoktur. Bazı bankalar itiraz edilen tutarı geçici olarak alacak kaydeder ve itiraz olumsuz biterse yeniden borç yansıtır; bazıları ödenmesini bekler. Bankanızdan yazılı bilgi alın. Asgari ödeme tutarını ödememek, itiraz haklı çıksa bile gecikme sonuçları doğurabilir; ödeme yapmanız itirazdan vazgeçtiğiniz anlamına gelmez.
İspat yükü: kim neyi kanıtlamak zorunda?
İspat yükü çoğu zaman sizde değildir. 5464 m.32/1: "Kart numarası bildirilmek suretiyle üye işyerinden telefon, elektronik ortam, sipariş formu veya diğer iletişim araçları yoluyla yapılan işlemlerden doğacak anlaşmazlıklarda ispat yükü üye işyerine aittir." m.32/2'ye göre de banka ile hamil arasındaki uyuşmazlıkta "işlemin hatasız bir şekilde kaydedildiği, hesaba intikal ettirildiği ve herhangi bir teknik yetersizlik veya arıza halinin bulunmadığını ispat etme yükümlülüğü kart çıkaran kuruluşa aittir."
m.15/3 ise şöyledir: "...harcama belgesi düzenlenmeksizin çeşitli iletişim araçları yoluyla veya sipariş formu vasıtasıyla yapılan mal ve hizmet alımlarındaki hukuka aykırı kullanımlardan kaynaklanan zararlardan kart hamili sorumlu tutulamaz." Bu, telefonla ya da sipariş formuyla kart numarası verilerek bilginiz dışında yapılan işlemlerde güçlü bir dayanaktır; 3D Secure ile onaylanmış internet işlemlerine uygulanıp uygulanmayacağı tartışmalıdır. Genel kural ise kartın zilyetliğine geçtiğiniz andan itibaren kullanım sorumluluğunun size ait olmasıdır (m.15/1).
Banka satıcının belgesini göstermiyorsa
Şikâyet sitelerinde sık görülen sorun budur: Banka "üye işyeri belge sundu" deyip belgeyi göstermiyor. Kanun size üç araç verir:
- Kayıt isteme (m.8/3): Banka "talep edilmesi halinde, gerçekleştirilmiş işlemlere ait kayıtları otuz günü geçmemek üzere işlemin mahiyetine uygun bir süre zarfında sağlamakla yükümlüdür. Yurt dışı işlemlerinde bu süre altmış gün olarak uygulanır."
- Gerekçeli cevap (m.11/1): Hangi belgenin neden yeterli görüldüğünü açıklamayan tek cümlelik ret, gerekçeli sayılmayabilir.
- Ses kaydı (m.32/3): Telefon görüşmelerinin kaydının saklanmasını ve verilmesini isteyin.
Belgeyi aldığınızda inceleyin. iyzico prosedürü teslimatta "önemli olan imzanın işlem sahibine ait olması" gerektiğini vurgular. İmza sizin değilse, adres farklıysa ya da belge başka siparişe aitse itirazı bu karşı delille sürdürebilirsiniz.
3D Secure ve SMS şifresiyle yapılan işlemler: kim sorumlu?
Bankaların en sık ret gerekçesi "işlem 3D Secure ile onaylandı" cevabıdır. Mahkemeler, şifreyi "banka görevlisi" diyen birine söyleyen ya da tuşlayan müşteriyi çoğu dosyada ağır kusurlu ya da ortak kusurlu saymıştır. Buna karşılık şifre hiç gönderilmediğinde ya da banka olağandışı ardışık işlemleri fark etmediğinde bankanın sorumluluğuna hükmedilmiştir. Aşağıdaki her satır tam metni okunmuş bir karara dayanır.
| Olay | Karar | Sonuç |
|---|---|---|
| 3D Secure şifresi gönderilmemiş ya da telefona gelmemiş | Yargıtay 19. HD, 2016/7574 E., 2017/4073 K., 23.05.2017 | Banka tamamen kusurlu; 20.734,62 TL'nin bankadan tahsili onandı |
| "Banka çalışanı" yönlendirmesiyle "iptal şifresi" SMS'leri tuşlandı | İstanbul BAM 12. HD, 2022/1064 E., 2025/681 K., 29.04.2025 | Müşteri tarafının ağır kusuru illiyet bağını kesti; banka sorumlu değil |
| "Banka" diye arayana SMS şifreleri tuşlandı; 36 dakikada 19 işlemle 179.900 TL | Yargıtay 11. HD, 2023/2558 E., 2024/4893 K., 11.06.2024 | BAM ortak kusur deyip tamamına hükmetti; Yargıtay gerekçe-hüküm çelişkisi nedeniyle usulden bozdu |
| 30 saniye ile 4 dakika arayla ardışık kontör alımı; dinamik şifre yok, uyarı yok | Yargıtay 13. HD, 2011/4611 E., 2011/12878 K., 20.09.2011 | Her iki tarafın kusuru var; oran bilirkişiyle belirlenmeli |
| Kart minibüste çalındı; bildirimden 4 dakika önce sahte imzalı harcama | Yargıtay HGK, 2017/2850 E., 2019/154 K., 14.02.2019 | Ağır ihmal yok; bankanın güvenlik zafiyeti araştırılmalı (bozma) |
| Kendi oluşturduğu sanal kartla sahte siteye ödeme; işyeri süresinde belge sundu | Yargıtay 19. HD, 2016/20278 E., 2018/5120 K., 22.10.2018 | Belgeler yeterli bulundu; davanın reddi onandı |
SMS hiç gelmediyse
Banka "şifreyle yapıldı" diyorsa SMS'in gönderildiğini ve içeriğini gösteren kayıtları isteyin; operatörünüzden de o saatlerin mesaj kaydını alın. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin onadığı kararda, bankanın şifre göndermediği savcılık dosyasındaki iletişim tespiti kayıtlarıyla ortaya çıkmıştır. Savcılığa şikâyetin bankaya karşı somut faydası budur.
Kodu "banka görevlisi"ne söylediyseniz ya da tuşladıysanız
En zor durum budur. İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi, bilirkişi bankayı kusurlu bulmasına rağmen, kayıtlı telefona gelen kodların müşteri tarafından girilmesini illiyet bağını kesen ağır kusur saymıştır. Yine de ayırt edici sorular vardır: SMS'te tutar ve işyeri yazıyor muydu, mesaj "iptal" ya da "güvenlik" kodu gibi yanıltıcı bir bağlamda mı geldi, işlemler harcama alışkanlığınıza aykırı mıydı, banka sizi uyardı mı?
Kısa sürede çok sayıda olağandışı işlem: bankanın özen yükümlülüğü
Bankalar "güven kurumu"dur ve hafif kusurlarından da sorumlu olabilir. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi (karar tarihindeki adıyla), ardışık ve bölünmüş harcamalarda dinamik şifre kullanmayan ve müşteriyi uyarmayan bankayı özen borcuna aykırı davranmış saymıştır. 36 dakikada 19 işlemin yapıldığı dosyada da ortak kusur değerlendirmesi bölge adliye mahkemesi düzeyinde kabul görmüştür.
Kartım kayboldu ya da çalındı: 24 saat ve 150 TL sınırı
5464 m.12/1: "...kart hamili, yapacağı bildirimden önceki yirmidört saat içinde gerçekleşen hukuka aykırı kullanımdan doğan zararlardan yüzelli Yeni Türk Lirası ile sınırlı olmak üzere sorumludur. Hukuka aykırı kullanımın, hamilin ağır ihmaline veya kastına dayanması veya bildirimin yapılmaması hallerinde bu sınır uygulanmaz."
Kanun metnindeki tutar 150 TL'dir. Kanun'un 47. maddesi tutarın Kurul kararıyla artırılabileceğini söyler; bir artırım kararı tespit edemediğimiz için güncel rakam vermiyoruz, kart sözleşmenize de bakın. Bildirimden sonraki harcamalardan kural olarak sorumlu değilsiniz; ağır ihmal, kast ya da bildirimsizlikte sınır kalkar. m.12/2'ye göre bu sorumluluk, talep eder ve prim öderseniz sigortalanabilir.
Hukuk Genel Kurulu: banka bir güven kurumudur
Kartı minibüste çalınıp hemen bildiren kişiye ilişkin Hukuk Genel Kurulu kararı, olay 2005'te, yani 5464 yürürlüğe girmeden önce yaşandığı için 12. maddeyi uygulamamıştır; bu karar 150 TL kuralının emsali değildir. Değeri, ağır ihmal ölçütünü açıklaması ve riski tümüyle müşteriye yükleyen genel işlem şartlarının batıl sayılabileceğini söylemesidir. Sözleşmedeki "tüm sorumluluk müşteriye aittir" maddesi bu yüzden tek başına kesin sonuç doğurmaz.
"Banka satıcıyla birlikte sorumludur" yanılgısı: bağlı kredi
Bu iddia 6502 m.30/4'e dayandırılır: "Bağlı kredilerde, mal veya hizmet hiç ya da gereği gibi teslim veya ifa edilmez ise satıcı, sağlayıcı ve kredi veren, tüketicinin satış sözleşmesinden dönme veya bedelden indirim hakkını kullanması hâlinde müteselsilen sorumludur." Ancak m.30/5 kredi kartı harcamalarını kural olarak dışarıda bırakır: "Kredi veren ile satıcı veya sağlayıcı arasında belirli bir malın veya hizmetin tedarikine ilişkin bir sözleşme olmaksızın, tüketicinin kendisi tarafından belirlenen malın veya hizmetin bedelinin kredi veren tarafından ödenmesi suretiyle kullandırılan krediler bağlı kredi sayılmaz." Kartla sıradan alışveriş tam olarak budur. Bankanın sorumluluğu bu yoldan değil, chargeback'i özenle işletip işletmediği, kart sözleşmesi ve 5464 üzerinden tartışılır.
Banka kartı (debit) ile kredi kartı arasında fark var mı?
5464 banka kartlarını da kapsar; derhal bildirim, kayıp-çalıntı sorumluluğu ve 20 günlük gerekçeli cevap hükümleri kredi kartıyla sınırlanmadan yazılmıştır. Logolu banka kartlarında kart kuruluşu itiraz sistemi de işler. İki fark vardır: m.11/2'deki 10 günlük süre metinde kredi kartı için yazılmıştır, banka kartında sözleşmenizdeki süreye bakıp beklemeden itiraz edin; para doğrudan hesabınızdan çıktığı için itiraz kabul edilirse tutar hesabınıza iade edilir.
Yurt dışı siteler ve döviz cinsinden harcamalar
Yurt dışı alışverişlerde de chargeback mümkündür. Kayıt verme süresi 60 gündür (m.8/3). Tahsilatın para birimi ve kur ayrıca uyuşmazlık konusu olabilir: İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2026 tarihli kararında, lehe ilk derece kararı tahsilatın para birimi ilgisiz ekstrelerle tespit edildiği ve zamanaşımı incelenmediği için kaldırılmıştır. Ödemenin hangi para birimi ve kurla yansıdığını gösteren ekstreleri ve satıcıyla yazışmaları tarihli olarak saklayın.
Chargeback reddedildi: ret gerekçesine göre ne yapılır?
Ret cevabı yazılı ve gerekçeli değilse önce gerekçeli cevap isteyin; sonra gerekçeye göre hareket edin.
| Ret gerekçesi | Ne anlama gelir? | Ne yapılabilir? | Dayanak |
|---|---|---|---|
| "İşlem 3D Secure ya da SMS ile onaylandı" | Banka şifrenin size gittiğini savunuyor | SMS kayıtlarını ve içeriğini isteyin (tutar ve işyeri yazıyor mu?); SMS gelmediyse operatör kaydı ve savcılıktaki iletişim tespiti | 5464 m.32/2; 19. HD 2017/4073 K. |
| "Üye işyeri belge sundu" | Satıcı teslim ya da hizmet belgesi verdi | Belgenin örneğini isteyin; imza sizin mi, adres doğru mu? Karşı delille itirazı sürdürün | 5464 m.8/3, m.11/1; iyzico prosedürü |
| "Süre geçti" | 10 gün ya da 120 gün kaçmış olabilir | Hangi süre olduğunu sorun; 10 gün kaçtıysa dava hakkı saklı, 120 günün başlangıç tarihini kontrol edin | 5464 m.11/2; Visa; iyzico |
| "Önce satıcıyla görüşmediniz" | Kart kuralı satıcıya başvuru kanıtı istiyor | Satıcıya yazılı başvurun, cevap gelmezse bu kanıtla yeniden itiraz edin | Kart kuruluşu kuralları (ikincil kaynaklar) |
| "Kodu üçüncü kişiyle paylaştınız" | Ağır ihmal iddiası | İşlemlerin olağandışılığını, ardışıklığını, bankanın uyarmadığını ve SMS'in yanıltıcılığını ileri sürün | 13. HD 2011/12878 K.; 11. HD 2024/4893 K. (BAM gerekçesi); aleyhe: BAM 12. HD 2025/681 K. |
| "Sözleşmeler satıcıya ait değil" | Banka satıcının beyanıyla yetindi | Paranın hangi işyerine ve hesaba geçtiğinin araştırılmasını isteyin | BAM 13. HD 2026/266 K.'de aktarılan ilk derece gerekçesi |
| 20 gün geçti, cevap yok | Kanuni süre aşıldı | Yazılı hatırlatın; cevapsızlığı hakem heyeti ya da mahkeme başvurusunda delil yapın | 5464 m.11/1 |
Banka reddederse başvurabileceğiniz üç yol
Üç yol aynı anda kullanılamaz; hangisinin açık olduğu uyuşmazlığın tutarına ve daha önce başka bir yola gidilip gidilmediğine göre değişir. Banka uyuşmazlıklarındaki genel çerçeve için banka hesabım kapatıldı yazımıza da bakabilirsiniz.
| Özellik | Tüketici hakem heyeti | TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti | Tüketici mahkemesi |
|---|---|---|---|
| Tutar | 2026'da 186.000 TL altı zorunlu; üstü için başvurulamaz | Kararlar işlem başına 10.000 TL'ye kadar (taban tutar; her Ocak TÜFE ile artar) bankalarca uygulanır, yargı yolu açık; güncel tutar TBB sitesinde | Heyet sınırının üstü ve heyet kararlarına itiraz |
| Süre | Kanunda ayrı başvuru süresi yok; zamanaşımı gözetilmeli | Banka cevabından itibaren 60 gün; işlemden itibaren 2 yıl | Zamanaşımı süreleri |
| Ücret | Ücretsiz | Ücretsiz, e-Devlet üzerinden | Harçtan muaf; anlaşma olmazsa arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden |
| Kabul etmedikleri | Sınırı aşan uyuşmazlıklar | Yargıya, Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da tüketici hakem heyetine taşınmış konular; suç teşkil eden fiiller; maddi ve manevi tazminat talepleri | Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava |
| Nereye? | Yerleşim yerinizdeki ya da işlemin yapıldığı yerdeki heyet; yoksa kaymakamlık | e-Devlet başvuru formu | Yerleşim yerinizdeki tüketici mahkemesi |
| Karar süresi | Heyetin iş yüküne göre | Kayıttan itibaren en geç 90 gün; bildirim 20 gün | Dosyaya göre değişir |
Tüketici hakem heyeti (2026: 186.000 TL)
6502 m.68'e göre değeri belirli tutarın altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvuru zorunludur, üstü için başvurulamaz; tutar her yıl yeniden değerleme oranında artar. Ticaret Bakanlığı'nın 23 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete'deki tebliğine göre 1 Ocak 2026'dan itibaren sınır 186.000 TL'dir. Chargeback uyuşmazlıklarının çoğu bu sınırın altında kaldığından ilk durak genellikle bu heyettir. Heyet kararına karşı tüketici mahkemesine itiraz edilebilir; bu itiraz arabuluculuk şartının dışındadır.
Tüketici hakem heyeti başvurusunun içeriği
- Kimlik ve iletişim bilgileriniz; karşı taraf olarak bankanın unvanı (gerekirse satıcı da)
- İşlemin tarihi, tutarı, işyeri adı ve hesap özeti dönemi
- Kısa kronoloji: sipariş, beklenen teslim, satıcıya başvuru, bankaya itiraz ve cevap
- Talep: tutarın iadesi (yurt dışı işlemde tahsilatın para birimi ve kuruyla)
- Ekler: itiraz dilekçeniz ya da başvuru numarası, ret cevabı, sipariş ve ödeme belgeleri, yazışmalar, varsa savcılık evrakı
TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti: kimler başvuramaz?
Okuyabildiğimiz tebliğ nüshası 2022 tarihlidir; güncel metin ve 2026 tutarı TBB sitesinden kontrol edilmelidir. Bu nüshanın 7. maddesine göre şu başvurular gündeme alınmaz:
- "Yargıya, Sigorta Tahkim Komisyonuna veya Tüketici Hakem Heyetlerine intikal etmiş olanlar" (m.7/c): iki heyete birden gidilemez.
- "Kanunlarda suç olarak öngörülen fiiller" (m.7/f): dolandırıcılık dosyalarında başvurunun alınmama ihtimali vardır.
- "Maddi ve manevi tazminat talepleriyle ilgili başvurular" (m.7/k).
Bu nedenle TBB heyeti daha çok çifte çekim, yansımayan iade, abonelik ve hatalı tutar gibi suç unsuru taşımayan uyuşmazlıklarda işlevseldir. Sınır içindeki kararların gereğini banka 15 gün içinde yapar.
Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk
Heyet sınırını aşan uyuşmazlıklarda tüketici mahkemesi görevlidir (6502 m.73). Dava açmadan önce arabuluculuk dava şartıdır (m.73/A); heyetin görev alanındaki uyuşmazlıklar ve heyet kararlarına itirazlar bu şartın dışındadır. Tüketicinin açtığı dava harçtan muaftır ve yerleşim yerinde açılabilir. Bu aşamada bilirkişi incelemesi çoğu dosyada sonucu belirler; işlem saatleri, SMS kayıtları, IP ve cihaz bilgilerinin bankadan istenmesi önemlidir.
Dolandırıcılıkta paralel yol: savcılık ve CMK 128/A
Sahte site, "banka görevlisi" araması ya da oltalama mesajıyla dolandırıldıysanız bankaya itirazla aynı gün savcılığa suç duyurusunda bulunun. İki faydası vardır: Savcılıktaki iletişim kayıtları bankaya karşı delil olabilir; para havale ya da EFT ile bir hesaba gittiyse o hesabın CMK 128/A kapsamında askıya alınması gündeme gelebilir. Şikâyet yolu için dolandırıldım, nereye şikâyet etmeliyim, askıya alma için CMK 128/A nedir, hesabım 48 saat askıya alındı yazılarımıza bakabilirsiniz. Paranın gittiği hesabın sahibi çoğu zaman bir aracı hesap sahibidir; olayın o taraftan görünüşü hesabıma gelen para nedeniyle hesabım bloke oldu yazımızdadır. Şikâyetin tarih ve numarasını bankaya yazılı itirazınıza ekleyin.
Bankaya harcama itirazı dilekçe iskeleti
Dijital itiraza ek olarak şubeye ya da noter aracılığıyla gönderilecek yazılı itiraz içindir. Köşeli parantezleri doldurun, olayınıza uymayanları çıkarın.
[Banka unvanı] Genel Müdürlüğüne / [Şube adı] Şubesine
Konu: Kredi kartı harcama itirazı (ters ibraz) ve işlem kayıtlarının verilmesi talebi
Kart hamili: [Ad Soyad], T.C. Kimlik No: [...........], kartın son dört hanesi: [....], telefon: [...........], e-posta: [...........], adres: [...........]
İtiraz edilen işlem(ler): [Tarih ve saat], [Tutar ve para birimi], [İşyeri adı], [Hesap özeti dönemi ve son ödeme tarihi]
İtiraz nedeni: [Ürün teslim edilmedi / İşlem bilgim ve onayım dışında yapıldı / Mükerrer çekim / Abonelik [tarih] tarihinde iptal edildiği hâlde çekim yapıldı / İade karta yansımadı]
Açıklamalar: [Sipariş tarihi], [Vaat edilen teslim tarihi], [Satıcıya başvuru tarihleri ve kanalı], [Kartın kapatıldığı ve bildirim yapıldığı tarih, saat ve referans numarası], [Varsa savcılık başvurusunun tarihi ve numarası]
Talepler: 1) İşlem(ler) için ters ibraz sürecinin başlatılması; 2) 5464 sayılı Kanun m.8/3 uyarınca işlem kayıtlarının ve üye işyerinin sunacağı belgelerin örneğinin verilmesi; 3) m.11/1 uyarınca başvurumun 20 gün içinde, başvuru yöntemimle ve gerekçeli olarak cevaplanması; 4) [tarih] tarihli telefon bildirimimin ses kaydının m.32/3 uyarınca saklanması; 5) İtiraz edilen tutarın ekstrede nasıl gösterileceği ve asgari ödemeye etkisi hakkında yazılı bilgi verilmesi.
Ekler: [Sipariş ve ödeme kaydı], [Fatura], [Yazışmalar], [Kargo takip ekranı], [Ekran görüntüleri], [Savcılık ya da karakol belgesi]
[Tarih] — [Ad Soyad] — [İmza]
Şubeye verdiğiniz dilekçenin örneğine alındı kaşesi ve tarih attırın; bu belge hem 10 günlük sürenin hem bankanın 20 günlük cevap süresinin ispatıdır.
Yargıtay ve bölge adliye mahkemesi ne diyor?
Tam metni okunan sekiz karar aşağıdadır. 13. ve 19. Hukuk Daireleri karar tarihlerindeki adlarıyla anılmıştır. Her karar kendi olgularına göre verilmiştir; sizin dosyanızda sonucun aynı olacağı anlamına gelmez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2017/2850 E., 2019/154 K., 14.02.2019
Minibüste çalınan kartla, bildirimden dört dakika önce sahte imzayla 4.000 TL harcanmış, banka yalnız 750 TL'yi üstlenmişti. Kurul, kart hamilinin kusuru olmadığını ve derhal bildirim yaptığını kabul etti; bankaların güven kurumu olarak en hafif kusurlarından dahi sorumlu olabileceğini, riski tümüyle müşteriye yükleyen genel işlem şartlarının batıl sayılabileceğini belirtti. Olay 5464 yürürlüğe girmeden önce olduğu için 12. madde uygulanmadı; bankanın güvenlik zafiyetinin bilirkişiyle araştırılması için bozuldu.
"Kart sahibinin kartın kötü niyetli kişiler eline geçmesinde kusurunun bulunmadığı hâllerde hukuka aykırı kullanım rizikosunu kart veren kuruluşlar doğurmaktadır"
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/2558 E., 2024/4893 K., 11.06.2024
"Banka" diye arayan kişiye "harcama iptali" için gelen SMS şifreleri tuşlanmış, 36 dakikada 19 işlemle 179.900 TL çekilmişti. Bölge adliye mahkemesi müterafik kusur olduğunu söyleyip tutarın tamamına hükmetti. Yargıtay esasa girmeden, gerekçe ile hüküm çelişkisi nedeniyle bozdu; kusur oranı konusunda görüş bildirmedi.
"...tüm zararın bankaya yüklenebilmesi için olayın sırf bankaya düşen yükümlülüklerin ihlalinden doğduğunun anlaşılması gerekeceği, somut olayda ise tarafların müterafik kusurlu olduğu..."
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/1959 E., 2017/2896 K., 10.04.2017
İnternetten 7.123,99 TL'ye alınan ürün gönderilmemiş, banka chargeback kuralını işletmemişti. İlk derece mahkemesi uyuşmazlığın satıcıyla çözülmesi gerektiğini söyleyerek davayı reddetti. Yargıtay, satıcının bankaya yazdığı iptal yazısının bankaya ulaştığı anlaşılırsa banka yönünden de bağlayıcı olacağını belirterek davacı yararına bozdu. İnternette bu konuda aynı gün verilmiş başka bir dosyanın künyesi de anılıyor; o dosyanın tam metnini okumadığımız için burada yalnız tam metnini okuduğumuz kararı veriyoruz.
"Davacının elektronik ortamda kredi kartıyla yapmış olduğu alışverişe konu malın kendisine teslim edilmediği hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır."
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/7574 E., 2017/4073 K., 23.05.2017
20.734,62 TL'lik tanınmayan internet harcamalarında banka 3D şifresiyle işlem yapıldığını savundu. Mahkeme, savcılık dosyasındaki iletişim tespiti kayıtlarına göre bankanın şifre göndermediğini ya da şifrenin telefona gelmediğini tespit edip bankayı tamamen kusurlu buldu; Yargıtay onadı.
"...davalı bankanın ... Cumhuriyet Başsavcılığı dosyasında mevcut iletişimin tespiti kayıtlarından davacıya şifre göndermediği, göndermiş olduğu düşünülmüş olsa dahi davacının cep telefonuna gelmediği, böylece bankanın yapılan alışverişte 3D Secure uygulamasını kullanmadığı..."
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, 2016/20278 E., 2018/5120 K., 22.10.2018
Sanal kartla sahte bir siteye ödeme yapan davacıya banka 315,56 TL'yi iade etmiş, 3.252,27 TL'yi reddetmişti. İşyeri süresinde belge sunmuş, belgeler kart kuruluşu kurallarına göre yeterli bulunmuştu. Davanın reddi onandı. Aleyhe bir örnektir: Satıcı belge sunarsa sizin karşı belgeniz belirleyici olur.
"...işyerinin süresi içerisinde harcamaya ilişkin belgeleri ibraz etmesi ve ibraz edilen belgelerin uluslararası kart çıkaran kuruluşlara ait kurallar kapsamında yeterli olması nedeniyle işyeri bankasının davacının talebini olumsuz karşıladığını..."
Yargıtay 13. Hukuk Dairesi, 2011/4611 E., 2011/12878 K., 20.09.2011
30 saniye ile 4 dakika arayla ardışık olarak 3.103,20 TL kontör alınmıştı. Daire, kart hamilinin şifreyi koruma yükümlülüğünü kabul etti; ama dinamik şifre kurmayan ve olağandışı, bölünmüş harcamaları bildirmeyen bankanın da özen borcunu ihlal ettiğini söyleyip kusur oranının belirlenmesi için bozdu. Karar eskidir, ancak ilkesi güncel kararlarda tekrarlanıyor.
"...olağan olmayan bu tip harcamaları kart sahibi davacıya bildirmeyerek, objektif özen borcunu yerine getirmemiş olması nedenleriyle, olayda sorumluluğu bulunduğunun kabulü gerekir. Olay nedeniyle tarafların müterafik kusurlarının bulunduğu anlaşılmaktadır."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi, 2022/1064 E., 2025/681 K., 29.04.2025
Şirket çalışanı, kendini banka görevlisi tanıtan kişinin yönlendirmesiyle "iptal şifresi" SMS'lerini tuşlamış, 19.000 TL EFT yapılmıştı. Bilirkişi bankayı kusurlu bulsa da mahkeme, kayıtlı telefona gelen şifrelerin müşteri tarafından girilmesini illiyet bağını kesen ağır kusur saydı. Karar kesindir; konu kart değil EFT olsa da SMS kodunun paylaşılmasında en güncel aleyhe örnektir.
"...davacının çalışanının ağır kusuru, zararın oluşumunda davalı bankanın özen sorumluluğundaki illiyet bağını kesecek ağırlıktadır."
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi, 2023/1008 E., 2026/266 K., 12.02.2026
Yurt dışındaki bir siteden sanal kartlarla alınan 15 telefon (16.850 ABD doları) teslim edilmemiş, banka satıcının "sözleşmeler bize ait değil" yanıtıyla itirazı kapatmıştı. İlk derece mahkemesi, bankanın ters ibrazda araştırma yükümlülüğü bulunduğu gerekçesiyle davayı kısmen kabul etti. Bölge adliye mahkemesi bu gerekçeyi kendi kabulü olarak açıklamadı; zamanaşımı incelenmediği ve tahsilatın para birimi ilgisiz ekstrelerle tespit edildiği için kararı kaldırdı.
"Dava, davacının internet üzerinden aldığı ürünlerin teslim edilmemiş olması sebebiyle davalıya yaptığı harcama itirazının (chargeback işlemi talebinin) reddi nedeniyle uğradığı zararın tazmini talebine ilişkindir."
Hangi durumlarda banka haklı çıkıyor?
- Satıcı süresinde yeterli belge sunduysa: 19. Hukuk Dairesi'nin 2018 kararında davanın reddi onanmıştır; karşı belgeniz yoksa sonuç değişmeyebilir.
- SMS kodunu siz paylaştıysanız ya da tuşladıysanız: İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi bunu illiyet bağını kesen ağır kusur saymıştır. Arama sonuçlarında görülen bazı ilk derece kararlarında da 3D Secure ile tamamlanan işlemlerde sorumluluğu müşteride gören bir eğilim vardır.
- Ağır ihmal, kast ya da bildirimsizlik varsa: 5464 m.12'ye göre 150 TL sınırı uygulanmaz.
- Usul ve ispat eksikse: BAM 13. Hukuk Dairesi'nin 2026 kararı, zamanaşımı ve para birimi baştan doğru ispatlanmazsa lehe kararın bile kaldırılabileceğini gösteriyor.
- Sorun yalnız vazgeçmekse: Chargeback pişmanlık yolu değildir; cayma hakkı ve satıcıya karşı haklar gündeme gelir.
Çoğu dosyada sonuç ayrıntılara bağlıdır: SMS'te tutar ve işyeri yazıyor muydu, işlemler olağan düzeninize aykırı mıydı, banka sizi uyardı mı, teslim belgesi gerçekten sizin imzanızı taşıyor mu?
Kaynaklar
- 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu (m.8, 11, 12, 15, 16, 32, 33, 47)
- 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun (m.24)
- 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun (m.30, 48, 68, 73, 73/A)
- Visa, Updates and Clarifications to Dispute Rule Language (14.01.2021)
- iyzico Ters İbraz (Chargeback) Prosedürü
- TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti Tebliği (2022 nüshası)
- Türkiye Bankalar Birliği (Bireysel Müşteri Hakem Heyeti güncel tutar ve duyurular)
- e-Devlet Kapısı (hakem heyeti başvuruları)
- Türkiye İş Bankası, Ters İbraz (Chargeback) Nedir ve Başvurusu Nasıl Yapılır?
- Akbank, Kart Harcama İtirazı
- Garanti BBVA, Kart İşlem İtirazı
- Yargıtay HGK, 2017/2850 E., 2019/154 K., 14.02.2019
- Yargıtay 11. HD, 2023/2558 E., 2024/4893 K., 11.06.2024
- Yargıtay 19. HD, 2016/1959 E., 2017/2896 K., 10.04.2017
- Yargıtay 19. HD, 2016/7574 E., 2017/4073 K., 23.05.2017
- Yargıtay 19. HD, 2016/20278 E., 2018/5120 K., 22.10.2018
- Yargıtay 13. HD, 2011/4611 E., 2011/12878 K., 20.09.2011
- İstanbul BAM 12. HD, 2022/1064 E., 2025/681 K., 29.04.2025
- İstanbul BAM 13. HD, 2023/1008 E., 2026/266 K., 12.02.2026
Sıkça Sorulan Sorular
Chargeback, ters ibraz ve harcama itirazı aynı şey mi?
Pratikte aynı başvuruyu anlatır. Chargeback İngilizce terimdir, Türkçe karşılığı ters ibrazdır; bankaların mobil uygulamalarında ise bu başvuru çoğunlukla harcama itirazı ya da kart işlem itirazı adıyla geçer. Üçünde de kartı veren bankanız, sizin itirazınız üzerine işlemin bedelini kart kuruluşu sistemi aracılığıyla satıcının bankasından geri ister.
Chargeback kaç gün sürer?
Kanuna göre banka itirazınıza başvurudan itibaren 20 gün içinde gerekçeli cevap vermek zorundadır. Kart kuruluşu sürecinin tamamlanması ise daha uzun sürebilir; bankaların kendi sayfalarında İş Bankası için 180 güne kadar, Akbank için 15 ile 180 gün arası bir süre beyan ediliyor, Garanti BBVA ise başvurunun 20 gün içinde incelenerek bilgi verildiğini belirtiyor. Satıcı belge sunarsa ve ikinci aşamaya geçilirse süre uzayabilir.
Kredi kartı harcamasına kaç gün içinde itiraz etmeliyim?
5464 sayılı Kanun'un 11. maddesine göre kredi kartıyla yapılan işlemlere, hesap özetinin son ödeme tarihinden itibaren 10 gün içinde bankaya başvurarak itiraz edilebilir. Kart kuruluşu kurallarında ise çoğu itiraz nedeni için 120 günlük bir pencere ve işlemden itibaren 540 günlük mutlak üst sınır bulunur. En güvenlisi, sorunu fark ettiğiniz anda, son ödeme tarihini beklemeden itiraz etmektir.
Harcama itirazı için 10 günü kaçırdım, paramı geri isteyemez miyim?
İsteyebilirsiniz. Kanuna göre süresinde itiraz edilmeyen hesap özeti kesinleşir, ancak hesap özetinin kesinleşmesi genel hükümlere göre dava hakkını ortadan kaldırmaz. Ayrıca kart kuruluşunun 120 günlük süresi hâlâ dolmamışsa bankanız itirazınızı kart kuruluşu sistemine girebilir; bu yüzden bankaya yine yazılı olarak başvurun ve hangi sürenin kaçtığını sorun.
Banka itirazıma kaç günde cevap vermek zorunda?
Banka, şikâyet ve itiraz başvurularını başvuru tarihinden itibaren 20 gün içinde, sizin başvurduğunuz yöntemi kullanarak ve gerekçeli olarak cevaplamak zorundadır (5464 m.11/1). Yazılı başvurduysanız yazılı cevap isteyin. 20 gün içinde cevap gelmezse bu durumu hakem heyetine ya da mahkemeye yapacağınız başvuruda ileri sürebilirsiniz.
İtiraz sürerken ekstredeki tutarı ödemem gerekir mi?
Kanunda bu konuda açık bir hüküm yoktur ve bankaların uygulaması farklıdır. Bazı bankalar itiraz edilen tutarı geçici olarak alacak kaydeder, bazıları ödenmesini bekler. Bankanızdan yazılı bilgi alın ve en azından asgari ödeme tutarını ödeyin; asgari tutarı ödememek itirazınız haklı çıksa bile gecikme sonuçları doğurabilir.
İnternetten aldığım ürün gelmedi, kart ödememi nasıl geri alırım?
Önce satıcıya yazılı olarak başvurup teslim ya da iade isteyin. 6502 sayılı Kanun'a göre mesafeli satışta mal en geç 30 gün içinde teslim edilmelidir; süre geçerse sözleşmeyi feshedebilirsiniz. Satıcı sonuç vermezse bankanıza ürün gelmedi nedeniyle harcama itirazı yapın ve sipariş onayını, vaat edilen teslim tarihini, kargo kaydını ve yazışmaları ekleyin. Kart kuruluşu kurallarında bu itirazın süresi beklenen teslim tarihinden itibaren 120 gündür.
3D Secure ile yapılan işlem geri alınır mı?
Mümkündür ama zordur ve sonuç olaya göre değişir. Bankanın şifreyi hiç göndermediği ya da şifrenin telefonunuza gelmediği bir dosyada Yargıtay bankayı tamamen kusurlu bulan kararı onamıştır. Şifreyi kendini banka görevlisi tanıtan birine söyleyen ya da tuşlayan müşteriyi ise mahkemeler çoğu dosyada ağır kusurlu ya da ortak kusurlu saymıştır. Bankadan SMS kayıtlarını ve mesaj içeriğini isteyin; işlemler olağandışı ve ardışıksa bankanın özen yükümlülüğü de tartışılır.
SMS şifresini kendini banka görevlisi tanıtan birine söyledim, banka öder mi?
Bu en zor durumdur. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi böyle bir dosyada müşteri tarafının ağır kusurunun bankanın sorumluluğundaki illiyet bağını kestiğine karar vermiştir. Buna karşılık kısa sürede çok sayıda olağandışı işlem yapılan dosyalarda ortak kusur tartışılmıştır. Hemen bankayı arayıp kartı kapattırın, savcılığa şikâyette bulunun ve bankadan işlem ile SMS kayıtlarını yazılı olarak isteyin.
Kartım çalındı, 150 TL kuralı nedir?
5464 sayılı Kanun'un 12. maddesine göre kart kaybolduğunda ya da çalındığında, bankaya bildirimden önceki 24 saat içinde yapılan hukuka aykırı kullanımdan sorumluluğunuz kanun metnindeki tutarla 150 TL ile sınırlıdır. Ağır ihmal, kast ya da hiç bildirim yapılmaması hâlinde bu sınır uygulanmaz. Bu yüzden kaybı fark eder etmez bankaya bildirim yapmanız ve bildirimin saatini not etmeniz önemlidir.
Banka, satıcının sunduğu belgeyi bana göstermek zorunda mı?
5464 sayılı Kanun'un 8. maddesine göre banka, talep etmeniz hâlinde işlemlere ait kayıtları en geç 30 gün içinde, yurt dışı işlemlerde 60 gün içinde vermekle yükümlüdür. Ayrıca itiraza gerekçeli cevap vermek zorundadır. Satıcının sunduğu teslimat belgesinin ve işlem kayıtlarının örneğini yazılı olarak isteyin; teslimat imzası size ait değilse bu belgeye karşı itirazınızı sürdürebilirsiniz.
Banka chargeback'i reddetti, ne yapmalıyım?
Önce ret cevabının yazılı ve gerekçeli olup olmadığına bakın ve gerekçeye göre karşı belgelerinizi hazırlayın. Satıcının sunduğu belge yetersizse kart kuruluşu sürecinde itirazı sürdürme imkânı vardır. Banka kararını değiştirmezse 2026 yılı için 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine, şartları uygunsa Türkiye Bankalar Birliği Bireysel Müşteri Hakem Heyeti'ne, bu sınırın üzerinde ise arabuluculuktan sonra tüketici mahkemesine başvurabilirsiniz.
Banka uyuşmazlığında tüketici hakem heyetine mi, TBB hakem heyetine mi başvurmalıyım?
İkisi aynı anda kullanılamaz; TBB heyeti tüketici hakem heyetine ya da yargıya taşınmış konuları gündeme almaz. Tüketici hakem heyeti 186.000 TL altındaki uyuşmazlıklarda zorunlu ve ücretsiz yoldur. TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti ise bankanın cevabından itibaren 60 gün ve işlemden itibaren 2 yıl içinde başvurulabilen, suç unsuru taşımayan ve tazminat talebi içermeyen uyuşmazlıklarda işlevsel bir yoldur.
TBB Bireysel Müşteri Hakem Heyeti hangi başvuruları almaz?
Okunabilen tebliğ nüshasına göre heyet; yargıya, Sigorta Tahkim Komisyonu'na veya tüketici hakem heyetlerine taşınmış konuları, kanunlarda suç olarak öngörülen fiilleri ve maddi ve manevi tazminat taleplerini gündeme almaz. Bankanın cevabından itibaren 60 gün ya da işlemden itibaren 2 yıl içinde ulaşmayan başvurular da alınmaz. Dolandırıcılık olaylarında bu nedenle tüketici hakem heyeti ya da mahkeme yolu daha uygun olabilir.
Papara'dan, havale ya da EFT ile veya kriptoyla gönderdiğim para chargeback olur mu?
Bu ödemelerde chargeback yoktur, çünkü ters ibraz kart kuruluşlarının kartlı işlemler için koyduğu bir kuraldır. E-para ve ödeme hesabı işlemleri 6493 sayılı Kanun'a ve TCMB yönetmeliğine tabidir. Bu durumlarda kuruluşa derhal yetkisiz işlem bildirimi, savcılığa suç duyurusu, paranın gittiği hesap için CMK 128/A kapsamında askıya alma ve alıcıya karşı dava gibi yollar değerlendirilir.
Banka kartıyla yaptığım alışverişte de itiraz hakkım var mı?
Visa, Mastercard ya da Troy logolu banka kartlarıyla yapılan alışverişlerde de kart kuruluşu itiraz sistemi işler ve 5464 sayılı Kanun banka kartlarını da kapsar. Ancak Kanun'daki 10 günlük itiraz süresi metinde kredi kartı işlemleri için yazılmıştır; banka kartında sözleşmenizdeki itiraz süresine bakın ve beklemeden başvurun. İtiraz kabul edilirse tutar hesabınıza iade edilir.
İptal ettiğim abonelikten hâlâ para çekiliyor, chargeback yapabilir miyim?
Yapabilirsiniz; bu durum kart kuruluşu sınıflandırmasında iptal edilen yinelenen işlem olarak yer alır. En önemli belge iptal tarihini gösteren kayıttır: iptal onay e-postası, uygulamadaki iptal ekranının görüntüsü ya da satıcıya gönderdiğiniz yazılı iptal bildirimi. Kartı yenilemek ya da kapattırmak sonraki çekimleri durdurabilir, ancak geçmiş çekimler için ayrıca itiraz etmeniz gerekir.
Dolandırıcılıkta önce bankaya itiraz mı, savcılığa şikâyet mi?
İkisi birbirini beklemez ve aynı gün yapılmalıdır. Önce bankayı arayıp kartı kapattırın ve işlemi bildirin; ardından savcılığa suç duyurusunda bulunun ve şikâyetin tarih ve numarasını bankaya yapacağınız yazılı itiraza ekleyin. Savcılık dosyasındaki iletişim kayıtları, bankanın şifre gönderip göndermediği gibi konularda bankaya karşı delil olabilir.
- chargeback
- ters ibraz
- kredi kartı harcama itirazı
- chargeback nasıl yapılır
- banka chargeback reddetti
- 3d secure dolandırıcılık
- tüketici hakem heyeti banka
- 5464 sayılı kanun
- kart dolandırıcılığı para iadesi
Bu konudaki hizmetlerimiz
Tüketici Hukuku


